havo muhitining ifloslanish oqibatlari

DOC 60.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1364039630_42873.doc havo muhitining ifloslanish oqibatlari www.arxiv.uz reja: 1. havo muhitining ifloslanishi 2. ultrabinafsha nurlar ta’sirida ifloslanish 3. ftoridlar ta’sirida ifloslanish noqulay meteorologik sharoitlar natijasida atmosferada chiqindi gazlar konsientratsiyasi oshib borib, qalin toksik tumanlar hosil bo’lishiga sabab bo’lmoqda. toksik moddalarning to’planishi hisobiga og’ir xastaliklardan nobud bo’lish hollari kuzatilmoqda. havoni ifloslantiruvchilar umumiy toliqshini, ish faoliyatini kamaytirishni, yo’tal, bosh aylanishi, ovozning bug’ilishi, o’pka va ko’zning turli kasalliklarini, organizmning umumiy zaharlanishini, organizmni kasalliklarga qarshi kurashish qobiliyatining susayishini keltirib chiqaradi. yirik shaharlar havosida sanoat tashlamalari, avtomobillardan chiqadigan gazlar: qurum, kul, tugun, changlar o’ziga xos quyosh spektrining ul’trabinafsha qismini atmosferaning quyi katlamlariga etib kelishini qiyinlashtiradi. masalan, parij shahridan uncha uzoqda joylashmagan sanoat korxonalari hududlarida ultrabinafsha nurlar 0,3 % ni, uzoqda joylashgan zavod va fabrikalar hududlarida esa 3,0 % ni tashkil qiladi. ultrabinafsha nurlarning yetishmovchiligi bolalarda raxit va avitaminoz kasalliklarini ri-vojlanishiga sabab bo’lmoqda. kimyoviy moddalarning inson organizmiga mutagen, konserogen, allergen, aterosklerotik, embriotoksik va hatto jinsiy mutasiya ta’sirlari …

hiqish sababi ko’p hollarda atmosfera havosining ifloslanishidandir. atmosfera havosining chiqindilar bilan ifloslanishi xx asrdan e’tiboran tez sur’atlar bilan borganligi qayd etilgan. katta shaharlarda atmosfera havosi tarkibidagi chang miqdorining har xil bo’lishi shaharlarni ozodaligiga, ko’kalamzorlashtirilganligiga, sanoat korxonalarining katta-kichikligiga hamda ularni shahar hududida joylashganligiga bog’liq. havoning changli yoki tumanli bo’lishi va ularning quyosh radiatsiyasiga ta’siri shahar muhitini o’zgartirib yuboradi, havo harakatini sekinlashtiradi, uning nisbiy namligini kamaytirishi ham mumkin. shaharni quyuq. tuman bosishi ham xavflidir, chunki tuman tomchilari tarkibidagi zaharli moddalar inson organizmiga kirgach, salbiy ta’sir ko’rsatadi. jumladan, nafas yo’llarining yillik. qavatlarini yallig’lantirib, turli kasalliklarni keltirib chiqaradi. shunday tumanli kunlarda bemorlarning ahvoli keskin yomonlashadi. masalan, surunkali bronxit, emfizema, tumov kasalliklariga duchor bo’lgan bemorlar o’zlarini yomon his qiladilar. atmosfera havosidagi chang zarrachalari inson organizmiga noxush ta’sir qiladi. changlarning asorati ular tarkibidagi kimyoviy moddalarning biologik faolligiga, tabiatiga, fizik jihatiga bog’liq bo’ladi. masalan, havodagi chang tarkibida qo’rg’oshin, margimush, marganes, kadmiy, ftog aerozollari organizmga tushib, surunkali kasalliklarni …

yoki traxeobronxit, laringotraxit kabi kasallik- larni keltirib chiqaradi. nafas yo’llari orqali o’pkaga kvarc changlari tushsa, pnevmokonioz kasalligini, elektr stanciyalardan chiqadigan qurumlar tarkibida 14,9-19,7% atrofida kremniy qo’sh oksidi moddasining bo’lishi esa slikoz kasalligini keltirib chiqaradi. atmosferadagi zararli ko’shimchalar quyoshning ultrabinafsha nurlarini tutib qoladi. yirik shaharlarda quyoshning to’g’ri nurlanishini sekinlashtiradi. atmosfera havosini ifloslanishi uning elektrik xossalarini, ion tarkibini uzgarishiga olib keladi. amerika qo’shma shtatlarining bir katog shtatlarida o’tkazilgan kuzatish natijalari shuni ko’rsatadiki, barcha tadqiqot o’tkazilgan shaharlarda yashovchi bolalar o’rtasida havosi ancha toza bo’lgan rayonlarda yashovchi bolalardagiga nisbatan o’pka kasalligi ko’p kuzatiladi. bu hol inson organ izmiga oltingugurt gazi va sul’fatlarning zararli ta’siri bilan izoxlanadi. barcha mamlakatlarda o’pka emfizemasi bilan og’riganlar soni oshib bormoqda, allergik kasalliklar o’smoqda. buning asosiy sababi, sanoat korxonalaridan chiqdan tashlamalardir. dunyo bo’yicha insonlarning 10 foizi allergenlar ta’siriga uchragan. rak — o’tgan asrning kasalligidir. bu ham atmosfera havosida katta miqdorda kon, cerogen, mutagen va terotogen moddalarning mavjudligi bilan borliq..policiklik aromatik …

atlarda asalarilar, qo’ylar, yirik shoxli hayvonlar va uy parrandalarining yoppasiga kirilib ketganligi hisobga olingan. havo tarkibida ftog koncentraniyasi yuqoriligi inson va hayvonlar tishlarining tez to’kilib ketishiga sabab bo’lib, ularning ovqat hazm qilish organlari va umurtqa suyaklarining kasallanishiga olib keladi. shuningdek, ulgan hayvonlarni suyib ichki a’zolari urganilganda, ko’pincha nafas olish yullarining shikastlanishi kuzatilgan. chorva hayvonlarining nasl berish va maxsuldorligini pasayib ketishiga, hasharotlarni, jumladan, asalarilarni kamayishiga, suv havzalarida baliqlarning nobud bo’lishiga ham havoning ftog birikmalari bilan ifloslanishi sabab bo’lishi mumkin. veterinariya xizmati xodimlari ma’lumotlariga ko’ra, ko’y va yirik shoxli hayvonlar alyuminiy zavodlaridan chiqadigan ftogitdan zaharlanadi. ular havo orqali tuproq va o’tloqlarga tushadi. bunday yaylovlarda boqilgan hayvonlar ftogli kaxeksiya bilan kasallanadi. 1980 yillarning boshlarida qo’shni tojikistonda alyuminiy zavodining ishga tushirilishi bilan o’zbekistonning surxondaryo viloyatiga qarashli ko’pgina tumanlarida ekologik jihatdan tang ahvol vujudga keldi. zavod atmosferaga ko’p miqdorda ftogli vodorod, uglerod oksidi, oltingugurt gazi, azot oksidlarini chiqarib tashlagan. vodiyning yuqori qismida tojikistonning o’zbekiston bilan …

arining to’rtdan uch qismi 9 yil mobaynida nobud bo’lganligi ma’lum. havoning gaz tarkibining o’zgarishi gigienik nuqtai nazardan xavfli hisoblanadi. havoda qandaydir noxush hid sezilsa va u nafas yo’llari orqali organizmga ko’prok. kirib qolsa, albatta, kasallik sodir bo’ladi. shunday gazlar ham borki, ular o’ta zaharli bo’lishiga qaramay, sira hidi bo’lmaydi. jumladan, is gazini inson seza olmaydi. ko’pincha shahar havosiga sanoat korxonalari juda ko’p turli xususiyatli hidsiz va hidli gaz aralashmalari chiqarib tashlashi mumkin. katta industrial shaharlarga kirib kelinganda havo tarkibi, uning musaffoligi buzilganligi seziladi. ular sanoat korxonalaridan, avtotransport vositalaridan ajralib chiqadigan zararli gazlardir. havo tarkibidagi zararli gazlar to’g’idan-to’g’ri nafas yo’llariga kirib, o’pkaning alveolalariga va qonga o’tadi, exud shilliq qavatidagi namliklar bilan birikib, uni yallig’lashi mumkin. o’zbekistonda olib borilgan ilmiy-tadqiqot ishlari natijalari shuni tasdiqlaydiki, zaharli gazlar ko’pincha yoshi o’tgan kishilarga, shuningdek, yosh bolalarga ancha keskin ta’sir etadi, ularda kasalliklar hiyla og’ir kechadi. ma’lumotlar shahar aholisi o’rtasida nafas yo’llari kasalliklarini tarqalishi bilan atmosfera …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "havo muhitining ifloslanish oqibatlari"

1364039630_42873.doc havo muhitining ifloslanish oqibatlari www.arxiv.uz reja: 1. havo muhitining ifloslanishi 2. ultrabinafsha nurlar ta’sirida ifloslanish 3. ftoridlar ta’sirida ifloslanish noqulay meteorologik sharoitlar natijasida atmosferada chiqindi gazlar konsientratsiyasi oshib borib, qalin toksik tumanlar hosil bo’lishiga sabab bo’lmoqda. toksik moddalarning to’planishi hisobiga og’ir xastaliklardan nobud bo’lish hollari kuzatilmoqda. havoni ifloslantiruvchilar umumiy toliqshini, ish faoliyatini kamaytirishni, yo’tal, bosh aylanishi, ovozning bug’ilishi, o’pka va ko’zning turli kasalliklarini, organizmning umumiy zaharlanishini, organizmni kasalliklarga qarshi kurashish qobiliyatining susayishini keltirib chiqaradi. yirik shaharlar havosida sanoat tashlamalari, avtomobillardan chi...

DOC format, 60.0 KB. To download "havo muhitining ifloslanish oqibatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: havo muhitining ifloslanish oqi… DOC Free download Telegram