atmosfera havosini muhofaza qilish

DOC 121.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1708371406.doc atmosfera havosini muhofaza qilish reja: 1. atmosferaning ifloslanishi. 2. tabiiy ifloslanish. 3. atmosfera havosini ifloslantiruvchi manbalar. 4. kislotali yomg`irlar. 5. havo muhitining ifloslanish oqibatlari. 6. havo muhitini muhofaza qilish tadbirlari. 7. texnologik tadbirlar. 8. atmosfera havosini avtotransport chiqindilaridan muhofaza qilish. yer kurrasini o`rab olgan havo qatlami ―atmosfera‖ deyiladi. atmosfera o`zining hajmi bo`yicha yer sayyorasining qolgan qismlaridan bir necha marta katta bo`lishiga qaramay, uning massasi yer massasidan 0,000001 ga yaqin qismini tashkil etadi, xolos. atmosferaning eng pastki qismi troposfera deb atalib, havo massasining 0,8 dan ortiq qismini o`z ichiga oladi. bu qatlamda balandlikni har 1 kmga ortishi bilan harorat o`rtacha -6°c ga pasaya boradi. troposferaning qalinligi qutb kengliklarida 8- 10 km bo`lib, ekvatorda 16-18 km ni tashkil etadi. zichligi esa, yerdan baland ko`tarilgan sari kamayib boradi. troposferaning yuqorida, stratosferaga o`tish qismida harorat, aksincha, sovib -50°c dan -80°c gacha yetadi. stratosferada yerdan 25 km balandlikkacha harorat o`zgarmay qoladi. stratosfera bo`ylab quyoshning …

thidan 2000 km balandlikda joylashgan. bu qavatning yuqori qismida atmosferaning asosiy tarkibi neytral vodoroddan, proton va elektronlardan tashkil topgan. eng toza havo okean suvlari ustidadir. qishloqlar ustida havodagi chang zarralari miqdori okean yuzasidagiga nisbatan 10 barobar, shaharlar ustida 35 barobar, sanoat korxonalari ustida 150 barobargacha ortiq bo`ladi. havoning chang bilan ifloslanishi, asosan, yer sathidan 1,5-2 km balandlikkacha kuzatiladi va quyosh nurlarini yozda 20 % ini, qishda 50 % ini tutib qoladi. yerda hayotning davom etishi, asosan, havoning tozaligiga bo`g`liq. masalan, inson ovqatsiz va suvsiz bir necha kun yashay olishi mumkin, ammo havosiz faqat 5 minutgina yashaydi. bir kishi kuniga 1 kg ovqat va 2 litr suv iste`mol qilib, 25 kg havoni nafas olish uchun sarflaydi. atmosferaning ifloslanishi. atmosferaning ifloslanishi deb, bir so`z bilan aytganda, havo tarkibiga begona moddalar va qo`shimchalarning me`yoridan ortiq to`planishiga aytiladi. atmosfera ifloslanish tavsifiga ko`ra: a) fizikaviy ifloslanish, bularga mexanik (chang, mexanik zarrachalar), radioaktiv (radioaktiv nurlanish va …

r natijasida hosil bo`ladi. bunday changlarni 3 turga: ya`ni, mineral (noorganik), organik va koinot changlariga ajratish mumkin. tog` jinslarining yemirilishi va nurashi, vulqonlarning otilishi, to`qay va o`rmonlarga o`t ketishi, dengiz suvlarining parlanib havoda tuzga aylanishi mineral changlarning hosil bo`lishiga sabab bo`ladi. organik changlar havoda yashovchi aeroplankton organizmlar, bakteriyalar, sporalar, o`simlik urug`lari, o`simlik va hayvonlarning chirindi va chiqindilari hisobga hosil bo`ladi. koinot changlari meteoritlarning atmosferadan o`tish vaqtida yongan qoldiqlaridir. antropogen ifloslanish asosan transport vositalarida, sanoat korxonalarida va energiya ishlab chiqaruvchi tarmoqlarda organik yonilg`ilardan foydalanish natijasida hosil bo`ladigan chiqindilar va ajratmalarning havo havzasiga tushishi oqibatida sodir bo`ladi. atmosfera havosining ifloslanishi muammosi butun insoniyatni tashvishga solmoqda. bu muammo, ayniqsa, sanoati rivojlangan mamlakatlarda eng o`tkir muammolardan bo`lib turibdi. atmosfera havosi ifloslanishidan insonlarga yetkazilayotgan zarar sanoat va maishiy chiqindilarni ochiq suv havzalariga tashlashdan yetkaziladigan zarardan kam emas. atmosfera havosi bitmas-tuganmas resurslar kategoriyasiga kiradi. ammo insonlaming xo`jalik faoliyati atmosferaga ta`sir ko`rsatadi va uning tarkibini o`zgartirib yuboradi. …

uzasi harorati o'rtacha 1,5-3,0°c ga oshishi mumkin. natijada muzliklarning erishi, okean suvlari sathining ko`tarilishi, quruqlikning bir qismini suv bosishi, geografik muhitning o'zgarishi sodir bo'ladi. akademik a.p. vinogradov va fransua ramada ma`lumotlariga ko'ra, hozirga kelib atmosferadagi uglerod(ii)oksidi yildan-yilga ortib bormoqda. bu holat yonish hisobiga yo'qolgan kislorod miqdoriga mos tushadi. yer yuzida inson paydo bo'lib olov hosil qilishni bilgandan boshlab, toki shu kunga qadar yondirilgan yonilg'ilar uchun sarf bo'lgan kislorod 273 milliard tonnani tashkil qilgan. shundan 246 milliard tonnasi yoki 90 foizi keyingi 100 yillikka to'g'ri keladi. uglerod aylanma harakatining buzilishi va atmosferada co2 ning yig'ilishi yerdagi kimyoviy muvozanatga katta ta`sir ko`rsatadi. atmosfera havosi asosan yonilg'i resurslaridan foydalanish ko`lamining o'sishi hisobiga ifloslanadi. hozirgi kunga kelib yonilg'i resurslaridan foydalanish 22 milliard tonna shartli yonilg'i birligiga yetdi. buning yarmidan ko`pi rivojlangan daviatiar hissasiga io`g`ri keladi. yonilg'ilar yondirilganda atmosferaga asosan uchuvchan qurum, oltingugurt va azot oksidlari chiqadi. ba`zan gazlar vanadiy, ftor birikmalari, chala yongan mahsulotlarni …

aqqol ko`rinib turibdi. hozirgi kunda dunyo bo`yicha 500 milliondan ortiqroq avtomobil mavjud bo`lib, ular yiliga 3 milliard tonnadan ortiq uglevodorod yoqilg`isini sarflamoqda, uning yonishi natijasida atmosferaga juda katta miqdorda zararli gazlar ajralib chiqmoqda. hisob-kitoblarga ko`ra, yer yuzasidagi barcha avtomobillar bir sutka davomida atmosferaga 0,5 million tonna uglerod oksidi, 1000 tonna uglevodorodlar, 26 ming tonna azot oksidlari va benzin bug`lari chiqaradi. 100 km. yurgan bitta avtomobil bir kishi bir yil davomida nafas olishi uchun sarf bo`ladigan kislorodni yoqib yuboradi. 1 ta yengil avtomobil bir yilda atmosferaga 297 kg zaharli is gazi, 39 kg uglevodorodlardan iborat konserogen moddalar, 10 kg zaharli azot oksidlari, 2 kg chang, 1 kg oltingugurt oksidi va nihoyat 0,5 kg o`ta zaharli qo`rg`oshin birikmalarini tashlamoqda. karbyuratorli dvigatellar bilan ishlovchi avtomobillarning so`ndirgichlaridan chiqadigan asosiy zararli gazlar uglerod va azot oksidlari, uglevodorodlar hisoblansa, dizel yonilg`isiga ishlovchi dvigatellarda azot va oltingugurt oksidlari hamda qurumdir. shuni ham ta`kidlash joizki, avtomobillardan chiqadigan qo`rg`oshin …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "atmosfera havosini muhofaza qilish"

1708371406.doc atmosfera havosini muhofaza qilish reja: 1. atmosferaning ifloslanishi. 2. tabiiy ifloslanish. 3. atmosfera havosini ifloslantiruvchi manbalar. 4. kislotali yomg`irlar. 5. havo muhitining ifloslanish oqibatlari. 6. havo muhitini muhofaza qilish tadbirlari. 7. texnologik tadbirlar. 8. atmosfera havosini avtotransport chiqindilaridan muhofaza qilish. yer kurrasini o`rab olgan havo qatlami ―atmosfera‖ deyiladi. atmosfera o`zining hajmi bo`yicha yer sayyorasining qolgan qismlaridan bir necha marta katta bo`lishiga qaramay, uning massasi yer massasidan 0,000001 ga yaqin qismini tashkil etadi, xolos. atmosferaning eng pastki qismi troposfera deb atalib, havo massasining 0,8 dan ortiq qismini o`z ichiga oladi. bu qatlamda balandlikni har 1 kmga ortishi bilan harorat o`rtacha -6°c g...

DOC format, 121.0 KB. To download "atmosfera havosini muhofaza qilish", click the Telegram button on the left.

Tags: atmosfera havosini muhofaza qil… DOC Free download Telegram