atmosfera havosining ifloslanishi va tabiiy tozalanish

PPTX 5.7 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1539424134_67825.pptx /docprops/thumbnail.jpeg слайд 1 mavzu: atmosfera havosining ifloslanishi va tabiiy tozalanish reja 1. atmosferaga ekologik omillarni ta’siri. 2. atmosfera ifloslanishi va uning oqibatlari. 3. tuproqning ifloslanishi 4. atmosfera havosining ifloslanishi kishi organizmga ta’siri. 5. atmosferani muhofaza qilish. 6. atmosfera havosini sun’iy ifloslanishdan tozalash yo’llari atmosferaga ekologik omillarni ta’siri. atmosfera havosiga yerni ichki va tashqi kuchlarni harakati bilan bog’liq turli tabiiy va sun’iy omillar doimo ta’sir ko’rsatadi va bu ta’sirlar natijasida havoda turli o’zgarishlar va shu jumladan salbiy o’zgarishlar yuz bermoqda. atmosfera havosiga ekologik omillarni ta’sirida uni ifloslanishi, zaharlanishi, bulg’alanishi, haroratini o’zgarishi, co2 gazini muvozanatini buzilishi, azon qatlamini siyraklashishi va unda teshiklar paydo bo’lishi, «smog» hodisasini yuz berishi, shovqin-suronni ta’siri yuz beradi. bunday ta’sirlar natijasida havoni tarkibini o’zgarishi va nafas olish uchun xavfli holatni yuzga kelishi, kislotali va ishqorli yomg’irlarni yog’ishi, quyosh radiatsiyasini pasayishi, yoz haroratini ko’tarilishi va boshqa hodisalar bo’ladi. bu o’zgarishlar biosferada salbiy jarayonlarni keltirib chiqaradi, o’simliklarga, hayvonlarga va …
2
r shuningdek, o’simlik va hayvonlarning qoldiqlar va parchalanish mahsulotlaridir. kosmik changlar - metioritlarning atmosfera qatlamidan o’tayotganda yongan qoldiqlari hisoblanadi. sun'iy ifloslanish. atmosfera havosini asosan ifloslantiruvchi manbalar bugungi kunda tobora rivojlanib borayotgan insonning sanoat ishlab chiqarishidagi va avtotrasportlarning rivojlanishidir. havoga ko’p miqdorda karbon kislota, uglevodorodlarning oksidlari, sulfid angidrid va boshqa moddalar chiqarilib, ular tabiiy muhitga va odamlarga juda katta zarar yetkazmoqda. atmosfera havosini ifloslanishi muammosi barcha insoniyatni tashvishlantirmoqda. o’zbekistonda tamosferaga chiqariladigan nisbiy ifloslantiruvchi moddalarning miqdori keyingi yillarda ikki martaga qisqardi, yahni jon boshiga 90 kg ni tashkil etdi. ifloslantiruvchi moddalarning umumiy miqdloriga nisbatan 51,9%-so2, 16%-no2, 17,9%-snlar, 8,8%-so2, 6,1%-qattiq moddalar va 0,2% boshqa maxsus zararli moddalarga to’g’ri keladi. ko’pgina shaharlarda ifloslanishning sanitar-gigienik normadan ortiqligi kuzatilmoqda. masalan, olmaliq, navoiy, samarqand, toshkent, angren, marg’ilon, chirchiq, toshkent va boshqa shaharlar shular jumlasidan bo’lib, eng ifloslangan shahar navoiy shahri bo’lib hisoblanadi. havoning ifloslanishi kishi organizmiga salbiy ta’sir etib, ular salomatligini yomonlashishiga sabab bo’lmoqda. ayniqsa, oltingugurt oksidi, …
3
di. vodorod sulfid gazining haddan tashqari ko’payib ketishi natijasida odamning boshi og’riydi, qayt qiladi, darmonsizlanadi va hatto hid bilish qobiliyati zaiflashadi. atmosferani ifloslanishi tufayli quyosh radiatsiyasi kamayadi, to’g’ri radiatsiya 15%, ulg’tra binafsha nurlari 30% ga kamayadi. natijada bahzi zararli bakteriyalarning ko’payishi uchun sharoit vujudga keladi, har xil kasalliklar ko’payadi. buning ustiga sanoatlashgan markazlarda va shaharlar ustida havo qishloqqa nisbatan 5-10 marta ko’p ifloslanishi tufayli o’rtacha harorat qishloqlarga nisbatan 20s ga oshadi, tuman 2-5 martaga ko’payadi. yoz paytlarida katta shaharlarda havo o’ta issiq bo’lib, asfalt yo’llar, g’ishtli va yig’ma temir-betonli uylar qizib ketadi, ko’plab mashinalar qatnab zaharli gaz, tutunlar chiqaradi, bularning hammasi kishi organizmni zaiflashtirib, nafas olishni qiyinlashtiradi. natijada issiq havodan kishilar halok bo’lishlari ham mumkin. bazan shaharlarda shamol esmasligi, iflos havoning bir necha kun turib qolishi tufayli «smog», ya’ni zararli har xil chang va gazlardan iborat bo’lgan tuman vujudga keladi. natijada organizmni zaif bo’lgan kishilar, bolalar, qariyalar, bemorlar bu tumanli …
4
r etadi. hayvonlar atmosferadagi havodan nafas olganda hamda o’simliklar bilan ovqatlanganda uning organizmi zaharli chang (ftor, ko’rg’oshin, surma va boshqa) va har xil gazlar bilan zaharlanadi. hozir hayvonlar orasida «sanoat flyufoz» kasali keng tarqalib, o’simlik suv va yem-xashak to’planib qolgan ftor moddasi tufayli vujudga kelgan. aqshning atrof-muhitni muhofaza qilish agentligining ma’lumotiga ko’ra, havo ifloslanishi tufayli kishilarni o’lishdan va kasal bo’lishidan yiliga 6 mlrd. dollar, korroziya, materiallarning yemirilishi, o’simlik va qishloq xo’jaligi ekinlari zaharlanishidan 4.9 mlrd. dollar, umuman atmosfera ifloslanishdan esa yiliga 16 mlrd. dollar zarar ko’radi. atmosferaning antrogen ifloslanish tufayli iqlimning global o’zgarishidan tashqari uning elementlarining (harorat, yong’in, tuman va boshqalar) holatida ham salbiy o’zgarishlar sodir bo’lmoqda. b. kitanovich mahlumotiga ko’ra, atmosferaning antro’ogen ifloslanishi natijasida aqshning markaziy qismidagi shaharlarda iqlim elementlaridan farqi bo’ladi. masalan, shaharlarda atrofdagiga nisbatan kondensatsiya yadrolari va zarrachalari 10 barobar, gaz aralashmalari 5-25 barobar, bulutlik miqdori 5-10%, kishda tumanlar 100%, yozda 30%, yog’in miqdori 5-10%, yog’in yoki …
5
susiyatini o’zgartiradi. natijada tuproqdagi o’simlik va hayvonlar nobud bo’ladi. tuproqni iflosliklardan muhofaza qilish inson salomatligini tahminlashda muhim omil hisoblanadi. tuproqning ifloslanishi tufayli, tuproqda ko’pgina kasallik tarqatuvchi mikroorganizmlar ancha uzoq yashab, tirik organizmlar uchun xavf solib turadi, chunki ular inson organizmiga tuproq orqali tushishi mumkin. o’zbekiston respublikasida “er haqida kodeks” 1998 yil joriy etildi. bundan tashqari yerdan to’g’ri foydalanish, uni muhofaza qilish va yer yagona davlat mulki ekanligi qayd etilgan, bir qancha qarorlar qabul qilingan. atmosfera havosining ifloslanishi kishi organizmga ta’siri bir kishi sutkada o’rtacha 25 kg havo bilan nafas oladi. natijada havo tarkibidagi zararli chang, qurum va zaharli gazlar kishi organizmda to’planaveradi. atmosferaning (changlar, qurumlar, tutunlar va boshqa qat-tiq zarrachalar hamda zaharli gazlar bilan) ifloslanishi sayyo-ramiz suv resurslariga ham salbiy ta’sir etadi. tabiatda suv aylanmasi (bug’-yog’in-suv) doimiy bo’lib, daryolar, ko’llar, yer osti suvlarni to’yintirib turadi. shundan ko’rinib turibdiki, atmos-fera qancha chang bo’lsa, ularning bir qismi yog’inlar bilan yer os-ti suvlariga …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "atmosfera havosining ifloslanishi va tabiiy tozalanish"

1539424134_67825.pptx /docprops/thumbnail.jpeg слайд 1 mavzu: atmosfera havosining ifloslanishi va tabiiy tozalanish reja 1. atmosferaga ekologik omillarni ta’siri. 2. atmosfera ifloslanishi va uning oqibatlari. 3. tuproqning ifloslanishi 4. atmosfera havosining ifloslanishi kishi organizmga ta’siri. 5. atmosferani muhofaza qilish. 6. atmosfera havosini sun’iy ifloslanishdan tozalash yo’llari atmosferaga ekologik omillarni ta’siri. atmosfera havosiga yerni ichki va tashqi kuchlarni harakati bilan bog’liq turli tabiiy va sun’iy omillar doimo ta’sir ko’rsatadi va bu ta’sirlar natijasida havoda turli o’zgarishlar va shu jumladan salbiy o’zgarishlar yuz bermoqda. atmosfera havosiga ekologik omillarni ta’sirida uni ifloslanishi, zaharlanishi, bulg’alanishi, haroratini o’zgarishi, co2 gazini muv...

PPTX format, 5.7 MB. To download "atmosfera havosining ifloslanishi va tabiiy tozalanish", click the Telegram button on the left.

Tags: atmosfera havosining ifloslanis… PPTX Free download Telegram