iboralarning uslubiy xususiyatlari

PPTX 10 стр. 527,3 КБ Бесплатная загрузка

10 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 527,3 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 10

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 10

nizomiy nomidagi tdpu tarix fakulteti milliy g’oya ma’naviyat asoslari va huquq talim yunalishi nizomiy nomidagi tdpu tarix fakulteti milliy g’oya ma’naviyat asoslari va huquq talim yunalishi mavzu; iboralarning uslubiy xususiyatlari tayyorladi 102 guruh talabasi jozilov jonibek iboralar haqida ma’lumot... frazeologiya-(ibora) . prasis- "ifoda", logos- "ta'limot" dir. tilning lug'aviy tarkibida so'z kabi tanlab qo'llash mumkin bo'lgan va xotirada bir butun holda saqlanadigan lug'aviy birliklar ham mavjud. masalan: tomdan tarasha tushganday, ko'zga chiqqan chipqonday, xamirdan qil sug'urganday, bosh qo'shmoq, til biriktirmoq, tarvuzi qo'ltig'idan tushmoq, dili siyoh bo'lmoq, o'takasi yorilmoq, aqlini yemoq, dimog'i chog' bo'lmoq kabi. biror qismi yoki butun holda ko'chma ma'noda bo'lgani uchun bo'yoqdorlikka boy bo'lgan turg'un iboralar frazeologizm deyiladi va ularni o'rganadigan soha frazeologiya deb ataladi. turg'un iboralar ( frazeologizmlar) quyidagi belgilarga ega. 1) tilda bir qolipda qo'llanaverib bo'linmaydigan bir butun holga kelib qolgan bo'ladi va bir umumiy tushunchani ifodalaydi, ma'no jihatidan bitta so'zga teng keladi. masalan, bosh qo'shmoq (ibora), …

2 / 10

armaydi, tarvuzi qo'ltig'idan tushmoq, yuragi orqasiga tortib ketdi, dili siyoh bo'ldi, sanamay sakkiz demoq iboralarini ming tanga bo'ldi sichqonning ini, suv sirkani ko'tarmaydi, ko'ltig'idan tarvuzi tushdi, sakkiz sanamay dedi, orqasiga yuragi tortib ketdi shaklida almashtirib qo'llansa iboradan chiqib ma'nosi butunlay o'zgarib ketadi va hatto gapga aylanib qoladi. frazeologik iboralarning tuzilishi va ma'no jihatidan turlari turg'un (frazeologik) iboralar tarkibidagi sozlarning o'zaro birikish darajasi va iboralar tarkibidagi so'zlarga xos ma'nolarning munosabati turlichadir. shunga ko'ra uch turga bo'linadi: 1) frazeologik qo'shilma, 2) frazeologik butunlik, 3) frazeologik chatishma. frazeologik qo'shilma. ma'nosi qo'shilma tarkibidagi so'zlarning o'z va ko'chma ma'nolaridan kelib chiqadigan turg'un iboralar frazeologik qo'shilma deyiladi.masalan, burni ko'tarilmoq, (burni o'z ma'nosida, ko'tarildi - ko'chma ma'noda), boshini qovushtirmoq(boshi - o'z ma'nosida,qovushtirmoq ko'chma ma'-noda), yo'ldan urmoq (yo'ldan - o'z ma'nosida, urmoq - ko'chma ma'noda), kiprik qoqmay (kiprik - o'z ma'nosida, qoqmay ko'chma ma'noda, kuni bitdi (kuni - o'z manosida, bitdi - ko'chma ma'noda), tili kelmaydi (tili - …

3 / 10

logizimlarning umumiy ma'nosi qismlarning xususiy ma'nolari bilan uyg'unlikni hosil qiladi. umumiy ma'no qismlarning xususiy ma'nolariga asoslanadi. masalan: "bo'zchining mokisiday" iborasi serqatnov tushunchalarni ifodalaydi. frazeologik butunlikning quyidagi belgilari bor: iboraning ma'nosi tarkibidagi so'zlarning ma'nolari bilan izohlanadi. masalan, yaxshi ishtaha haqida ishtahasi ochildi, deyilsa ochko'zlikka msbatan frazeologik butunlik bo'ladi. frazeologik chatishmalar. iboralarning umumiy ma'nosi bilan uni tashkil etgan qismlarning xususiy ma'nolari o'rtasida bog'liqlik bo'lmaydi. ko'pincha ziddiyat mavjud bo'ladi. masalan, oyog'ini qo'liga olmoq iborasi butun holda ko'chma ma'noni "shoshilish" ma'nosini ifodalaydi, ammo bu ma'no ibora tarkibidagi oyog'(ini), qo'li(ga) olmoq so'zlarining na asl, na ko'chma ma'nolari bilan bog'liq emas. misollar: hoji o'pkasini qo'ltiqlab xonaga kirib keldi. (m.) akam achchig'idan to'nini teskari kiyib oldi. kambag'allar ikki barmog'ini burniga tirab qolmasin. (m. i.) boy hali to'ng'iz qopadi (o.) va boshqalar . frazeologizmlar shakl va ma'no munosabatiga ko'ra quyidagi turlarga bo'linadi: 1)frazeologik omonimlar. bunga turli ma'no ifodalovchishakldosh iboralar kiradi. masalan: og'ziga olmadi(yemadi),og'ziga olmadi (gapirmadi). 2)frazeologik sinonimlarga ma'nodosh …

4 / 10

iboralarning uslubiy xususiyatlari - Page 4

5 / 10

iboralarning uslubiy xususiyatlari - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 10 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "iboralarning uslubiy xususiyatlari"

nizomiy nomidagi tdpu tarix fakulteti milliy g’oya ma’naviyat asoslari va huquq talim yunalishi nizomiy nomidagi tdpu tarix fakulteti milliy g’oya ma’naviyat asoslari va huquq talim yunalishi mavzu; iboralarning uslubiy xususiyatlari tayyorladi 102 guruh talabasi jozilov jonibek iboralar haqida ma’lumot... frazeologiya-(ibora) . prasis- "ifoda", logos- "ta'limot" dir. tilning lug'aviy tarkibida so'z kabi tanlab qo'llash mumkin bo'lgan va xotirada bir butun holda saqlanadigan lug'aviy birliklar ham mavjud. masalan: tomdan tarasha tushganday, ko'zga chiqqan chipqonday, xamirdan qil sug'urganday, bosh qo'shmoq, til biriktirmoq, tarvuzi qo'ltig'idan tushmoq, dili siyoh bo'lmoq, o'takasi yorilmoq, aqlini yemoq, dimog'i chog' bo'lmoq kabi. biror qismi yoki butun holda ko'chma ma'noda bo'lgani uc...

Этот файл содержит 10 стр. в формате PPTX (527,3 КБ). Чтобы скачать "iboralarning uslubiy xususiyatlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: iboralarning uslubiy xususiyatl… PPTX 10 стр. Бесплатная загрузка Telegram