ilmiyuslub va uning uslubiy xususiyatlari

PPTX 25 pages 111,2 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 25
slayd 1 9-mavzu: ilmiy uslub va uning uslubiy xususiyatlari. reja: 1. soha bo`yicha belgilangan mavzu asosida ilmiy tadqiqot olib borish jarayonlari. 2. maqola, tezis, taqriz, annotatsiya, rezyume matni talablari. fan-texnikaning turli tarmoqlariga doir ilmiy asarlar, darsliklar ilmiy uslubdayoziladi. mantiqlilik, aniqlik bu uslubga xos xususiyatlardir. ilmiy uslub aniq ma’lumotlar asosida chiqarilgan ilmiy xulosalar (qoidalar, ta’riflar)ga boy bo‘lishi bilan boshqa uslublardan farq qiladi: yomg‘ir - suyuq tomchi holidagi atmosfera yog‘ini. tomchining diametri 0,5-0,6 mm bo‘ladi. ilmiy uslubda har bir fanning o‘ziga xos ilmiy atamalaridan foydalaniladi, bu uslubda so‘zlar o‘z ma’nosida qo‘llanadi, qoida yoki ta’rifning mazmunini ochishga xizmat qiladigan ajratilgan bo‘laklar, kirish so‘zlar, kirish birikmalar, shuningdek, qo‘shma gaplardan ko‘proq foydalaniladi. ilmiy uslub (yoki ilmiy bayon uslubi)da tabiat va ijtimoiy hayotdagi hodisalar aniq ta’riflanadi, tushuntiriladi. bu uslub o‘zining alohida maxsus vazifasiga ega ekanligi bilan ajralib turadi.ilmiy uslub ilmiy terminologiya bilan bog‘liq. odatda, terminlar ilmiy uslubning leksikasini tashkil qiladi. lekin ilmiy asarlar tili faqat terminlardangina …
2 / 25
sini ko‘rsatdi. masalan: oybekning «abdulla qodiriyning ijodiy yo‘li», i.sultonning «navoiyning qalb daftari», h.yoqubovning «adibning mahorati» kabi asarlar xudi shunday tadqiqotlardir. ilmiy ommabop asarlar hamma uchun tushunilishi qiyin bo‘lgan masalalarni sharhlaydi. bunday asarlarda iloji boricha murakkab atamalar qo‘llanmaydi. bu uslubda ham shevachilikka yo‘l qo‘yilmaydi. lekin bu ikki xillik ilmiy uslub umumiylik asosida bir-biriga bog‘liq bo‘ladi. xullas ilmiy uslub materialini o‘zaro tutashtiruvchi holatlar quyidagilar: 1.dalillarninganiqligi, mantiiqiy asosligi, tavsifiy izchilligi ilmiy uslubning barchasi uchun muhim hususiyatdir. 2. ilmiy terminlarining ko‘proq qo‘llanilishi bu sohaning harakteriga mosdir. 3. ilmiy uslubda gap bo‘laklarining tushib qolish alomati kam uchraydi. 4. adabiy meyorga rioya qilish, gaplarning grammatik shakllanganligi bu uslubning etakchi xususiyatidir. 5. shevachilikka yo‘l qo‘yilmaydi. ilmiy uslub ilmiy faoliyat sohasiga xizmat qiladi.u asosan fan tili.asosiy vazifasi g‘oyalar faktlar qonuniyatlar hodislar va tushunchalar tizimi bilan aloqadorlikdir. bu axborotlar isbotlangan , dalillangan va umumlashganligi,yozma nutq shaklida nomoyon bo‘lishi uning o‘ziga xos xususiyatlaridir.axborotning holisligi va umumlashganligi,mantiqiy vap izchilligi,aniq va batafsilligi …
3 / 25
rivojlantiradi, yoki ulardan kelib chiqadigan fikrlarni xulosalaydi. shunday ekan, keyingi gapni oldingi gap bilan to‘g‘ri bog‘lash muhimdir. gaplar bir-birlari bilan xilma-xil sintaktik vositalar orqali bog‘lanadi. bilib oling. ixtisoslikka oid so‘zlarni nutqda to‘g‘ri tanlash va qo‘llash ham nutq madaniyatining, ham kasbiy bilimdonlikning muhim sharti hisoblanadi. so‘z tanlashda quyidagilarga e’tibor beriladi: -so‘zning lug‘aviy ma’nosini bilgan holda tanlash; -tanlangan so‘zni aniq talaffuz eta olishni nazarda tutish; -so‘zning suhbatdoshlarga tushunarli bo‘lishini hisobga olish; -so‘zning ma’no xususiyatlariga asoslanib uni nutq maqsadiga muvofiq tarzda tanlash; -so‘zni matn mazmuniga mos tarzda tanlash; -baynalmilal atamani adabiy tilning leksik me’yoriga muvofiq holda tanlash; -so‘z, atamani matnning uslubiy xususiyatiga mos ravishda tanlash. maqola - tahliliy jurnalistikaning yetakchi janri sifatida. uning tarixiy ildizlari. maqola janrining asosiy xususiyatlari, o’ziga xosligi va boshqa janrlardan farqli tomonlari. unga qo’yiladigan talablar va bajarishi lozim bo’lgan vazifasi. maqola janrining turlari:tashviqiy, muammoli, ilmiy-ma'ifiry, diniy-ma'rifiy, ko’ngilochar maqolalar. tashviqiy maqola. janr xususiyatlari. o‘zbek jurnalistikasida tashviqiy maqolalarning eng yaxshi namunalari. …
4 / 25
sbatan muallifning o‘z nuqtai nazarini bildirishi orqali mazkur voqyelikning jamiyatga nisbatan foydali yoki zararli ekanligi holatlarini ifodalaydi. maqola - publitsistik janr. maqolada ijtimoiy hayot hodisalari chuqur tahlil qilinib, nazariy va ommaviy jihatdan umumlashtiriladi, davlat siyosati, iqtisodiyot. texnika, fan va madaniyatda erishilgan yutuqlar, ilg‘or isn tajribalari ornmalashtiriladi, xalq xo'jaligidagi nuqsonlar tanqid qilinadi. matbuotda bosh maqola, nazariy va targ‘ibot maqola, muammoli maqola keng qomlanadi. bosh maqola (yoki tahririyat tomonidan yoziladigan maqola) tahririyatning eng mas'uliyatli maqolasi bo‘lib, unda ichki va xalqaro hayotga doir muhim masalalami o‘quvchiiar ommasiga yetkazish vazifasi qo‘yiladi. bunday maqola muayyan masala yuzasidan yo‘l-yo‘riq ko‘rsatishi, mavjud kamchiliklami ochib tashlashi, har bir ishning asosiy haqiqiy yo‘lini belgilab berishi lozim. prezident farmonlari, oliy majlis qonunlari, vazirlar mahkamasi tomonidan qabul qilinadigan davlat va hukamat hujjatlari, qarorlari, qonunlari davrning dolzarb masalalari bosh maqolada ochib beriladi. nazariy maqola va targ'ibot maqolaning asosiy vazifasi mustaqillik, milliy g‘oya, istiqlol mafkurasining asoslari va prinsiplarini, ilmiy maqolaning vazifasi fan, madaniyat, …
5 / 25
lekin e’tibomi jalb qiladigan va, al- batta, maqolaning bosh mavzusini yoritib beradigan bomishi lozim. bundan tashqari, maqolalarda muallif haqida qisqacha ma’lumot va foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati ko'rsatiladi. maqolaning belgilari 1. aniq fikrni izchil rivojlantirish. bunda bitta aniq mavzu tanlanib, o‘rganilishi va yoritilishi kerak. agar jurnalist bitta maqolaning o‘ziga bir necha savolni qo‘yib unga javob berishga xarakat qilsa, yo‘lini yo‘qotishi tayin. maqola janr sifatida o‘z kuchini yo‘qotadi. gazetadagi maqola faqat bitta savolga yoki bitta masalaga bag‘ishlanishi kerak. maqolada bitta savolga yoki masalaga javob topishning o‘zi fikrini ma'lum yo‘nalishga qratilganligi uni ko‘p mavzulikdan xalos etadi. buning uchun maqolaga qo‘yilgan talab aniq maqsadga yo‘naltirilgan va izchil o‘rganiladigan bo‘lishi kerak. qo‘yilgan savolni mayda detallarga bo‘linishi, voqyelikni turli tomonlarda va o‘lchamlarda tahlil qilish lozim bo‘ladi. 2. maqolaning boshqa janrlar bilan tengligi. u ham fakt bilan boshlanadi. fikr va uning ortidan muallifning asosli mulohazalari o‘z-o‘zidan paydo bo‘lmasligi kerak. 3.ko‘tarilgan va rivojlantirilgan tugallik. muallif fikri oxir oqibatda maqolaning …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "ilmiyuslub va uning uslubiy xususiyatlari"

slayd 1 9-mavzu: ilmiy uslub va uning uslubiy xususiyatlari. reja: 1. soha bo`yicha belgilangan mavzu asosida ilmiy tadqiqot olib borish jarayonlari. 2. maqola, tezis, taqriz, annotatsiya, rezyume matni talablari. fan-texnikaning turli tarmoqlariga doir ilmiy asarlar, darsliklar ilmiy uslubdayoziladi. mantiqlilik, aniqlik bu uslubga xos xususiyatlardir. ilmiy uslub aniq ma’lumotlar asosida chiqarilgan ilmiy xulosalar (qoidalar, ta’riflar)ga boy bo‘lishi bilan boshqa uslublardan farq qiladi: yomg‘ir - suyuq tomchi holidagi atmosfera yog‘ini. tomchining diametri 0,5-0,6 mm bo‘ladi. ilmiy uslubda har bir fanning o‘ziga xos ilmiy atamalaridan foydalaniladi, bu uslubda so‘zlar o‘z ma’nosida qo‘llanadi, qoida yoki ta’rifning mazmunini ochishga xizmat qiladigan ajratilgan bo‘laklar, kirish so‘zl...

This file contains 25 pages in PPTX format (111,2 KB). To download "ilmiyuslub va uning uslubiy xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: ilmiyuslub va uning uslubiy xus… PPTX 25 pages Free download Telegram