publitsistik uslub va og‘zaki uslublarning leksik-grammatik xususiyatlari

DOCX 7 стр. 25,1 КБ Бесплатная загрузка

7 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 25,1 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 7

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 7

mavzu: publitsistik uslub va og‘zaki uslublarning leksik-grammatik xususiyatlari. vaqt: 2 soat talabalar soni: 15-30 dars turi: amaliy darsning maqsadi: publitsistik uslub va og‘zaki nutq uslublari, xos xususiyatlari haqida to‘liq bilim ko‘nikmasini hosil qilish. darsning vazifalari: 1. publitsistik uslub va og‘zaki nutq uslublari haqida ma’lumot berish. 2. badiiy, ilmiy, rasmiy, publitsistik va rasmiy uslublar haqida qisqacha ma’lumot berish. 3. talabalar uslub va uning turlarini farqlay olish ko‘nikmasini shakllantirish. kutilayotgan natijalar: 1. talabalar publitsistik uslub va og‘zaki nutq uslublari haqida to'liq tushunchaga ega bo'ladilar. (ilova 1) 2. talabalar uslub turlari haqida bilib oladilar. (ilova 2) 3. talabalar nutq uslublarini tahlil qila va undan foydalanish ko‘nikmasini o‘zlashtiradilar. (ilova 3) amaliy mashgulotning ta’lim texnologiyasi xaritasi. dars bosqichlari mashg'ulotlar tartibi o‘qituvchi talaba 1.kirish (15 daq) o‘qituvchi talabalardan uyga vazifani so'raydi. talabalar javob berishadi. 2. asosiy qism (30 daq) 1. uslub haqida ma’lumot beradi. 2. nutq uslublariga oid jihatlarni farqash va tartiblash haqida ma'lumot beradi. 3. …

2 / 7

istika so‘zi esa grekcha “stylos” so‘zidan olingan bo‘lib, “suyakdan qilingan uchli tayoqcha” degan ma’noni bildiradi. qadimgi greklar mum surtilgan taxtachaga uchli tayoqcha bilan yozar, bu tayoqchaning tepa tomoni kurakchaga o‘xshar edi. xato yozilgan so‘zni tayoqning kurakchaga o‘xshagan tomoni bilan taxtachadagi mumni tekislash orqali o‘chirar va uchli tomoni bilan to‘g‘irlab yozardilar. stil so‘zidan stilet – ingichka xanjar va stilo – avtoruchka so‘zlari kelib chiqqan. qadimdanoq stil so‘zi “bo‘g‘in, nutq uslubi” ma’nosida qo‘llana boshlangan bo‘lib, goratsiyning: “agar sen o‘qish uchun loyiq narsa yozmoqchi bo‘lsang, uslubingni tez-tez almashtirib tur. dunyoqarashi tor odamlarni qoyil qoldira olmasang, kuyunib o‘tirma, ozgina bo‘lsa ham tushungan odamlar bilan qoniq”, – deb yozib qoldirgan jumlalari ichidan “uslubingni tez-tez almashtirib tur” degan ifodasi keyinchalik greklarda maqolga aylanib ketgan. izohli lug‘atlarda uslub so‘zining bir necha ma’nolari berilgan. 1935–1940-yillarda d.n.ushakov tahriri ostida nashr etilgan kitobda uslub so‘zining 4 xil ma’nosi berilgan. bu ma’nolar 1981-yilda chop etilgan “o‘zbek tilining izohli lug‘ati”da ham tarjima …

3 / 7

o‘lsa, abdulla qahhorning esa uslubi fosh qiluvchilik xususiyatiga ega. uning asarlarida zaharxanda iboralar, maqol va matallar ko‘plab uchraydi. masalan, “sinchalak” qissasida arslonbek qalandarov shunday deydi: “sinchalak degan oyog‘i ipday ingichka qush bor. u kechasi oyog‘ini osmonga ko‘tarib yotadi, osmon tushib ketsa, ko‘tarib qolaman deb”. saida esa unga javoban deydi: “xo‘roz ham, men qichqirmasam, tong otmaydi, der ekan”. 3. ko‘chma ma’noni ifodalaydi. bunda xulq, axloqqa xos bo‘lgan xususiyatlar yig‘indisi, faoliyat usuli, biror ishni amalga oshirishning yo‘l-yo‘riqlari kabilar tushuniladi. uslubning oxirgi ma’nosi adabiyotga ham, tilga ham xos emas. bu davrga, yil hisobiga nisbatan ishlatiladi. masalan: milodiy yil hisobi, hijriy yil hisobi. nutq uslublari og‘zaki va yozma nutq shakllari bilan chambarchas bog‘liq. demak, har bir nutq uslubi og‘zaki va yozma shaklda ifodalanishi mumkin. masalan, so‘zlashuv uslubi, asosan, og‘zaki nutqqa xos. lekin badiiy adabiyotda bu uslub yozma shaklga ega bo‘ladi. shuningdek, ilmiy uslubning og‘zaki ko‘rinishi dars jarayonida ma’ruza o‘qilganda, anjumanlarda ilmiy ma’ruzalar bayon qilinganda …

4 / 7

q” desalar nima qilaman? (o. yoqubov). tovushlarning alohida talaffuzi tufayli so‘zlar, so‘z birikmalari, gaplar o‘zgacha ma’no qiymatiga ega bo‘lishi mumkin: – jim yot, tuxuming qurugurr! tinka madorim qolmadi-ku! (o‘. o‘smonov) publitsistika (lot. publika –xalq, omma) davrning eng muhim, dolzarb masalalarini o‘quvchilarga, tinglovchilarga, tomoshabinlarga gazeta-jurnal, radio, televideniya orqali yetkazish, ommani jonlantirish,kishilarning ongiga atrofda sodir bo‘layotgan voqealarni singdirish, ularning ijtimoiy qarashlarini shakllantirish uchun xizmat qiladi. ommaviy-axborot vositalarida (gazeta-jurnal, radio, televideniya), oliy majlis yig‘inlarida, turli xil anjumanlarda qo‘llanadigan nutq uslubi sanaladi. publitsistik uslub ikki xil shaklda namoyon bo‘ladi: 1) yozma shakl; 2) og‘zaki shakl. publitsistik uslub siyosiy-ijtimoiy doiradagi munosabatlar uchun xizmat qiladi. bu uslubning yozma turiga maqolalar, feleyton, murojaatnoma, xatlar, chaqiriqlar kirsa, og‘zaki turiga notiqlik kiradi. bu uslub, avvalo, tashviqot va targ‘ibot uslubi bo‘lganligi uchun hamda unda siyosiy faollik, hozirjavoblik, o‘tkir va ta’sirchan notiqlik, mantiqiy mulohaza va dalillar bilan tushuntirish, isbotlash kabi belgilar ustunlik qiladi. shu jihatdannotiqlar nutqi e’tiborli sanaladi. o‘tmishning mashhur notiqlari …

5 / 7

uvdagi qisqartmalarni gapirishda to‘liq talaffuz qilish, sonlarni umumlashtirgan holda – yarim, uchdan bir, chorak tarzida qo‘llash, katta iqtiboslarni keltirmaslik va ularning mazmunini hikoya qilib berish, axborotning bir qismidan ikkinchisiga o‘tishni tinglovchiga sezdirish maqsadida “endi falon narsa haqida gaplashamiz” tarzidagi kiritmalardan foydalanish lozim. eshittirish olib boruvchilarning “yuqorida ta’kidlaganimizdek, aytib o‘tganimizdek, xabardor qilganimizdek, hikoya qilganimizdek” singari jumlalarni qo‘llash nojoiz. chunki hikoya qilinayotgan voqealar tizimidan eshituvchi emas, faqat muallifning o‘zi xabardor bo‘lishi mumkin. qisqa jumlalarda har safar uni (tinglovchini) voqealar ichiga olib kirishi lozim. publitsistik uslubning leksik xususiyatlari. publitsistikaga xos har bir janrning o‘z so‘zlari va jumlalari bo‘ladi. xabarda neytral so‘zlarning ishlatilishi, bayonning ma’lumotlarga boyligi bu uslubning o‘ziga xos jihatidir. maqola qanday mavzuda yozilganiga ko‘ra turli til vositalaridan foydalaniladi. agar ilmiyommabop maqola bo‘lsa, ularda ilmiy terminlar bilan birgalikda hissiyotga ta’sir qiladigan birliklar ishlatiladi. agar ommabop maqolaning o‘zi bo‘lsa, targ‘ibot va tashviqot ma’nolarini ifodalaydigan so‘z va jumlalar qo‘llaniladi. pamflet fosh qilish xususiyatiga ega bo‘lganligi …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 7 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "publitsistik uslub va og‘zaki uslublarning leksik-grammatik xususiyatlari"

mavzu: publitsistik uslub va og‘zaki uslublarning leksik-grammatik xususiyatlari. vaqt: 2 soat talabalar soni: 15-30 dars turi: amaliy darsning maqsadi: publitsistik uslub va og‘zaki nutq uslublari, xos xususiyatlari haqida to‘liq bilim ko‘nikmasini hosil qilish. darsning vazifalari: 1. publitsistik uslub va og‘zaki nutq uslublari haqida ma’lumot berish. 2. badiiy, ilmiy, rasmiy, publitsistik va rasmiy uslublar haqida qisqacha ma’lumot berish. 3. talabalar uslub va uning turlarini farqlay olish ko‘nikmasini shakllantirish. kutilayotgan natijalar: 1. talabalar publitsistik uslub va og‘zaki nutq uslublari haqida to'liq tushunchaga ega bo'ladilar. (ilova 1) 2. talabalar uslub turlari haqida bilib oladilar. (ilova 2) 3. talabalar nutq uslublarini tahlil qila va undan foydalanish ko‘nikmasini o...

Этот файл содержит 7 стр. в формате DOCX (25,1 КБ). Чтобы скачать "publitsistik uslub va og‘zaki uslublarning leksik-grammatik xususiyatlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: publitsistik uslub va og‘zaki u… DOCX 7 стр. Бесплатная загрузка Telegram