olmoshning ta’rifi, leksik-grammatik xususiyatlari

DOCX 4 pages 25.1 KB Free download

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇
1 / 4
3-mavzu. olmoshning ta’rifi, leksik-grammatik xususiyatlari ma’ruzaga tayyorlanish uchun adabiyotlar ro’yxati m.hamroyev, d.muhamedova, d.shodmonqulova, x. g‘ulomova, sh. yo’ldosheva. ona tili. “moliya-iqtisod” nashriyoti, toshkent, 2007-yil. 2. sh.rahmatullayev. hozirgi adabiy o`zbek tili. 2006, “universitet” nashriyoti. 3. r.ikromova, d.muhammedova, d.shodmonqulova, m.maqsudova, x. g‘ulomova. hozirgi o’zbek adabiy tilidan ma’ruza matnlari (morfemika. so’z yasalishi. morfologiya). toshkent, 2001-yil. 10. r.ikromova d.muhamedova, d.shodmonqulova, x. g‘ulomova. hozirgi o’zbek adabiy tilidan ma’ruza matnlari (sintaksis). toshkent, 2001-yil. 11. m.hamroyev. o’zbek tilidan ma’ruzalar majmuasi. tdpu, toshkent, 2007-yil. 2 ilova ma’ruza mashg’uloti dokladlari mavzulari 1. olmoshning ta’rifi va leksik-grammatik xususiyatlari 2. olmoshlarning ma’no turlari 3. boshqa turkumga oid so’zlarning olmoshlarga ko’chishi 4. olmoshlarning tuzilish jihatdan turlari 3- ilova mashg`ulot mavzusi: olmosh, uning grammatik xususiyatlari, ma'no turlari. mashg`ulot rejasi: · 1. olmoshning ta’rifi va leksik-grammatik xususiyatlari · 2. olmoshlarning ma’no turlari · 3. boshqa turkumga oid so’zlarning olmoshlarga ko’chishi · 4. olmoshlarning tuzilish jihatdan turlari 4- ilova dasturlashtirilgan topshiriq savollari: 1. olmosh deb qanday …
2 / 4
: karim juda quvondi, chunki u o’z orzusiga erishgan edi. 1. sifat o’rnida: kechagi kitobingni berib tur, men shu kitobdan misollar olmoqchiman. 2. son o’rnida: menda ikkita qalam bor, senda nechta bor? 4. ravish o’rnida: men bugun ketaman, sen qachon ketasan? 5. so’z birikmasi o’rnida: yomon so’z bosh qozig’idir, shunday so’zni gapirmagan ma’qul. 6. gap o’rnida: sen mehnat qilishni yoqtirmaysan, bu esa insondagieng yomon xislatdir. olmoshlar turlanadi, gapda ko’pincha ega, to’ldiruvchi, aniqlovchi va undalma bo’lib keladi: hamma keldi. bizni tabriklang. shu kitobni bering. 2- slayd olmoshning grammatik xususiyatlari : 1) so’z yasalish xususiyati yo’q (lekin olmoshlar asosida ot, fe’l, ravish, sifat yasalishi mumkin: o’zlik, sensirama, o’zicha, menbop); 2) juftlanib, boshqa so’z turkumi vazifasida keladi: o’sha-o’sha, shu-shu (ravish); 3) olmoshlar otlarga xos so’z o’zgartiruvchi qo’shimchalarni olishi mumkin: unga, shunisi; 4) olmosh hech vaqt o’zidan oldin aniqlovchi olmaydi. olmoshlarni gapda bajargan vazifasiga ko’ra quyidagi turlarga bo’lsa bo’ladi: 1. ot toifasidagi olmoshlar 2. …
3 / 4
bdi), ot- kesim (mening do’stim sensan) vazifalarini bajaradi. 5- slayd 2. o’zlik olmoshlari · o’zlik olmoshi narsa-buyumni aniqlab yoki ta’kidlab ko’rsatish uchun ishlatiladigan o’z so’zidir. bu olmosh narsa-buyumning shaxsga xosligini, tegishliligini yoki shaxsning tanholigini bildiradi: o’z uyi, o’z ukasi. o’zlik olmoshi egalik qo’shimchasini olib, kishilik olmoshlariga sinonim bo’ladi: o’zim - men, o’zing - sen, o’zi - u. 6- slayd 3.ko’rsatish olmoshlari · ko’rsatish olmoshlari narsa-buyumni, kimsani ko’rsatish uchun ishlatiladigan olmoshlar: u, bu, shu, o’sha, ana, mana, ana u yoki anovi, mana bu yoki manavi, ushbu. kishilik olmoshi u bilan ko’rsatish olmoshi u ni gapdagi ma’nosiga qarab farqlash mumkin. bunda u kishilik olmoshi kim? so’rog’iga (u keldi), ko’rsatish olmoshi u esa qaysi? so’rog’iga javob bo’ladi (u kishi keldi). u, bu, shu, o’sha olmoshlari jo’nalish, o’rin-payt, chiqish kelishiklarida turlanganda yoki ularga -day, -dek, -aqa, -cha qo’shimchalari qo’shilganda, qo’shimcha oldidan bir n tovushi orttiriladi: unga, bunga, shunday, o’shanday, uncha, shunaqa, o’shandek. · ko’rsatish …
4 / 4
’roq qanday? qanaqa? qaysi? 4. miqdorga so’roq qancha? necha? nechta? 5. tartibga so’roq nechanchi? 6. sabab-maqsadga so’roq nega? nimaga ? 7. o’rin-joyga so’roq qaerda? qayda? qayoqqa? 8. paytga so’roq qachon? 9. mavjudlikka so’roq qani? 8- slayd 5.belgilash olmoshlari belgilash olmoshlari predmet va shaxslarning yig’indisini bildiradi yoki ularni ayirib ko’rsatadi, shuning uchun ularni ikkiga bo’lish mumkin: 1) jamlovchi belgilash olmoshlariga hamma, barcha, bari, jami, jamiyki, butun, yalpi so’zlari kiradi. 2) ayiruvchi belgilash olmoshlariga har so’zining o’zi (har qovunlarki...) va har kim, har nima, har bir, har qaysi kabi so’zlar kiradi va bu olmoshlar to’pdan ajratilgan shaxs, narsa, belgilarni bildiradi. har so’zi ayrim yoziladi. 9- slayd 6. bo’lishsizlik olmoshlari bo’lishsizlik olmoshlari inkor ma’nosini bildirgan olmoshlardir. bular hech so’zining o’zi va shu so’zning ba’zi so’roq olmoshlari bilan birikishidan hosil qilinadi, hech so’zi ayrim yoziladi. bu olmoshlar egalik, kelishik qo’shimchalari bilan qo’llanadi: u hech kimni ko’rmadi. hech kimim yo’q. hech so’zi yakka holda qo’llanganda, …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "olmoshning ta’rifi, leksik-grammatik xususiyatlari"

3-mavzu. olmoshning ta’rifi, leksik-grammatik xususiyatlari ma’ruzaga tayyorlanish uchun adabiyotlar ro’yxati m.hamroyev, d.muhamedova, d.shodmonqulova, x. g‘ulomova, sh. yo’ldosheva. ona tili. “moliya-iqtisod” nashriyoti, toshkent, 2007-yil. 2. sh.rahmatullayev. hozirgi adabiy o`zbek tili. 2006, “universitet” nashriyoti. 3. r.ikromova, d.muhammedova, d.shodmonqulova, m.maqsudova, x. g‘ulomova. hozirgi o’zbek adabiy tilidan ma’ruza matnlari (morfemika. so’z yasalishi. morfologiya). toshkent, 2001-yil. 10. r.ikromova d.muhamedova, d.shodmonqulova, x. g‘ulomova. hozirgi o’zbek adabiy tilidan ma’ruza matnlari (sintaksis). toshkent, 2001-yil. 11. m.hamroyev. o’zbek tilidan ma’ruzalar majmuasi. tdpu, toshkent, 2007-yil. 2 ilova ma’ruza mashg’uloti dokladlari mavzulari 1. olmoshning ta’rifi va l...

This file contains 4 pages in DOCX format (25.1 KB). To download "olmoshning ta’rifi, leksik-grammatik xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: olmoshning ta’rifi, leksik-gram… DOCX 4 pages Free download Telegram