eskirgan so‘zlarning uslubiy xususiyatlari

DOC 26 pages 173.5 KB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 173.5 KB

File type DOC

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

o’zbekiston respublikasi o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi o‘zbekiston-finlandiya pedagogika instituti boshlang’ich ta’lim va gumanitar fanlar fakulteti ona tili va adabiyot fanidan kurs ishi mavzu: eskirgan so‘zlarning uslubiy xususiyatlari (asqad muxtorning “jar yoqasidagi chaqmoq” qissasi misolida). ilmiy rahbari: ___________________ bajardi: ___________________ samarqand-2024 mundarija kirish asosiy qism i.bob eskirgan so‘zlarning ta’rifi va turlari. 1.1. " jar yoqasidagi chaqmoq " qissasida eskirgan so‘zlarning uslubiy xususiyatlari va ahamiyati. 1.2. asqad muxtorning qissasida eskirgan so‘zlarning badiiylik va obrazlilikni oshirishdagi o‘rni. ii bob. " jar yoqasidagi chaqmoq " qissasidagi eskirgan so‘zlar 2.1. qissadagi eskirgan so‘zlarning misollari. 2.2. asqad muxtorning til va uslubda eskirgan so‘zlarni qo‘llashdagi mahorati. xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro‘yhati kirish mavzuning dolzarbligi asqad muxtorning asarlari o‘zbek adabiyotida muhim o‘rin tutadi. "o‘tmishdan ertaklar" qissasi esa uning eng sara asarlaridan biri hisoblanadi. kurs ishining nazariy asoslari: har bir mavzu o‘quvchilar uchun turli o‘quv-uslubiy shakllarda taqdim etiladi: darslar, qo‘llanmalar, amaliy mashg’ulotlar, va munozaralar. kurs ishining …

2 / 26

midagi ma’nasini ifodalaydigan muhim elementlardir. 2. roman ustida o‘quvchilar tez-tez munozara qilish, asar tahlil qilish va uning tafsilotlarini tushunish orqali o‘zbek tilida sifat yasashni yanada chuqur tushunishlari mumkin. kurs ishining mazmuni: u kirish, asosiy qism, to‘rt reja, xulosa va foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxatidan iborat. i.bob eskirgan so‘zlarning ta’rifi va turlari. 1.1. " jar yoqasidagi chaqmoq " qissasida eskirgan so‘zlarning uslubiy xususiyatlari va ahamiyati. eskirgan soʻzlar – kundalik muloqotda koʻp qoʻllanilmaydigan, ammo tilning lugʻatida saqlanib qolgan va keng ommaga tushunarli boʻlgan, maʼlum davrlarda qoʻllanilgan, lekin hozirgi kunda foydalanilmaydigan soʻzlar. eskirgan soʻzlar oʻziga xos tarixiylikni mukammal ifodalaydi, adabiy matnni rang-barang va yorqin qiladi. lekin toʻgʻri va toʻgʻri foydalanish uchun siz har doim tushuntirish lugʻatiga murojaat qilishingiz kerak. eskirgan soʻzlar eskirish koeffitsiyenti va eskirish boisi, foydalanish xususiyatiga qarab oʻz leksik sistemasini tashkil qiladi. eskirish darajasi boʻyicha: a) maʼnosi tushinarli boʻlmagan soʻzlar ; b) maʼnosi aniq, lekin kam qoʻllaniladigan soʻzlarga boʻlinadi. eskirgan soʻzlar tilda eskirish …

3 / 26

ham, ayrim eski soʻzlar yangi maʼno kasb etib, lugʻat tarkibidagi faol soʻzlarga qoʻshilishi mumkin. eskirgan soʻzlar tarixan oʻzgaruvchan leksik-semantik hodisalar hisoblanadi. tilshunoslik o‘z ichiga juda ko‘p sohalarni qamrab olgan. bu sohalarni o‘rganish davomida biz albatta eskirgan so‘zlarga duch kelamiz. negaki, tilshunoslik juda keng ma’noda o‘rganilib, uning har bir sohasi bir-biriga chambarchas bog’liq. shuning uchun ham eskirgan so‘zlarning tilshunoslikda ahamiyati juda katta. eskirgan so‘zlar bu turli xil sabablarga ko‘ra hozirgi kunda nutqda qo‘llanilmaydigan so‘zlarning maxsus guruhi hisoblanadi. bu so‘zlarga qadimda qo‘llanilgan lekin hozirda umuman qo‘llanilmaydigan so‘zlar kiradi. biz bu so‘zlarni ularning sinonimlari orqali tushunishimiz va foydalanishimiz mumkin bo‘ladi. tilshunoslik o‘z ichiga juda ko‘p sohalarni qamrab olgan. bu sohalarni o‘rganish davomida biz albatta eskirgan so‘zlarga duch kelamiz. negaki, tilshunoslik juda keng ma’noda o‘rganilib, uning har bir sohasi bir-biriga chambarchas bog’liq. shuning uchun ham eskirgan so‘zlarning tilshunoslikda ahamiyati juda katta. eskirgan so‘zlar bu turli xil sabablarga ko‘ra hozirgi kunda nutqda qo‘llanilmaydigan so‘zlarning maxsus …

4 / 26

adi. biz bunday tarixiy so‘zlarni ko‘proq navoiy, lutfiy, bobur va boshqa tarixiy siymolar asarlarida va shuningdek, tolstoy, dostoyevskiy va mayakovskiy asarlarida uchratishimiz mumkin. biz bularni to‘gri tushunishimiz uchun lug’atlarga murojat qilib, ularning ma’nosini bilib olishimiz kerak. bu esa bizga biroz qiyinchilik tug’dirishi mumkin, albatta. shuning uchun ham bizning kitob tarjimonlarimiz bu muammoga kamroq duch kelishimiz uchun o‘zlari bu so`zlarning ma’nolarini tayyor qilib matnning past qismiga joylashtirib qo‘yishyapti. bu esa kitobxonga o‘qiyotgan kitobining mavzusini yana ham atroflicha tushunishga yordam beradi. masalan, pirimqul qodirovning “yulduzli tunlar”1 romanini o‘qiganimizda juda ham ko‘p tarixiy so‘zlarga duch kelamiz. lekin ayrim kitobxonlar bu kitobni tushunishga qiynaladi. chunki yuqorida ta’kidlanganidek, kitobda biz bilmagan tarixiy so‘zlar o‘zining ma’nosi bilan birgalikda berilgan. ayni paytda, ushbu asardagi tarixiy so‘zlarni tahlil qilgan toshkent viloyati chirchiq davlat pedogogika instituti talabasi baxtiyorova rayxonaning ““yulduzli tunlar” romanida tarixiy so`zlar etimologiyasi” 2 mavzusidagi maqolasini misol qilsak maqsadga muvofiq bo‘ladi. u ushbu maqolasida asardagi tarixiy so‘zlarga …

5 / 26

larning yana bir katta tarmog’i bu arxaizmlardir. ular istorizmlarning kichik bir guruhi bo‘lib, tarixiy so‘zlarga biroz o‘xshab ketadi. arxaizmlarning tarixiy so‘zlardan farqi shundaki, bu so‘zlarni ularning sinonimlari bilan almashtirish mumkin. masalan, bart-botir, bitik-kitob, ochun-dunyo, al-qo‘l, raimem-yelkalar, tuga-qayg’u, paguma-o‘lim va boshqalar. yana biz arxaizmlarga misol qilib, ko‘pincha, aleksandr sergeyevich pushkinning ijodini olishimiz mumkin. uning ijodidagi juda ko‘p asarlarda biz arxaik so‘zlarga duch kelamiz. masalan, pushkinning ko‘pchiligimiz biladigan va maktab darsliklarida ham o‘qigan asarimiz, mashhur “kapitan qizi”3 asarida bunday so‘zlarni juda ko‘p uchratamiz: “qayerda passport? (1-bob); “men hech qachon unutolmaydigan tush ko‘rdim va tushimda hali ham bashoratli narsani ko‘raman. menimcha(=solishtiring) u bilan hayotimning g’alati holatlarini” (2-bob); o‘shanda men shunday tuyg’u va uhiy holatda edim. moddiylik(=haqiqat), orzularga bo‘ysunib, birinchi tushning noaniq vahiylarida ular bilan birlashadi” (2-bob); “maslahatchi(=konduktor) mina sezilarli darajada miltilladi…” (2-bob); to‘g’ri bu misollarni tushunish boshida biroz qiyin bo‘lishi mumkin. lekin qayta o‘qilganda biz so‘zlarning qavs ichidagi ma’nolari hozirgi tilimizga mos tushishini …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "eskirgan so‘zlarning uslubiy xususiyatlari"

o’zbekiston respublikasi o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi o‘zbekiston-finlandiya pedagogika instituti boshlang’ich ta’lim va gumanitar fanlar fakulteti ona tili va adabiyot fanidan kurs ishi mavzu: eskirgan so‘zlarning uslubiy xususiyatlari (asqad muxtorning “jar yoqasidagi chaqmoq” qissasi misolida). ilmiy rahbari: ___________________ bajardi: ___________________ samarqand-2024 mundarija kirish asosiy qism i.bob eskirgan so‘zlarning ta’rifi va turlari. 1.1. " jar yoqasidagi chaqmoq " qissasida eskirgan so‘zlarning uslubiy xususiyatlari va ahamiyati. 1.2. asqad muxtorning qissasida eskirgan so‘zlarning badiiylik va obrazlilikni oshirishdagi o‘rni. ii bob. " jar yoqasidagi chaqmoq " qissasidagi eskirgan so‘zlar 2.1. qissadagi eskirgan so‘zlarning misolla...

This file contains 26 pages in DOC format (173.5 KB). To download "eskirgan so‘zlarning uslubiy xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: eskirgan so‘zlarning uslubiy xu… DOC 26 pages Free download Telegram