табиат ва жамиятнинг ўзаро боғлиқлиги

DOC 80.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1663177495.doc табиат ва жамиятнинг ўзаро боғлиқлиги режа: 1. табиат ва жамият, улар ўртасидаги ўзаро муносабат шакллари. 2. жамият ва табиат ўртасидаги ўзаро муносабатларга нисбатан концепциялар. 3. табиатни мухофаза қилиш принциплари. 4. ўзбекистонинг экологик сиёсати. табиат ва жамият, улар ўртасидаги ўзаро муносабат шакллари табиат — кенг маънода — бугун борлиқ, олам ва унинг хилма-хил шакллари; тор маънода — кишиларнинг моддий ва маънавий эҳтиёжларини қондириш манбаи бўлган атроф табиий муҳит. жамият ва табиат тизимини кўриб чиқаётганда иккинчи тор маънодага тушунча қўлланилади. чунки инсон ўзининг ҳаёти давомвда бутун борлиқдан эмас, балки уни ўраб турувчи ва унинг таъсири доирасида турган атроф табиий муҳитдан фойдаланиши мумкин. шу тариқа инсоният тарихида жамият билан табиат ўртасида тўхтовсиз ва хилма-хил ўзаро таъсирлар рўй бериб келган. аммо табиат инсонларсиз бу моддий дунёда ҳукм суриб келган, лекин инсонлар табиатнинг бир бўлаги бўлиб, улар табиатсиз ҳаёт кечира олишмайди. инсонлар ўз ҳаёти учун зарур бўлган ҳамма нарсани табиатдан олади. масалан, озиқ-овқат маҳсулотлари, …

й қилиб, ақлий меҳнат фаолиятига эга бўлган инсонлар йиғиндиси бўлган жамият атроф табиий муҳит билан пассив (суст) эмас, балки актив (фаол) таъсир доирасида бўлиши муқаррардир. инглиз олими ч.дарвиннинг таълимотига кўра инсонлар ҳайвонларнинг маълум бир турларини меҳнат фаолияти активла-шуви, яъни кенгайтирилиши ва чуқурлаштирилиши мобайнидаги эволюцион ривожланиш маҳсули дейди. лекин фан ва техника ютуқлари бундай таълимотнинг мутлоқ тўғри эмаслиги ҳақидаги маълумотларга эга ва бошқа гипотезаларни олдинга сурмоқдалар. нима бўлганда ҳам кишилар жамияти мана бир неча миллион йилдирки, ер куррасида табиат билан ўзаро узвий боғланган ҳолда яшаб келмоқцалар ва бу боғлиқпик кундан-кунга кучайиб бормоқда. мутахассислар маълумотларига қўра, ер юзида содир бўлаётган табиий жараёнларнинг 9/10 қисмида инсон фаолиятининг маҳ-сули акс этмоқца. бу жараёнлар доимо ҳам ижобий деб бўлмайди. чунки экологик хавфсиз муҳшп, яъни инсонларнинг муҳим ҳаётий манфаатлари ва авваламбор тоза, соғлом, қулай табиий шароитга эга бўлиш талабини тўла қондиршпга қодир бўла оладиган атроф табиий ва ижтимоий муҳит ҳолати инқироз ва талафот томон интилиб бормокда. …

ишлаб чиқариш кучлари ва қуроллари ниҳоятда паст даражада бўлганлиги туфайли уларнинг ҳаёт тарзи табиатнинг ажралмас бир оддий бўлаги сифатида намоён бўлган. атроф табиий муҳит ҳолати эса тирик организмлар учун нисбатан қулай — экологик хавфсиз муҳит дейиш мумкин. ибтидоий жамоа бўлиб яшаш даврида ҳам инсонлар ўзларининг фаолияти табиатга қандай таъсир этаётганлиги хақида ўйлаб кўрганлар ва уларнинг ҳаётий зарур эҳтиёжлари бўлган табиий объектларни саклаб қолишгауринганлар. мевали ўсимликларни сақлаш, ҳайвонларнинг ов қилиш меъёрий белгилашни ёзма равишда эмас, балки оғзаки равишда келишиб олганлар. бундай огзаки қоидаларни бузганларни жамоа бошлиғи томонидан ўлимгача маҳкум этганлар. 2. жамият ва табиат ўртасидаги ўзаро муносабатларга нисбатан қарашлар тизими (концепциялар) бизнинг фикримизча миллий ва халқаро экологик-ҳуқуқий меъёрларни ишлаб чиқишдан аввал уч асосий масалани аниқлаштириб олиш даркор. биринчиси — табиатга нисбатан жамиятнинг (конқоет давлат ҳокимиятининг) муносабат шаклини аниқ-лаб олиш; иккинчидан — жамият ва табиат ўртасидаги ўзаро муносабатларга нисбатан концепциясини ишлаб чиқиш; учинчиси — шу муносабатларни амалга оширишнинг асосий принциплар (қоидалари)ни белгшаш. …

нсонларни яшаб кетиши ҳақидаги таълимот» деб бежиз айтмаган. чунки инсонларнинг чегараланган ер куррасида яшаш мудцати уларнинг экологик дунёқараши ва бу дунёқарашларнинг амалиётда татбиқ қила олиш имконияти билан белгиланади. экологик концепция — табшт ва жамиятнинг ўзаро таъсири тўғрисидаги қарашлар тизими, яъни жамият қонунлари билан табиат қонушарининг ўзаро ҳаракат йўналшшшри ўрни, аҳамияти ва моҳияти ҳақидаги дунёқараш. жамият қонуилари — кишиларнинг хатти-ҳаракатларини ёки бирон-бир обьектга нисбатан муносабатини белгилацдиган хуқуқий-меъёрлар йиғиндиси. табиат қонунлари — кишиларни ўраб турувчи табиий муҳитда кечаётган воқеа, ҳодиса, жараёнларнинг жамият қонунларига бўйсунмайдиган ва кишилар фаолиятисиз намоён бўла оладиган кечинмаси. табиат қонунларига: табиий омилларнинг биргаликда ҳаракат қилиши, табиий модда (сув, энергия, кислород, углерод-...)ларнинг катта ва кичикайланиши, модда ва энергия сақланиши, табиий ресурсларни камая бориши, зволюцион тезланиш, тирик организмларнинг эволюцион ривожланиши ваҳ.қ таникли эколог-ҳуқуқшунос олим в.в. петров шу кунгача бўлган экологик дунёқарашларнинг мохияти ва мазмуни бўйича ўн кўринишини ажратади: натуралистиқ истеъмолчилиқ алармизм, экологик инқироз сабаблари, ҳаракатлар стратегияси, ўсиш ва органик ривожланиш, глобал …

а сув ҳаётнинг она боши, ер эса унинг маҳсули-эркаси деб айтилган. улар бу иккалатабиат объектини худо қилиб кўрсатишган, уларга итоат этганлар ва сиғин-ганлар. натуралистик концепциясита қарама-карши дунёқараш истеъмолчилик концепцияси — жамият қонунларини табиат қонунларидан устун ёки кишиларни табиат устидан ҳукмронлик гоясини илгари сурадиганлар. бундай ғоя намоёндалари жамиятни иқтисодий муносабат шаклига олиб келганлар. бу оқимга кирувчилар асосан бозор муносабатлари шаклланшшш бошлаган капитализмнинг бошланғич даврида турган «янги бизнес» соҳибларидир. улар хақида буюк америкалик ёзувчи джек лондон ўзининг ўлмас асарларида акс этган ва олтин орқасидан қувиб бутун борлиқ табиатни фақатгина уларнинг иқтисодий талабларини қондиривчи манбаи деб қарайдиганлар. ҳозирги кунда рорсиядаги «нефть» ва «газ баронлари» ҳам булар яққол мисол была оладилар. улар учун бойлик бирламчи, табиат ва инсонлар ҳаёти иккиламчидир. кишилар ва табиат ўртасидаги иқгисодий муносабат шакли бундан 20-30 йил аввал кескин экологик инқирозларга олиб келди. бунинг ҳаммаси аҳоли орасида давлатнинг бошқарув сиёсатига нисбатан қарама-қарши ҳаракатларини юзага келтирди. атроф табиий муҳитни ёмонлашуви ва спид …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "табиат ва жамиятнинг ўзаро боғлиқлиги"

1663177495.doc табиат ва жамиятнинг ўзаро боғлиқлиги режа: 1. табиат ва жамият, улар ўртасидаги ўзаро муносабат шакллари. 2. жамият ва табиат ўртасидаги ўзаро муносабатларга нисбатан концепциялар. 3. табиатни мухофаза қилиш принциплари. 4. ўзбекистонинг экологик сиёсати. табиат ва жамият, улар ўртасидаги ўзаро муносабат шакллари табиат — кенг маънода — бугун борлиқ, олам ва унинг хилма-хил шакллари; тор маънода — кишиларнинг моддий ва маънавий эҳтиёжларини қондириш манбаи бўлган атроф табиий муҳит. жамият ва табиат тизимини кўриб чиқаётганда иккинчи тор маънодага тушунча қўлланилади. чунки инсон ўзининг ҳаёти давомвда бутун борлиқдан эмас, балки уни ўраб турувчи ва унинг таъсири доирасида турган атроф табиий муҳитдан фойдаланиши мумкин. шу тариқа инсоният тарихида жамият билан табиат ўртас...

DOC format, 80.0 KB. To download "табиат ва жамиятнинг ўзаро боғлиқлиги", click the Telegram button on the left.

Tags: табиат ва жамиятнинг ўзаро боғл… DOC Free download Telegram