табиат ва инсон орасидаги ўзаро муносабатларда илмий билимларнииг аҳамияти

DOC 47,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1484133881_67466.doc табиат ва инсон орасидаги ўзаро муносабатларда илмий билимларнииг аҳамияти инсонни қуршa6 турган табиатни, унинг пайдо бўлиши ва ривожланиши қонуниятларини илмий билиш ва амалиётда кўллаш катта аҳамият касб этади. табиат бениҳоят хилма-хил шакл ва ва кўринишлари билан инсонни қуршаб турган моддий олам, бутун борлиқдан иборатдир. у кенг маьнода олганда материя, коинот тушунчаларини ҳам қамраб олади. табиатнинг мавжудлиги инсонга, унииг онги ва сезгисига боғлиқ эмас. бундан миллион йиллар муқаддам ер шундай бир ҳолатда бўлганки, унда ўзининг сезгилари ва онгига эга бўлган инсон у ёқда турсин, хатто бошқа ҳар қандай жонли мавжудотларнинг ҳам яшаши учун хеч бир имконият бўлмаган. бу далил шундан далолат берадики, ер, қуёш системаси, умуман табиат ҳар қандай онгдан ташқарида ва унга боғлиқ бўлмаган ҳолда мавжуадир. киши онги табиат тараққиётининг фақат муайян босқичидагина унииг маҳсули сифатида вужудга келган. табиатнинг, материянинг фазода чексиз ва вақтда абадий бўлган тинимсиз ҳаракати жараёнида баъзи бир нарсалар емирилади, янгилари пайдо булади. табиатнинг миллион йиллар …
2
атида инсоният борлиқнинг моддий, табиий неъматларидан қониқмай, сунъийликда яъни ишлаб чирқариш натижасида табиат кучларини янгича ва маданийлашиши билан бир қатоғда табиатнинг софлиги ва бутунлигидан ажралиб қолаётганлиги экологик инқироз ҳолатларини вужудга келтирмода. кейинги минг йилликлар давомида инсон меҳнат фаолияти натижасида ер шари юзаси, иқлими, ўсимлиги, ҳайвонот дунёсининг салбий томонга ўзгарганлигини кузатишимиз мумкин. хар хил космик чанглар, иссиқлик электр станциялари, автомобиллар сонининг тез ўсиб бориши, радиактив моддалар ва бошқалар таъсири остида барча жонли мавжудотнинг ҳаёт манбаи бўлган ҳаво жуда юқори даражада ифлосланмоқда. атроф муҳитнинг радиактив ва кимёвий чиқиндилар билан ифлосланиши аҳолининг, чорва молларининг, паррандаларнинг, даре ва кўллардаги, сув омборлари ва океанлардаги балиқ ва бошқа жониворларнинг кўплаб зарарланишига сабаб бўлмоқда. олимлар ҳаво, сув ва ер устининг зарарланиши шу тариқа давом этадиган булса, цивилизация халок булиши мумкин дея тахмин қилишмоқда. академик а. е. ферсманнинг фикрича, агар атмосфера таркибидаги карбонат ангидрид миқдори 2 баробар кўпайса, бу нарса ер юзидаги ҳароратнинг 4 даража кутарилишига олиб келади. …
3
фсизликни кескин равишда инқирозга томон судраган даври бўлди деб айтган эди. шундай қилиб экологик хавфсиз муҳит инқирози кишилар фаолиятининг атроф-муҳитга антропоген таъсирининг уч оқибатлар мажмуи-табиий ресурслар камайиши, атроф-муҳит ифлосланиши ва экологик тизимларни бузилиши маҳсулидир. табиий ресурслар камайиши-кишиларнинг хўжалик ва бошқа ҳаётий фаолияти манбаи бўлган табиий объектларни йўқолиб боришидир. мутахассисларнинг маълумотларига кўра «инсон цивилизацияси» даврида, тўғрироғи иқтисодий маданиятлашган кишиларни изчил фаолияти даврида ер куррасидаги ўрмонларнинг 2/3 қисми кесилиб кетди, 250 хил турдаги ҳайвон ва ўсимликлар йўқ бўлиб кетди, 3-4 млрд. гектар ер қишлоқ хўжалик оборотидан чиқазиб юборилди, атмосфера ҳавосидаги кислороднинг захираси 10 млрд.тонна камайди. кейинги 100 йил ичида, француз олими а.геррэннинг маълумотларига кўра, tyпроқ эрозияси ва техноген бузилиши 2 млрд. гектар ерни унумдорлигини йуқотиб юборган. шу кунларда ер куррасида 1 дақиқада 20 та ўрмон кесилмоқда, кунига бир турдаги ҳайвонот ёки ўсимлик тури қизил китобга киритмоқда. табиий ресурсларни камайиб боришидан ташқари атроф табиий мухитнинг ифлосланиши экологик тизимларнинг бузилишига, модда ва энергия алмашинувининг …
4
арида ифлосланиш металлургия ва энергия тармоқларида жуда юқори даражададир. адабиётлар: 1.каримов и.а. “ўзбекистон ххi аср бўсағасида: хавфсизликка тахдид ва барқарорлик шартлари ва тараққиёт кафолатлари.”т. 1997 105-128 бетлар. 2.тўхтаев а. “экология” т. ўқитувчи-1998. 3.ғуломов м. жўраев й. “экология. жиноят ва жазо” т. 1991 4.алимов т.а. рафиқов а.а. “экология хатолик сабоқлари” т. “ўзбекистон”1991
5
табиат ва инсон орасидаги ўзаро муносабатларда илмий билимларнииг аҳамияти - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"табиат ва инсон орасидаги ўзаро муносабатларда илмий билимларнииг аҳамияти" haqida

1484133881_67466.doc табиат ва инсон орасидаги ўзаро муносабатларда илмий билимларнииг аҳамияти инсонни қуршa6 турган табиатни, унинг пайдо бўлиши ва ривожланиши қонуниятларини илмий билиш ва амалиётда кўллаш катта аҳамият касб этади. табиат бениҳоят хилма-хил шакл ва ва кўринишлари билан инсонни қуршаб турган моддий олам, бутун борлиқдан иборатдир. у кенг маьнода олганда материя, коинот тушунчаларини ҳам қамраб олади. табиатнинг мавжудлиги инсонга, унииг онги ва сезгисига боғлиқ эмас. бундан миллион йиллар муқаддам ер шундай бир ҳолатда бўлганки, унда ўзининг сезгилари ва онгига эга бўлган инсон у ёқда турсин, хатто бошқа ҳар қандай жонли мавжудотларнинг ҳам яшаши учун хеч бир имконият бўлмаган. бу далил шундан далолат берадики, ер, қуёш системаси, умуман табиат ҳар қандай онгдан ташқарид...

DOC format, 47,5 KB. "табиат ва инсон орасидаги ўзаро муносабатларда илмий билимларнииг аҳамияти"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.