оқилона овқатланишнинг инсон соғлиги ва ҳаёти учун аҳамияти

DOC 77,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1708835800.doc оқилона овқатланишнинг инсон соғлиги ва ҳаёти учун аҳамияти режа: 1. “оқилона овқатланиш” фанининг асосий тушунчалари, мақсади ва вазифаси 2. оқилона овқатланиш асослари фанининг cервис соҳалари учун бакалаврлар тайёрлашдаги ўрни “оқилона овқатланиш” фанининг асосий тушунчалари, мақсади ва вазифаси оқилона овқатланиш инсон ҳаёти ва соғлиги гарови ҳисобланади. у инсоннинг меъёрида ривожланишини, ўниб – ўсишини, фаолият кўрсатишини ва муносиб жамият аъзоси бўлиб етишишини таъминлайди. шу боисдан ҳам оқилона овқатланиш масаласига қадимдан катта аҳамият берилиб келинган. ҳозирги вақтда бирлашган миллатлар ташкилоти қошида овқатланиш масалалари билан шуғулланувчи махсус қўмита фаолият кўрсатади. бугунги кунда аҳолининг ёшини, жинсини, меҳнат фаолияти турларини ҳисобга олган ҳолда оқилона овқатланишнинг илмий концепцияси яратилган. аҳоли ва сайёҳларнинг овқатланишини ташкил қилиш шу концепцияга асосланган. оқилона овқатланишнинг илмий концепциясидан ташқари дастурга овқатланиш бўйича бошқа дунёқарашлар,оқилона овқатланишнинг ҳамда таомлар озиқа ва биологик актив моддаларининг инсон соғлиги ва ҳаёти учун аҳамияти, таомлар таркибини оптималлаштириш, парҳез ва шифобахш таомлар тўғрисида ҳам мавзулар киритилган. фанни ўқитишдан мақсад …

эга бўлиши керак; · баланслаштирилган овқатланиш рационларини тузиш; таомларнинг озиқавий ва энергетик қиймати ни ҳисоблаш; оқилона овқатланиш назариялари тўғрисидаги малакаларига эга бўлиши керак. оқилона овқатланиш асослари инсон ҳаёти ва соғлиги гарови ҳисобланади. у инсоннинг меъёрида ривожланишини, ўниб - ўсишини, фаолият кўрсатишини ва муносиб жамият аъзоси бўлиб етишишини таъминлайди. шу боисдан ҳам оқилона овқатланиш масаласига қадимдан катта аҳамият берилиб келинган. инсон табиат маҳсулидир. у табиатда ўсади, етиштирилган маҳсулотларни таом сифатида истеъмол қилиш ҳисобидан унади ва фаолият кўрсатади. инсоннинг униб-ўсиши ва жисмоний ҳамда ақлий фаолияти фақат унинг истеъмол қилган таомлари ҳисобидан амалга оширилади. қуйида келтирилган жадвалдаги маълумотлардан кўриниб турибдики, инсон организми у истеъмол қиладиган таомларнинг таркибий қисмлари ҳисобидан униб, ўсади ва шаклланади. жадвал одам танасининг (70 кг.) ўртача кимёвий таркиби тананинг таркибий моддалари миқдори кг. % оқсил 17-16 24,3-22,9 ёғ 9,2-7,0 13,1-10,0 углеводлар 0,8-0,5 1,1-0,7 минерал моддалар 3,0-2,5 4,3-3,6 сув 40,0-44,0 57,2-62,8 жадвалда келтирилган маълумотлардан кўриниб турибдики, тана вазнининг деярли 20% оқсилларга …

миқдорда фақат оқсил, ёғ, углеводлар, минерал моддалар ва витаминлар билан таъминлаш орқали чегараланиб қолмайди. бундан ташқари истеъмол қилинадиган таомларда, худди витаминлардек, инсон организми учун ўта катта биокимёвий ва физиологик аҳамиятга эга бўлган ферментлар ва гормонларни синтез қилишда иштирок қиладиган моддаларнинг миқдорлари ҳам етарли бўлиши лозим. озиқа ва биологик актив моддалардан ташқари қоннинг ҳосил бўлишида иштирок қиладиган барча компонентлар ҳам одам организмига у истеъмол қиладиган таомлари таркибида тушади. юқорида таъкидланганидек, таом қолдиқларининг таом ҳазм қилиш системасида юқоридан пастга қараб ҳаракат қилиши ва организмдан ўз вақтида чиқиб кетиши хх асрнинг 30-йиллларигача балласт, яъни фойдасиз, деб ҳисобланиб келинган пектин, гемицеллюлоза, клетчатка каби озиқа толаларининг бевосита иштирокида кечади. улар фақат ўсимлик маҳсулотларида ёки улар қўшиб тайёрланган таомлар таркибида бўлади. озиқа толалари таомлар ҳазм қилиш системасига тушган заҳарли моддаларни ҳам шимиб олиб, ўзлари билан бирга ташқарига олиб чиқиб кетади. демак, оқилона овқатланишда истеъмол қилинадиган таомлар таркибида озиқа толаларининг етарли бўлиши шарт. агар доимо истеъмол қилиб …

манбаи сифатида турли хил суюқ ёқилғилар ишлатилса, одам организми учун керакли энергиянинг манбаи у истеъмол қиладиган таом ҳисобланади. энергияга бўлган талабга оқилона овқатланиш нуқтаи назардан қаралганда, таомларга қуйидаги талабни қўйиш мумкин: таомдаги энергия манбалари организм сарфлайдиган энергияни тўлиқ қоплайдиган миқдорларда бўлишлари шарт. энергия одамга доимо керак бўлганлиги учун у кунига бир неча марта овқатланишга мажбур. стандарт эркак (70 кг.) 70 йиллик умри даврида ўзининг вазнига нисбатан 1575 марта кўп озиқ-овқат маҳсулотларини (шу жумладан сув ва бошқа ичимликларни) истеъмол қилади. оқилона овқатланиш одам ҳаёти ва соғлиги учун ўта катта аҳамиятга эга; одам онадан соғ бўлиб туғилади ва унинг барча касалликлари овқатланиб бошлагандан кейин содир бўлади. ҳатто эрамизгача 551-479 йилларда яшаб ўтган хитойнинг улуғ мутафаккири кун фу цзи (конфуций) нооқилона овқатланишнинг инсон ҳаёти ва соғлигига зарарлигини «очкўз ошқозонни ортиқча овқат билан жазолайди» деб таърифлаган. ўзбек мутафаккири а. навоий овқатланиш тўғрисида шундай деб ёзган: сиҳат тиласанг кўп ема, иззат тиласанг кўп дема. нооқилона …

гияга, 15-20 % наслга ва фақат 10 % тиббиёт ходимларига боғлиқ бўлади. ушбу маълумотлардан кўриниб турибдики, инсон соғлигининг деярли 70 % унинг ўзининг қўлида. рус биологи и.и. мечников одамлар нотўғри овқатланиши натижасида вақтидан олдин қаришади ва оқилона овқатланишда эса 120-150 ёшларгача яшашлари мумкин деган фикрда бўлган. унинг фикрича (нотўғри овқатланиш натижасида) овқат ичакларда қанча кўп туриб қолса, киши шунча кўп заҳарланади, ичаклар қанча узун бўлса, умр шунча қисқа бўлади. соғлом ҳаёт тарзининг тарғиботчиси америкалик поль брэгг «одам овқатланишда, ичишда ўйламаслиги ва ўзини тия олмаслиги натижасида яшаши мумкин бўлган умрининг ярмини ҳам яшамасдан ҳаётдан кўз юмади, у энг оғир ҳазм бўладиган таомларни истеъмол қилиб, унинг устидан «заҳарли» ичимликларни ичади ва яна нима учун 100 йилгача яшай олмайман деб ҳайрон бўлади», - деб ёзган эди. оқилона овқатланишнинг соғлик учун аҳамиятини одамлар қадимдан англаганлар. масалан, акслепиада касалларга соғлом таом билан ёрдам бериш дори-дармонлардан кўра яхшидир деган. ватандошимиз муҳаммад солих ибн қутлуқбий фикрига кўра, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "оқилона овқатланишнинг инсон соғлиги ва ҳаёти учун аҳамияти"

1708835800.doc оқилона овқатланишнинг инсон соғлиги ва ҳаёти учун аҳамияти режа: 1. “оқилона овқатланиш” фанининг асосий тушунчалари, мақсади ва вазифаси 2. оқилона овқатланиш асослари фанининг cервис соҳалари учун бакалаврлар тайёрлашдаги ўрни “оқилона овқатланиш” фанининг асосий тушунчалари, мақсади ва вазифаси оқилона овқатланиш инсон ҳаёти ва соғлиги гарови ҳисобланади. у инсоннинг меъёрида ривожланишини, ўниб – ўсишини, фаолият кўрсатишини ва муносиб жамият аъзоси бўлиб етишишини таъминлайди. шу боисдан ҳам оқилона овқатланиш масаласига қадимдан катта аҳамият берилиб келинган. ҳозирги вақтда бирлашган миллатлар ташкилоти қошида овқатланиш масалалари билан шуғулланувчи махсус қўмита фаолият кўрсатади. бугунги кунда аҳолининг ёшини, жинсини, меҳнат фаолияти турларини ҳисобга олган ҳолда...

Формат DOC, 77,5 КБ. Чтобы скачать "оқилона овқатланишнинг инсон соғлиги ва ҳаёти учун аҳамияти", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: оқилона овқатланишнинг инсон со… DOC Бесплатная загрузка Telegram