конфуцийлик дини

DOC 116.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1403875513_48301.doc конфуцийлик дини конфуцийлик дини режа: 1. конфуцийнинг хаёти 2. д. конфуцийлик динининг шаклланишидаги тарихий босқичлар: 3. г. конфуцийликда ахлоқий асослар 4. в. конфуцийликда тангри тушунчаси 5. а. конфуцийнинг ҳаёти (мил. авв. 551-479) хитойда, ҳозирги кунда яҳудийлик, христианлик ва исломдан ташқари расмий кўринишга эга бўлган учта дин мавжуд. хитойликлар тилида san kiao (уч дин) деб номланувчи бу динлар; конфуцийлик, даосизм ва буддизмлардир. конфуцийлик ва даоизм маҳаллий ва миллий, буддизм эса ташқаридан кириб келганлик ва умуминсоний хусусиятга эга. хитойда юқорида зикр қилинган динлардан аввал аждодлар рухига чексиз ҳурмат, осмон ва табиат тангриларига сиғиниш, келажакдан хабар бериш, муқаддас мавжудотларга қурбонлик қилиш ва “шанг-ти” деб номланувчи улуғ борлиққа эътиқод қилиш мавжуд бўлган. хитой халқи диний таълимотида аждодлар маданияти-мероси жуда муҳим ўрин тутади. хитойликларда “осмон ўғли” ҳисобланувчи император ва оила раиси бўлмиш отага нисбатан итоат ва ҳурмат-эҳтиром кўрсатиш одати мавжуд. хитойликлар эътиборида кишининг уйланмасдан ёки ортидан бир фарзанд қолдирмасдан ҳаётдан ўтиб кетиши катта гуноҳ …

арса кузда ҳам давом этади). қабрлар барака келтирсин, деган мақсадда ўликлар далаларга кўмилади. хитойликларда аждодлар руҳига ҳурматдан ташқари, уларни бирлаштирувчи бошқа бир жиҳат “yin” ва “yang” асосидир. бу асослар, хитойнинг диний урф-одатларида ҳам кўзга ташланади. “yin” салбий, “yang” эса ижобий ҳолатни ифодалайди. ер ва осмон оралиғида вужудга келувчи ҳар бир воқеа-ҳодиса бу икки асоснинг жараён этишидан келиб чиқади, деган эътиқод мавжуд. “yin” ва “yang” асосларини хитойликлар яхши ва ёмон, нур ва зулмат, иссиқ ва совуқ, эркак ва аёл, ер ва осмон каби мисолларда ишлатадилар. оламнинг бир низомда бардавом бўлиши учун бу иккиси жуда ҳам муҳим, деб билинади. “хитойликлар айтишадики: барча нарсалар, шахслар, руҳлар, табиатдаги барча моддий ва маънавий мавжудотлар борки; икки кучга ва икки хусусиятга эгадирлар. шунга “янг” амалга оширувчи қувват, ижобий, асосий ва юқори турувчи бир куч. “йинг” эса салбий, амалга оширилувчи, қабул қилувчи, таъсирланувчи куч саналади. мисол учун; қуёш кўкдан ерга боқиб, ҳарорат беради, уни ёритади, нур сочади. …

елади.” конфуций тангри сифатида ўзича жуда ҳам катта эътиборга молик деб билган улуғ борлиқни ифодалаш учун “шанг-ти” (шангти-чангти: юқоридаги ҳукмдор) билан бир хил маънони билдирадиган “тиэн” сўзини танлаган. тиэн, осмон тангриси демакдир. хитой урф-одатларида осмон муҳим ўрин тутади. конфуций томонидан қурилган конфуцийлик; хитойда олимлар, адиблар, бюракратлар, қироллар ва императорликнинг дини ҳам эътироф этилган. бу дин дути (мил. авв. 140-87) давридан то 1912-йилгача хитой давлатининг расмий давлат дини деб эълон қилинган. император бош роҳиб сифатида бу ахлоқий-сиёсий маданиятни, урф-одатларни, диний маросим ва одатларни давом эттирган. милодий i-асрда буддизмнинг хитойга кириб келиши ва милодий ii-асрга келиб даосизмнинг шаклланиши, бу минтақада икки марта инсонлар томонидан дин танланиши масаласини келтириб чиқарган. сўнгги етти юз йил ичида хитойда расмий кўринишга эга бўлиб турган “уч дин” (san kiao), кенг миқёсда халқ дини ҳам бўлган. а. конфуцийнинг ҳаёти (мил. авв. 551-479) кунг-фу-тзу (мил. авв. 551-479) бўлиб, унга “буюк муршид” миллий динлардан конфуцийликка бу ном, ғарбликлар томонидан берилган. …

(бир ўғил, бир қизи) бўлган. 20 ёшида шогирдлар етиштира бошлаган. методи, ўтиб кетган буюк шахсиятларнинг ҳикматли сўзларини шарҳлаш бўлган. шон-шуҳрати ҳар томонга ёйилиб, ўз атрофига тарафдорлар йиққан. лу шаҳрида қисқа бир муддат маъмурлик ишларидан кейин оила аҳлини ташлаб, ўзи ташвиқот қилган таълимотни амалиётга жорий қиладиган бир хайриҳоҳ ҳукмдор излаб, кўп йиллар дунё кезиб юрган. ваҳолангки, унинг таълимоти ўша пайтдаги сиёсий муҳитга муносиб эмас эди... гарчи конфуций подшоҳлар хизматида бўлган пайтларида ўзининг баъзи ислоҳотларини амалга оширишга ҳаракат қилган бўлса-да, аммо унинг кўпчилик таклифлари амалдорлар ва ҳукмдорлар томонидан қўллаб-қувватланмаган. конфуцийнинг асосий эътиборини тортган нарса, ўз замонасининг камчиликлари ва айбу-нуқсонлари бўлган. оддий халқнинг ночорлиги, амалдорларнинг золимлиги, ҳукмдорлар ўртасидаги ўзаро зиддиятлар, қадимги маънавий анъана ва қадриятлардан узоқлашиш – буларнинг ҳаммаси конфуцийнинг кескин танқидий қарашлари юзага келишига туртки бўлган. у мавжуд муаммони ҳал қилишда янгича қарашларга таяниш лозимлигини англаб етган. бироқ у ўз фикрларининг жамоатчилик томонидан қабул қилиниши учун ҳамма эътироф қилган обрўга эга бўлиш …

а эга чиқаолдим. 40 ёшимда шубҳаларимдан қутилдим. 50 ёшда осмоннинг амрини ўргандим. 60 ёшда сезиш орқали ҳамма нарсани қамраб олдим. 70 ёшда тўғри бўлган нарсаларга зарар бермасдан, қалбимнинг барча истакларига жавоб бера олдим.” умри давомида хитойнинг “қадим”лигини юзага чиқаришга ва маданиятини қайта жонлантиришга ҳаракат қилган конфуций ўзини, “мен, қадимгиларни севувчи ва уларнинг билимларини қўлга киритиш учун бор кучини сарфловчи бир кимсаман”, кўринишида таърифлаган. б. конфуцийликда муқаддас матнлар конфуций барча эски хитой манбаларини кўздан кечириб чиққан. унинг мақсади; бошқарувга оид бўлган маълумотларни йиғиш, ижтимоий ҳаёт ва маросимлар билан боғлиқ асосларни бир жойга жамлаш, воқеъликда мавжуд бўлиб турган ахлоқ ва урф-одатларнинг давом этишини таъминлаш; шу тарзда аждодлар маданияти (мероси) га асосланган хитой маданиятини юзага келтириш эди. шундай қилиб конфуций ва унинг шогирдлари, ўзларидан олдин ўтиб кетган хитойлик файласуф ва муршидлар қолдириб кетган маданий ва маънавий меросни йиғишган ва уларни шарҳлаганлар. конфуцийга жуда ҳам қаттиқ боғланган ва ундан адабиёт, тарих, фалсафа-ахлоқни ўрганган шогирдлари, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "конфуцийлик дини"

1403875513_48301.doc конфуцийлик дини конфуцийлик дини режа: 1. конфуцийнинг хаёти 2. д. конфуцийлик динининг шаклланишидаги тарихий босқичлар: 3. г. конфуцийликда ахлоқий асослар 4. в. конфуцийликда тангри тушунчаси 5. а. конфуцийнинг ҳаёти (мил. авв. 551-479) хитойда, ҳозирги кунда яҳудийлик, христианлик ва исломдан ташқари расмий кўринишга эга бўлган учта дин мавжуд. хитойликлар тилида san kiao (уч дин) деб номланувчи бу динлар; конфуцийлик, даосизм ва буддизмлардир. конфуцийлик ва даоизм маҳаллий ва миллий, буддизм эса ташқаридан кириб келганлик ва умуминсоний хусусиятга эга. хитойда юқорида зикр қилинган динлардан аввал аждодлар рухига чексиз ҳурмат, осмон ва табиат тангриларига сиғиниш, келажакдан хабар бериш, муқаддас мавжудотларга қурбонлик қилиш ва “шанг-ти” деб номланувчи улуғ бо...

DOC format, 116.5 KB. To download "конфуцийлик дини", click the Telegram button on the left.

Tags: конфуцийлик дини DOC Free download Telegram