яҳудийлик дини

PPT 1,5 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1462699723_62729.ppt слайд 1 яҳудийлик дунёда кенг тарқалган динлардан биридир. шу кунда исроилда 4,7 млн. (аҳолининг 80 %), ақшда 6 млн. (40 % нью йоркда), россияда 1,5 млн., ғарбий европа давлатларидан францияда 0,6 млн., буюк британияда 0,4 млн. ва бошқа мамлакатларда яшайдилар. www.arxiv.uz www.arxiv.uz пайдо бўлиши яҳудийлик милоддан аввалги 2000 йилларнинг охирларида фаластинда вужудга келган, яккахудолик ғоясини тарғиб қилган диндир. яҳудийлик миллат дини бўлиб, фақатгина яҳудий халқига хос. яҳудий сўзининг келиб чиқиши ҳақида турли фикрлар мавжуд. абу райҳон беруний ўзининг «қадимги халқлардан қолган ёдгорликлар» китобида ёзишича, яҳудийлар бу сўзни сомий тилларидаги ҳода – «тавба қилмоқ, тавба қилганлар» сўзидан келиб чиққан деб даъво қилсалар-да, аслида бу фикр нотўғри, «яҳудий» сўзи бану исроил халқи устидан ҳукмронлик қилган яъқуб пайғамбарнинг ўғли яҳудо номига нисбат берилган. www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz яҳудий халқининг яна бир номи бану исроил бўлиб, исроил – яъқуб пайғамбарнинг иккинчи исми, бану – «болалар» маъносини беради, яъни – «исроил авлодлари». яҳудий халқига …
2
). мил. ав. vi аср охирларида яҳудий руҳонийлари оддий халқ ҳурматини пасайтириб қўймасликлари учун яҳве сўзини ишлатишни ман этиб, унинг ўрнига мурожаат учун «адонай» («рабб, хожа») сўзини қўллашни буюрганлар. шундан сўнг фақат руҳонийларгагина ибодат вақтида яҳве номини тилга олишларига ижозат берилган. 1. яҳудийлик таълимотига кўра, яҳве оламларни яратишни якшанбада бошлаб, жума куни тугатди, шанба куни эса дам олди ва яҳудийларга ҳам шу куни дам олишни буюрди. шу сабаб яҳудийлик динида шанба куни улуғ кун ҳисобланиб, ҳеч бир ишга қўл урилмайди. www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz яҳудийлар ер юзидаги халқларнинг «энг мумтози» ва у «дунёда берилажак инъомларнинг энг ҳақлиси» эканлиги. улар ўзларини худо томонидан сайланган, муқаддас халқ эканини, яҳудийнинг руҳи худонинг бир қисми ҳисобланишини даъво қиладилар. мессия – халоскорнинг келиши ҳақида. унга кўра, охирзамонда яҳве яҳудийлар орасидан бир халоскорни чиқаради ва у қуйидаги вазифаларни бажаради: 1) дунёни ислоҳ қилган ҳолда қайтадан қуради; 2) бутун яҳудийларни синион атрофида тўплайди; 3) уларнинг барча душманларини …
3
бермаслик яқинларнинг нарсаларига кўз олайтирмаслик www.arxiv.uz яҳудийларнинг муқаддас диний манбаларидан ҳисобланган талмудда яҳудийлик маросимлари тизими ишлаб чиқилган. унда яҳудийлар амал қилиши ва бажариши лозим бўлган 248 та буйруқ, 365 та тақиқ мавжуд. улар яҳудийнинг овқатланиши, кийиниши, озодалиги, кун тартиби, ибодатлари, маросимлар ва байрамларига тааллуқли масалаларни ўз ичига олади. ҳар бир яҳудий ушбу буйруқ ва тақиқларга умри давомида риоя қилиши шарт. масалан, ҳар бир яҳудий фарзанди туғилганининг саккизинчи куни хатна қилинади. шунингдек, яҳудийлар ўзларининг махсус қассоблари – шойихет томонидан диний қоидаларига мувофиқ сўйилган гўштларнигина (тўнғиз гўшти яҳудийликда ҳаром ҳисобланади) истеъмол қиладилар. кийиниш масаласидаги қоидалар, асосан, эркакларга тегишли. уларнинг кийимлари бир рангдаги (сидирға) матодан узун қилиб тикилган бўлиши, чўнтаклари белдан пастда жойлашиши лозим. бошлари эса, доимо, ҳатто уйқуда ҳам ёпилган бўлиши керак. ибодат пайтида яҳудийлар махсус ибодат чойшаби – «талес»ни елкаларига ташлаб оладилар. унинг қирғоқларида олти юз ўн учта тугун тугилган бўлиб, бу нарса яҳудий томонидан юқорида айтиб ўтилган «248 та буйруқ …
4
а тегишли бўлган беш китоб «таврот» деб аталади ва қуйидаги китобларга бўлинади: 1) «борлиқ» ёки «ибтидо»; 2) «чиқиш»; 3) «левит»; 4) «сонлар»; 5) «иккинчи қонун». қадимий аҳднинг ичидаги диний таълимот ва ақидага бағишланган энг асосий ва обрўли қисми тавротдир. у христианлик анъанасига кўра «беш китоб», яҳудийлар анъанасига кўра «тора» (таълимот) ҳисобланади. www.arxiv.uz www.arxiv.uz қадимий аҳддаги «аҳд» сўзи худонинг инсонлар билан махсус алоқасини билдиради. қадимий аҳд матни ибрий (эски яҳудий) ва оромий тилларида ёзилган. у қадимги пайғамбарларнинг китоблари (ketuvim), сулаймон пайғамбарнинг маталлари (nevi’im) ва (torah) номли китоблардан иборат. унда «худо ярлақаган» исроил халқининг тарихи ҳақида ҳикоялар берилади. «ибтидо» мил. ав. 1400 йилларда худонинг буйруғига кўра, мусо пайғамбар томонидан ёзиб олинган. унда худо оламни қай йўсинда яратгани, одамзотнинг гуноҳга ботгани, бунинг натижасида оламга азоб ва ўлим келиши ҳақида хабар берилади. шунингдек, унда дунёдаги халқларнинг вужудга келиши ва жаҳонга тарқалиши тарихи баён қилинган. одам ато ва момо ҳавво, ҳобил ва қобил, нуҳ, лут, …
5
гизи бўйида явне (yavneh) деган жойда диний мактаб (академия) ташкил қилди. бу мактаб раввинлар таълимотини тарқатиш маркази бўлиб қолди. натижада лидда, сепфорис, уш, тивериада деган жойларда шунга ўхшаш мактаб – «академия»лар ташкил этилди. бу академияларнинг раҳбарлари «наси» (княз) ёки патриарх деб аталди. улар бу мактабларга раҳбарлик қилиш билан бир қаторда ўз ҳудудларида фуқаролик ишлари бўйича ҳакамлик вазифаларини бажардилар ҳамда жамоанинг барча ишларида раҳбар, барча яҳудийларнинг диний раҳнамоси ҳисобланар эдилар. www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz мазкур патриархлар бошқарган мактабларда «талмид-хохомлар», яъни яҳудий диний қонунчилари аввалги «галаха» (яҳудий диний қонунлари)ни шарҳлаш ва янгиларини ишлаб чиқиш билан шуғулландилар. шу даврдан бошлаб галахаларни системалаштириш ишлари бошланди. галахалар узоқ давр оғзаки равишда авлоддан-авлодга ўтиб келган эди. бизгача етиб келган «мишна» (mishnah) номли галахалар тўплами 210 йил атрофида iii асрда яшаган йуда ҳа-наси (judah ha-nasi) исмли патриарх томонидан ёзилган. кейинчалик мишнага кўп ўзгартиришлар киритилган ва унга турли шахслар томонидан шарҳлар битилган. унга ёзилган шарҳлар «гемара» (gemara) деб …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"яҳудийлик дини" haqida

1462699723_62729.ppt слайд 1 яҳудийлик дунёда кенг тарқалган динлардан биридир. шу кунда исроилда 4,7 млн. (аҳолининг 80 %), ақшда 6 млн. (40 % нью йоркда), россияда 1,5 млн., ғарбий европа давлатларидан францияда 0,6 млн., буюк британияда 0,4 млн. ва бошқа мамлакатларда яшайдилар. www.arxiv.uz www.arxiv.uz пайдо бўлиши яҳудийлик милоддан аввалги 2000 йилларнинг охирларида фаластинда вужудга келган, яккахудолик ғоясини тарғиб қилган диндир. яҳудийлик миллат дини бўлиб, фақатгина яҳудий халқига хос. яҳудий сўзининг келиб чиқиши ҳақида турли фикрлар мавжуд. абу райҳон беруний ўзининг «қадимги халқлардан қолган ёдгорликлар» китобида ёзишича, яҳудийлар бу сўзни сомий тилларидаги ҳода – «тавба қилмоқ, тавба қилганлар» сўзидан келиб чиққан деб даъво қилсалар-да, аслида бу фикр нотўғри, «яҳудий» ...

PPT format, 1,5 MB. "яҳудийлик дини"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: яҳудийлик дини PPT Bepul yuklash Telegram