стресс омиллар ва уларга ўсимликларни жавоб реакциялари

DOCX 34,1 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1502353686_68741.docx стресс омиллар ва уларга ўсимликларни жавоб реакциялари режа; 1. ўсимликларни ноқулай шароитга чидамлилиги. ўсимликларни чиниқтириш. 2. ўсимликларнинг шўрга чидамлилиги 3. ўсимликларнинг иссиққа ва қурғоқчиликка чидамлилиги 4. ўсимликларнинг ноқулай омиллар таъсирига жавоб реакцияси турлари. ўсимликларни ноқулай шароитга чидамлилиги. ўсимликларни чиниқтириш ўсимликлар ҳосилига турли ноқулай шароит салбий тасир этади. булар: совуқ ва иссиқ, қурғоқчилик ва ўта намгарчилик, тупроқнинг шўрланиши ва касалликлар. ўсимликларни ҳимоя қилиш учун юқорида кўрсатилган омиллар уларга қандай тасир этишини билиш керак. итузумдош ўсимликлар асосан мдҳ нинг об-ҳаво шароити тез ва кучли ўзгариб турадиган жанубий туманларида экилади: айрим даврларда ёғингарчилик кам бўлиши ва салқин нам ҳавонинг иссиқ қуруқ ҳавога алмашинуви, кўпинча баҳорги ва хатто ёзги салқин кузатилади. кўчатлар далага экилгандан кейин паст хароратда ўсади. ноқулай ўсиш шароити моддалар алмашинувига салбий таъсир кўрсатади, бу эса, ўсимликлар секин ўсишига ва ҳосил камайишига сабаб бўлади. совуққа чидамлилик. ўсимликларнинг совуққа чидамлилик табиати, яъни паст (+3ºс - +7ºсда) ҳароратда зарарланиши ва нобуд бўлиши кам …

ида ўсимликлар нобуд бўлади. паст хароратнинг таъсирида цитоплазманинг қуюқлиги ошади, моддалар алмашинуви издан чиқади ва протоплазма ҳамда хлоропластларнинг субмикроскопик тузилишси бузилади. шундай қилиб, паст ҳароратда ўсимликларнинг тупроқдан ва ҳаводан озиқланиш тартиби бузилади, натижада улар нимжонлашиб, турли касалликларга: физиологик сўлиш, бактериал ва вирус касалликларига берилувчан бўлиб қолади. уруғдан ўстирилган, ўзгарувчан ҳароратда ривожланган ўсимликлар юқори физиологик ҳоссалари ва паст ҳароратга яхши 16 кун давомида паст ҳарорат билан мослашганлиги билан фарқ қилади ишлов берилган бўртган уруғлар анча эрта униб чиққан, илдизи ва майсалари яхши ўсган, контрол ўсимликларга нисбатан баргларида шакар кўп бўлган. баргларида хлорофилл, меваларида қуруқ моддалар ва органик кислоталар кўп бўлган. 8 соатлик паст харорат камлик қилган, – 4ºс дан паст ҳароратда 4 кундан ортиқ ишлов бериш ўсимликларнинг ўсишини тўхтатган ва умумий ҳосилини камайтирган. чиниқтирилган ўсимликларда совуқ даврда фотосинтез бир неча марта юқори бўлган. а.е. воронова усули бўйича бўртган уруғларни ўзгарувчан ҳароратда чиниқтириш ўсимликларнинг ўсишини тезлаштиради ва ҳосилини оширади. кўчатларни 7-10ºс дан …

ўзгартиради ва ўсимликларнинг анча паст хароратга чидамлилигини оширади. бу селекционерларнинг кенг кўламда олиб борган тажрибаларида тасдиқланган. улар кўп марталик таъсир ва танлаш йўли билан шимолий туманлар учун иссиқсевар ўсимликлар (помидор, тариқ ва б.) нинг совуққа анча чидамли навларини яратдилар. бу навлар паст хароратга чидамли ва анча узун кунга мослашган бўлади. демак, чиниқтириш селекцияда дурагайларни тарбиялаш ва танлашда, шунингдек, уруғчиликда жуда муҳим аҳамиятга эга. иссиқсевар ўсимликларнинг совуққа чидамлилигини оширишнинг икки ҳили фарқ қилинади: 1. биологик – майса ва ўсимликларни совуқда сақлаш йўли билан ҳужайралари протоплазмасининг совуққа чидамлилигини оширишга боғлиқ бўлган чиниқиши; 2. уруғларга препарат пуркаш ва уларни парафинлаш ҳамда ўсимликларнинг ўзини чиниқтирмайдиган бошқа усуллар билан майсаларни зарарли микроорганизмлар ва хашоротлардан ҳимоя қилиш. итузумдош ва бошқа ўсимликларнинг совуққа чидамлилигини ошириш ва шимолий хамда тоғли туманларда уларнинг чидамлилигини ошириш учун фақат чиниқтириш усулидан эмас, балки, муайян ўғитлар тизимидан, ҳимоя тўсиқлари ва х.к. лардан ҳам фойдаланилади. уруғ сепиш ва кўчатларни кўчириб ўтқазиш муддатлари муҳим …

қуюқлиги ва эластиклиги чиниққан ўсимликларда анча юқори, илдизларнинг (айниқса фаол илдизларнинг) шимиш юзаси, барглардаги хлоропластларнинг сувлилиги ва крахмал миқдори ҳам юқори бўлган. сунъий тупроқ қурғоқчилиги шароитида ўсимликларга ҳарорати юқори (45-40ºс) ва намлиги ҳам юқори (25-27%) бўлган шароит таъсир этилганда, шамолнинг тезлиги секундига 7-9 метр эканлигида, чиниққан ўсимликлар қурғоқчиликка ва исиққа анча чидамли бўлган ва мўл ҳосил берган. чиниқтириш натижасида бундай ўсимликларда митохондрияларнинг қурғоқчиликка ва оксидлар алмашинувига чидамлилик хам кучайган. қурғоқчил туманларда итузумдош ўсимликлар одатда суғорилиб ўстирилади, шунинг учун бундай шароитда қурғоқчилик (айниқса тупроқ қурғоқчилиги) улар ҳосили учун хавфли бўлмайди. суғоришдан ташқари, махсус агротехника усулларини ишлаб чиқиш, навларини танлаш ва ҳоказолар ҳам қурғоқчиликка қарши кураш чоралари ҳисобланади. ташқи шароит таъсирида ўсимликларнинг қишга чидамлилигини ошириш чиниқтириш дейилади. бу жараённи и.и.туманов икки босқичга бўлиб ўрганишни тавсия қилган. биринчи босқичда қандлар тўпланиши кузатилади, бунда кундузи ҳарорат 10-150с ва кечаси 00 атрофида бўлади. кундузи фотосинтез жараёни бориб, ҳосил бўлган қандлар кечаси нафас олишга сарфланади ҳамда …

лашса, шикастланмайди, юза бўлса шикастланиши кузатилган. бўғимларни чуқурроқда жойлашиши тупроқ намлигини яхши ўзлаштиришга ёрдам беради, илдизнинг ер ости ва ер усти қисмининг тез ривожланишига олиб келади. совуққа чидамлилик навларнинг келиб чиқишига боғлиқ. масалан, шарқдан келиб чиққан навларнинг, совуққа чидамлилиги ғарбдан келиб чиққан навларникига қараганда юқори бўлади. сабзавот кўчатлари икки ҳафта давомида 00с дан юқорироқ ҳароратда ўстирилади. бунда кўчатлар чиниқади, натижада совуқ таъсирига чидамли бўлади. паст ҳароратга чидамлилик деб, ўсимликларнинг паст ҳароратни (3-50с) ўташи тушунилади. бодринг, қовоқ, ловия ўсимликларини чиниқтириш мумкин эмас, чунки юқорида кўрсатилган ҳароратда бир неча кунда нобуд бўлади. айниқса, шоли, ғўза ва полиз экинлари учун бир сутка давомида ҳарорат 00 + 50с бўлса, ўсимликлар дарҳол нобуд бўлмай, олдин тургор ҳолатини йўқотади, баргларида қўнғир доғлар пайдо бўлади, чунки хлорофиллнинг парчаланиши бунга сабаб бўлади. ўсимликларнинг нобуд бўлишига асосий сабаб протоплазманинг ёпишқоқлиги ва моддалар алмашинувининг бузилишидир. синтетик жараёнлар сусайиб, оқсилларнинг парчаланиши ва аммиак ҳосил бўлиши натижасида содир бўлади ўсимликларнинг қишга чидамлилиги …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "стресс омиллар ва уларга ўсимликларни жавоб реакциялари"

1502353686_68741.docx стресс омиллар ва уларга ўсимликларни жавоб реакциялари режа; 1. ўсимликларни ноқулай шароитга чидамлилиги. ўсимликларни чиниқтириш. 2. ўсимликларнинг шўрга чидамлилиги 3. ўсимликларнинг иссиққа ва қурғоқчиликка чидамлилиги 4. ўсимликларнинг ноқулай омиллар таъсирига жавоб реакцияси турлари. ўсимликларни ноқулай шароитга чидамлилиги. ўсимликларни чиниқтириш ўсимликлар ҳосилига турли ноқулай шароит салбий тасир этади. булар: совуқ ва иссиқ, қурғоқчилик ва ўта намгарчилик, тупроқнинг шўрланиши ва касалликлар. ўсимликларни ҳимоя қилиш учун юқорида кўрсатилган омиллар уларга қандай тасир этишини билиш керак. итузумдош ўсимликлар асосан мдҳ нинг об-ҳаво шароити тез ва кучли ўзгариб турадиган жанубий туманларида экилади: айрим даврларда ёғингарчилик кам бўлиши ва салқин нам...

Формат DOCX, 34,1 КБ. Чтобы скачать "стресс омиллар ва уларга ўсимликларни жавоб реакциялари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: стресс омиллар ва уларга ўсимли… DOCX Бесплатная загрузка Telegram