фотосинтезда углерод ўзлаштирилиши йўллари фотосинтезнинг физиологик ва экологик аспектлари

DOCX 101,6 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1502354196_68745.docx фотосинтезда углерод ўзлаштирилиши йўллари фотосинтезнинг физиологик ва экологик аспектлари режа; 1. фотосинтезда карбонат ангидриднинг ўзлаштирилиши. 2. фотосинтезнинг с3 с4 ва сam йўллари. 3. фотосинтез экологияси. 4. фотосинтезга таъсир этувчи омиллар. 5. фотосинтезнинг кунлик ва мавсумий жадаллиги. 6. фотосинтез ва ҳосилдорлик. фотосинтезда карбонат ангидриднинг ўзлаштирилиши. фотосинтезнинг иккинчи босқичи- қоронғулик босқичи дейилади. чунки бу босқичда борадиган реакциялар ёруғлик талаб қилмайди ва со2 нинг ўзлаштирилиши билан ҳарактерланади. ёруғлик босқичининг асосий махсулоти бўлган атф ва надф н2 лар карбонат ангидриднинг ўзлаштирилиб углеводлар ҳосил бўлишида иштирок этади. карбонат ангидриднинг ўзлаштирилиши ҳам оддий жараён эмас. у жуда кўп биохимик реакцияларни ўз ичига олади. бу реакцияларнинг ҳарактерлари тўгрисида батафсил маълумотлар биохимиянинг янги усулларини қўллаш натижасидагина олинади. хозирги пайтда со2 ни ўзлаштиришнинг бир неча йўли аниқланган: 1) с3-йўли (кальвин цикли); с4-йўли (хетч ва слэк цикли); сам-йўли. фотосинтезнинг с3 с4 ва сam йўллари. фотосинтез жараёнида со2 нинг ўзлаштириш йўлини 1946-1956 йилларда колифорния дорилфунунида, америкалик биохимик м.кальвин ва унинг …
2
фиксацияланган сув ўтларида ҳосил бўлган органик моддалар хромотография усули билан бир-биридан ажратилади ва радиоавтография усулини қўллаш билан ҳар бир органик модда 14 таркибидаги с миқдори аниқланди. натижада 5 секундда с нинг 87 фосфоглицерат кислотасида қолганлари эса бошқа моддалар таркибида14 топилди. бир минутдан кейин эса нишонланган с бир қанча органик ва аминокислоталар таркибида қайд этилди. шундай килиб, карбонат ангидриднинг ўзлаштирилиши натижасида ҳосил бўладиган дастлабки 11 модда фосфоглицерат кислота эканлиги маълум бўлди. м.кальвин нишонланган р32 ва с14 дан фойдаланиш натижасида фосфоглицерат кислотасининг ҳосил бўлиши йўлини ҳам аниқланди. унинг назарияси бўйича со2 нинг дастлабки ўзлаштирилиши учун акцепторлик вазифасини рибулоза 1,5-дифосфат бажаради: рибулоза 1,5-дифосфатенол шакли карбонат ангидридни бириктириш натижасида олти углеродли беқарор оралиқ модда ҳосил бўлади ва у дархол сув ёрдамида парчаланади ва 3- фосфоглицерат кислотаси ҳосил бўлади: бу реакция рибулозадифосфаткарбоксилоза ферментининг иштирокида содир бўлади. дастлабки органик модда – 3-фосфоглицерат кислотасидан иборат бўлганлиги учун бу йўлга фотосинтезнинг с3 йўли дейилади. хлоропластларда ҳосил бўлган 3-фосфоглицерат …
3
жухори, шакаркамиш, тарик ва бошкалар) содир бўлади. бу ўсимликларда фотосинтезнинг дастлабки махсулоти сифатида оксалоацетат ва малат ҳосил бўлади. чунки нишонланган с14 дастлаб бу кислоталарнинг туртинчи углеродида тўпланади ва фақат кейинчалик фосфоглицерин кислотасининг биринчи углеродида пайдо бўлади. м.хетч, к.слэк ва бошка олимларнинг кўрсатишича бу циклда со2 нинг акцепторлик вазифасини фосфоенолпируват кислотаси бажаради: кўпчилик бир паллали ва айрим икки паллали ўсимликлар баргидаги най ва тола бойламлари атрофида бир катор хлоропластларга эга ҳужайралар бўлиб (улар обкладка ҳужайралари деб юритилади), уларда фотосинтез с3- йўли билан (кальвин цикли) содир бўлади. баргнинг мезофилл қатламини ҳосил қилган ҳужайраларда эса фотосинтез с4- йўли (хетч ва слэк цикли) содир бўлади. бу ўсимликларнинг обкладка ҳужайраларида жойлашган хлоропластлар йирикрок бўлади ва улар ламеляр тўзилишга эга бўлиб, граналари бўлмайди. мезофилл ҳужайралардаги хлоропластлар асосан грануляр тўзилиш ҳарактерига эга. маккажухори баргидаги умумий хлоропластнинг 80% мезофилл ҳужайраларга ва колган 20% обкладка ҳужайралари хлоропластларига тўгри келади. мезофилл ҳужайраларидаги хлоропластларда хетч ва слэк цикли билан ҳосил бўлган …
4
ат) дан фойдаланади. бундан ташкари фотодўхание (ёруғлик таъсирида нафас олиш) жараёнида ажралиб чиққан со2 дан ҳам фойдаланади. шунинг учун ҳам с4 ўсимликлари қурғокчиликка, шўрликка нисбатан чидамли бўлади. бундай ўсимликлар оддатда ёруғликни сезувчи бўладилар ва сутка давомида қанча узайтирилган кун билан таъсир эттирилса, шунча12 органик моддалар ҳам кўп ҳосил бўлади. 16-расм. барг мезофилидаги обкалдака хужайраларининг тузилиши фотосинтезнинг сам –йули. онтогенезнинг кўпчилик даври жуда қурғокчилик шароитида ўтадиган ўсимликларга фотосинтез с4-йўли билан бориб, улар асосан кечаси (оғизчалар очик вактда) малатларни тўплайди. чунки кундуз кунлари оғизчалари тўла ёпик бўлади. оғизчаларнинг ёпик бўлиши уларни танасидаги сувнинг транспирация учун сарфланишидан сақлайди. кечаси оғизчалар очиқ бўлганда қабул қилинган со2 ва нафас олиш жараёнида ҳам ажралиб чиққан со2 лар ферментлар ёрдамида оксалоацетат (оск) ҳосил бўлади. оксалоацетат кислотаси эса надф ёрдамида малатга айланади ва ҳужайра вакуолаларида тўпланади. кундўзи хаво жуда иссиқ бўлганида малат цитоплазмага ўтади ва у ерда малатдегидрогеназа ферменти ёрдамида со2 ва пируватга парчаланади. ҳосил бўлган со2 хлоропластларга …
5
штирилган со2 ёки ҳосил бўлган органик модда миқдорига айтилади. фотосинтезнинг соф махсулдорлиги деб бир сутка давомида ўсимликқуруқ массасининг барглари юзаси ҳисобига ортиш нисбатига айтилади. кўпчилик ўсимликлар учун бу 5-12 г/м га тенг. 17-расм. сам йўли ўсимликларида углеродни ўзлаштириш схемаси фотосинтез энг мухим физиологик жараёнларидан бири бўлиб, у ўсимликлар томонидан бошкарилади ва ўсимликларнинг бошқа функцияларига ҳам таъсир этади. шунинг учун бу жараёнга ташқи ва ички омилларнинг таъсирини ўрганиш катта аҳамиятга эга. ёруғлик фотосинтезнинг асосий ҳаракатлантирувчи кучи бўлиб, унинг жадаллиги ва спектрал таркиби катта аҳамиятга эга. ёруғлик спектиридаги фоал (400-700нм) нурларнинг 80-85%ни барглар ютади. лекин шундан фақат бир ярим икки фоиз фотосинтез учун сарфланади. яъни кимёвий энергияга айланиб органик моддалар таъркибида (микроэргик боғларда) тўпланади. қолган энергиянинг 45% транспирация учун ва 35% иссиқлик энергиясига айланади. 1880 йилда а.с. фаминциннинг кўрсатишича фотосинтез энг паст ёруғликда, хатто керосин лампасининг ёруғлигада ҳам бўлиши мумкин. айрим олимларнинг кўрсатишича фотосинтез кечки номозшом ва баъзи регионалдаги ёруғ кечаларида (ок …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"фотосинтезда углерод ўзлаштирилиши йўллари фотосинтезнинг физиологик ва экологик аспектлари" haqida

1502354196_68745.docx фотосинтезда углерод ўзлаштирилиши йўллари фотосинтезнинг физиологик ва экологик аспектлари режа; 1. фотосинтезда карбонат ангидриднинг ўзлаштирилиши. 2. фотосинтезнинг с3 с4 ва сam йўллари. 3. фотосинтез экологияси. 4. фотосинтезга таъсир этувчи омиллар. 5. фотосинтезнинг кунлик ва мавсумий жадаллиги. 6. фотосинтез ва ҳосилдорлик. фотосинтезда карбонат ангидриднинг ўзлаштирилиши. фотосинтезнинг иккинчи босқичи- қоронғулик босқичи дейилади. чунки бу босқичда борадиган реакциялар ёруғлик талаб қилмайди ва со2 нинг ўзлаштирилиши билан ҳарактерланади. ёруғлик босқичининг асосий махсулоти бўлган атф ва надф н2 лар карбонат ангидриднинг ўзлаштирилиб углеводлар ҳосил бўлишида иштирок этади. карбонат ангидриднинг ўзлаштирилиши ҳам оддий жараён эмас. у жуда кўп биохимик реакц...

DOCX format, 101,6 KB. "фотосинтезда углерод ўзлаштирилиши йўллари фотосинтезнинг физиологик ва экологик аспектлари"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.