баъзи бир умумий экологик муаммолар ва уларни ечиш йўллари

DOC 97.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1476957449_65711.doc баъзи бир умумий экологик муаммолар ва уларни ечиш йўллари режа: 1. ххi асрда барқарор ривожланишнинг асосий концепцияси. 2. ҳозирги замон тушунчаси бўйича ноосфера концепцияси. 3. ташқи муҳитни муҳофаза қилиш бўйича тузилган халқаро конвенцияларда ўзбекистоннинг иштироки. 4. ташқи муҳит ва табиатни муҳофаза қилишни ҳуқуқий асослари. таянч иборалар: биологик турли-туманлик, ноосфера концепцияси, табиатни бўйсундириш, ноосферизациялаш, шахс, жамият ва табиат гармонияси, гуманитар ривожланиш индекси (гри), экологик сиёсат, экологик уюшма, экологик келишув, экологик тарбия, табиатни муҳофаза қилиш. 1. ххi асрда барқарор ривожланишнинг асосий концепцияси ҳозирги кунда умумий экологик характерга эга бўлган ва ечимини ҳал қилишини талаб этадиган муаммоларга в.в.вернадский-нинг ноосфера тўғрисидаги барқарор ривожланиш конципциялари, экологик муаммоларга бағишланган халқаро шартномалар ва шу кабилар киради. келгуси авлод қобилиятини сақлаб қолган ҳолда инсон ўз эҳтиёжларини ва талабларини қондира оладиган даражада кузатиладиган ривожланишни барқарор ривожланиш дейилади. ташқи муҳит ва ижтимоий – иқтисодий ривожланишни бирбиридан ажратган ҳолда алоҳида қарамасликни хис этиш барқарор ривожланиш концепциясининг асосини ташкил этади. демак, …
2
йтириш, ҳар хил тоифадаги аҳолининг ролини кўпайтириш ва шу кабилар. ана шуларга ўхшаш 40 га яқин масалалар 4 та бўлимга бирлаштирилган. а) ҳаракат дастури. б) ижтимоий – иқтисодий аспектлар. в) аҳолининг ролини кучайтириш г) бажариш воситалари бирлашган миллатлар ташкилоти томонидан яна иқлим ўзгаришининг олдини олиш, ўрмонларни асраш, биологик турли туманликни муҳофаза қилиш бўйича ҳам концепциялар қабул қилинди. бирлашган миллатлар ташкилоти барқарор ривожланишни эълон қилиб барча давлатлардан шу концепциялар асосида ўзларининг миллий барқарор ривожланиш коцепцияларини қабул қилишини сўраган ва ҳозирги кунда кўпчилик давлатлар, шу жумладан бизнинг республикамизда ҳам шундай концепциялар қабул қилинган. барқарор ривожланиш концепциясини академик м.м.маисеев тан олмайди. унинг айтиши бўйича ҳозирги кунда ва бундан кейинги яқин йилларда ҳам барқарор ривожланиш тўғрисида гап бўлиши мумкин эмас. чунки, дейди у, барқарор ривожланишга қараб ишлаш ҳозирги экологик ҳолатни оддийлаштиради, инсонларнинг экологик муаммоларининг нақадар мураккаб эканлигини сезмасликка, уларни ечиш йўлларини топишда қийинчиликларга тўғри келишлари мумкинлигини таъкидлайди. 2. ҳозирги замон тушунчаси бўйича ноосфера концепцияси …
3
отлар ва шунга ўхшаш бошқа моддий бойликларни биосферадаги табиий жараёнларга камроқ аралашган ҳолда олишни ўрганиши лозим, деган эди. юқорида айтилганлардан кўриниб турибдики, в.и.вернадский биосферанинг ўрнига келадиган ноосферанинг асосий контурларини белгилаб берган холос. биосферадан ноосферага ўтиш механизми ва ноосфера атамасининг ўзи ҳали тўлиғинча ёритиб берилмаган. ноосфера тўғрисидаги тушунчаларнинг асосий мазмуни н.н.маисеев тамонидан ривожлантирилган. улар қуйидагилардан иборат: 1. ноосферагача узоқ муддат даврда ноосфера олди давр бўлиб ўтади. бу даврда инсоният биосферада мавжуд бўлган қонуниятларни тушуниб етиши лозим ва у биосферада бўладиган жараёнларда ўз ўрнини топа билиши керак. ҳозир айнан ана шундай давр ҳисобланади. 2. бу ноосфера олди даврида инсоният табиатга зарар келтирмайман деган принципларда яшашлари лозим, биосферага куч ишлатишдан, табиатни ўзига бўйсиндириш ва шу каби тушунчалардан воз кечиши лозим. миллиард йиллар мабойнида мавжуд бўлган планетамиздаги ҳаётни асраш, уни тоза сақлаш ва келгуси авлодларга обод ва тоза ҳолда сақлаш каби маъсулиятли вазифа (инсоният) елкасида турибди. 3. инсоннинг барча ҳаёт фаолиятини ноосферизациялашда ташкилий тадбирлар …
4
бориши керак. албатта экологик муоммоларни ечишда экологик билимлар, кишиларнинг ҳохиши ёки ман этадиган қарорлар етарли даражада бўлади деб ҳисоблаш нотўғри. бу юқорида айтилган тадбир чоралар билан бир қаторда экологик муҳитни соғломлаштиришнинг асосий мезонларидан бири ҳақиқий маданий инсонни тарбиялаш. шахс, жамият ва табиатнинг гармониясини таминлаш лозим. айтишларига қараганда, бизгача бўлиб ўтган экологик кризислар айнан ана шундай гармониянинг бузилиши оқибатида пайдо бўлган. рио де жанерода эълон қилинган концепцияга асосан шундай хулоса қилиб чиқадики, ҳозирги кунда экологик кризисларнинг олдини олиш йўллари топилган, фақат уни амалга ошириш учун ҳаракат, куч талаб этилади. бироқ ноосфера нуқтаи назаридан ёндошганда ҳозирги кунда вазият жиддий ва анча мураккаб ҳисобланади, ва бу крезисдан чиқиш ноосферага ўтиш йўлларини топиш учун барқарор ривожланиш учун, жуда қийин, узоқ ва қарама-қарши даврни ўтиш лозим бўлади. в.и.вернадский ноосфера бу киши тамонидан бошқариладиган биосфера деб атаган деган тушунчалар ҳам бор, бироқ бошқариладиган биосфера тўғрисида сўз юритиш мумкин эмас, чунки биосферадаги жараёнлар шунчалик мураккаб, кўп қиррали, …
5
к ярмисини қўриқхоналарга айлантириш лозимлиги тўғрисидаги фикрлари ҳам ҳақиқатдан узоқроқдир. ноосферани бошқариладиган биосфера деб аташни ҳам тушуниш қийин, чунки биосферани улар айтганидек бошқариш хавфли ва нореал. табиий ва айниқса, сунъий экосистемаларни бошқариб туриш инсон қўлидан келади. янги мафкуравий принципларни шакллантиришга қаратилган фикрлар, таклифлар долзарб ва истиқболли ҳисобланади. инсон фаолиятини баҳолашда унинг фақат иқтисодий талабларини қондиришдан воз кечиш лозим. ёки давлатларнинг ривожланиш даражаларини ва жамиятнинг фаровонлигини баҳолашда уларнинг табиий ресурслардан тўлиқ фойдаланишга, ҳаво, сув ва бошқа муҳитларни ифлосланишидан асраш чораларини кўришга кўпроқ эътибор бериш керак бўлади. ҳозирги кунда жамиятнинг фаровонлик даражасини баҳолаш мезонлари таклиф қилинмоқда. чунки ички ялпи маҳсулот (иям) ва ҳар бир жон бошига тўғри келадиган даромадлар ўрнига бмт гуманитар ривожланиш «индекси» ни (гри) ва стабил иқтисодий барқарорлик «индикси» (сиби) ни киритишни таклиф қилмоқда. масалан, гуманитар ривожланиш индекси инсонларнинг умрини, таълим ва турмуш даражаларини яхшилашга қаратилган табиий ресурслардан фойдаланишни ўз ичига олади. бу мезонлар нуқтаи назаридан баҳоланганда жон бошига кўп …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "баъзи бир умумий экологик муаммолар ва уларни ечиш йўллари"

1476957449_65711.doc баъзи бир умумий экологик муаммолар ва уларни ечиш йўллари режа: 1. ххi асрда барқарор ривожланишнинг асосий концепцияси. 2. ҳозирги замон тушунчаси бўйича ноосфера концепцияси. 3. ташқи муҳитни муҳофаза қилиш бўйича тузилган халқаро конвенцияларда ўзбекистоннинг иштироки. 4. ташқи муҳит ва табиатни муҳофаза қилишни ҳуқуқий асослари. таянч иборалар: биологик турли-туманлик, ноосфера концепцияси, табиатни бўйсундириш, ноосферизациялаш, шахс, жамият ва табиат гармонияси, гуманитар ривожланиш индекси (гри), экологик сиёсат, экологик уюшма, экологик келишув, экологик тарбия, табиатни муҳофаза қилиш. 1. ххi асрда барқарор ривожланишнинг асосий концепцияси ҳозирги кунда умумий экологик характерга эга бўлган ва ечимини ҳал қилишини талаб этадиган муаммоларга в.в.вернадский-ни...

DOC format, 97.5 KB. To download "баъзи бир умумий экологик муаммолар ва уларни ечиш йўллари", click the Telegram button on the left.