фотосинтезда углерод ўзлаштирилиши йўллари. унга таьсир этувчи омиллар

PPTX 1,5 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1674652881.pptx /docprops/thumbnail.jpeg фотосинтезда углерод ўзлаштирилиши йўллари. унга таьсир этувчи омиллар фотосинтезда углерод ўзлаштирилиши йўллари. унга таьсир этувчи омиллар режа: 1. фотосинтезнинг қоронғулик фазасида карбонат ангидридни ўзлаштириш йўллари. фотосинтезнинг с3 йўли билан углеродни ўзлаштирилиши хусусиятлари 2. фотосинтезнинг с4 йўли билан углеродни ўзлаштирилиши хусусиятлари 3. фотосинтезда карбонат ангидрид ўзлаштирилишининг сам йўли 4. фотосинтез жадаллигига ташқи омилларнинг таьсири 5. фотосинтез жадаллигига ички омилларнинг таьсири 6. фотосинтез маҳсулдорлигини оширишда агротехник тадбирларнинг аҳамияти 3 фотосинтез жараёнинг иккинчи босқичи “қоронғулик” босқичи дейилади. чунки бу босқичда борадиган биокимёвий реакциялар ёруғлик иштирокисиз, фотосинтезнинг биринчи “ёруғлик” фазасида синтезланган атф ва надф.н энергиялари воситасида содир бўлади. бу жараёнда атф ва надфн2 лар карбонат ангидридни ўзлаштириб углеводлар ҳосил булишида иштирок этади. 4 ҳозирги пайтда со2 ни ўзлаштиришнинг куйидаги йўллари аниқланган: 1). с3 йўли (калвин цикли): 2) с4 йўли (хетч ва слэк цикли) ва 3) сам йўли фотосинтез жараёнида карбонат ангидридни ўзлаштирилишининг с3 йўли 1946 – 1956 йилларда америкалик биохимик м.калвин ва …
2
нг ўзлаштирилиши натижасида дастлабки ҳосил бўладиган модда фосфоглицерат кислота эканлиги аниқланган. 6 м.калвин нишонланган р32 ва с14 дан фойдаланиб фосфоглицерат кислота-сининг ҳосил бўлиш йўлини ҳам аниқлади. унинг назарияси бўйича со2 нинг дастлабки ўзлаштирилиши учун акцепторлик вазифасини рибулоза – 1,5 дифосфат бажаради. рибулоза – 1,5 дифофатенол шакли карбонат ангидридни бириктириши натижасида олти углеродли беқарор оралиқ модда ҳосил бўлади ва у дарҳол сув ёрдамида парчаланади ҳамда 3-фосфоглицерат кислотаси ҳосил бўлади. 7 дастлабки органик модда сифатида 3-фосфоглицерат кислотаси ҳосил бўлганлиги сабабли бу жараён фотосинтезнинг с3 йўли деб аталади. хлоропластларда ҳосил бўладиган 3-фосфоглицерат кислотасидан хлоропластларда ёки ҳужайра цитоплазмасида бошқа углеводлар: оддий, мураккаб шакарлар ва крахмал синтезланади. бу жараёнда фотосинтезнинг ёруғлик босқичида ҳосил бўлган 12надфн2 ва 18атф сарфланади. м.калвин цикли бўйича фотосинтез жараёни амалга ошадиган барча ўсимликлар с3 ўсимликлар дейилади. 8 қозон университети олимлари ю.с.карпов (1960) ва и.а.тарчевский (1963)лар айрим ўсимликлар ва бирламчи органик моддалар уч углеродли бўлмай, балки тўрт углеродли эканлигини аниқладилар. австралиялик олимлар …
3
ар (оксаоацетат ва малат кислоталари) найларга ва обкладка ҳужайраларига ўтказилади. обкладка ҳужайраларидаги хлоропластларга ўтган тўрт углеродли бирикмалар яна калвин циклида иштирок этади ва крахмалга ўзгаради. шунинг учун ҳам бу хлоропластларда крахмалнинг миқдори кўпроқ бўлади. обкладка ҳужайраларидаги хлоропластларда малатнинг парчаланиши натижасида ҳосил бўлган пируват кислотаси мезофилл хлоропластларига ўтказилади ва фосфоенолпируватга айланиб, яна со2 нинг акцептори вазифасини бажаради. 11 бундай тизим орқали фотосинтези содир бўладиган ўсимликлар с4 ўсимликлар дейилади. бу ўсимликларнинг оғизчалари ёпиқ бўлса ҳам фотосинтез жараёни давом этади. чунки обкладка ҳужайраларидаги хлоропластлар аввал ҳосил бўлган малат (аспарат)дан ва улар ёруғликда нафас олиш жараёнида ажралиб чиққан со2 дан фойдаланади. шунинг учун ҳам с4 ўсимликлари қурғоқчиликка ва шўрга нисбатан чидамли бўладилар. бундай ўсимликлар одатда ёруғсевар бўладилар ва кун қанча узун бўлса шунча кўп органик модда ҳосил бўлади. 12 ривожланишининг катта даври жуда қурғоқчилик шароитида ўтадиган ўсимликларда фотосинтез с4 йўли билан бориб, улар асосан кечаси (оғизчалар очиқ вақтда) со2 ни ўзлаштириб олади ва олма …
4
т (фгк) кислотаси ҳам крахмалнинг ҳосил бўлиши учун сарфланади. сам йўли деб аталадиган фотосинтезнинг бу йўли асосан кучли қурғоқчилик шароитига чидамли бўлган суккулент (кактуслар, агава, алоэ ва бошқалар) ўсимликлар вакилларида кузатилади. 15 фотосинтезнинг жадал бориши ҳамда унинг маҳсулдорлигига ташқи муҳит омилларининг таъсири жуда катта бўлади ва бу боғлиқлик фотосинтез экологияси дейилади. фотосинтез жадаллиги ва маҳсулдорлиги ўсимлик маҳсулотларини етиштиришда муҳим амалий аҳамиятга эга. фотосинтез жадаллиги деганда бир метр квадрат ёки бир дм2 барг юзаси ҳисобига бир соат давомида ўзлаштирилган со2 ёки ҳосил бўлган органик модда миқдорига айтилади. 16 фотосинтез жараёни кечиши учун ёруғлик омили муҳим ва ҳал қилувчи ҳисобланади. ёруғликнинг жадаллиги ва спектрал таркиби катта аҳамиятга эга. ёруғлик спектрининг 400-700 нм га тенг фаол нурларининг 80-85 фоизини барглар ютади. шундан 1,5-2,0 фоизи фотосинтез учун сарфланиб, кимёвий энергияга айланади ва органик моддалар таркибида тўпланади. қолган энергиянинг 45 фоизи транспирация учун ва 35 фоизи иссиқлик энергиясига айланиб сарфланади. 17 кўпчилик ўсимликларда фотосинтез жадаллиги …
5
ир бўлади. 19 баъзи экологик омиллар ёруғликнинг фотосинтез самарадорлигига таъсир даражасини турлича ўзгартиради. масалан, ҳаводаги со2нинг миқдори кам ва ҳарорат паст бўлганда фотосинтез маҳсулдорлигига ёруғлик жадаллигининг ошиб бориши жуда кам таъсир этади. ҳаво таркибидаги со2нинг миқдори билан ёруғлик жадаллигининг биргаликда ошиб бориши фотосинтез интенсивлигини ҳам оширади. 20 ҳаво таркибидаги со2нинг миқдорини 0,03 фоиздан 0,3 фоизга кўпайтириш фотосинтез жадаллигини ҳам оширади. ўсимликларни қўшимча со2 билан озиқлантириш, айниқса, иссиқхоналарда ўстириладиган ўсимликлар учун фойдали бўлиб, бунда уларнинг ҳосилдорлиги ошади. аммо қўшимча со2 билан озиқлантириш фақат с3 ўсимликларнинг ҳосилдорлигини оширишга кучли таъсир этади, с4 ўсимликлари ўз танасида со2ни тўплаш ва ундан фойдаланиш хусусиятига эгалиги учун уларга таъсир этмайди. 21 ҳарорат ўсимликларнинг барча тириклик жараёнларига таъсир этувчи омил бўлиб, фотосинтез жараёни учун ҳароратнинг учта нуқтаси мавжуд: 1) минимал – бу даражада фотосинтез бошланади; 2) оптимал – фотосинтез учун энг қулай ҳарорат даражаси; 3) максимал – энг юқори ҳарорат даражаси бўлиб, ҳарорат бу нуқтадан ошса фотосинтез …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "фотосинтезда углерод ўзлаштирилиши йўллари. унга таьсир этувчи омиллар"

1674652881.pptx /docprops/thumbnail.jpeg фотосинтезда углерод ўзлаштирилиши йўллари. унга таьсир этувчи омиллар фотосинтезда углерод ўзлаштирилиши йўллари. унга таьсир этувчи омиллар режа: 1. фотосинтезнинг қоронғулик фазасида карбонат ангидридни ўзлаштириш йўллари. фотосинтезнинг с3 йўли билан углеродни ўзлаштирилиши хусусиятлари 2. фотосинтезнинг с4 йўли билан углеродни ўзлаштирилиши хусусиятлари 3. фотосинтезда карбонат ангидрид ўзлаштирилишининг сам йўли 4. фотосинтез жадаллигига ташқи омилларнинг таьсири 5. фотосинтез жадаллигига ички омилларнинг таьсири 6. фотосинтез маҳсулдорлигини оширишда агротехник тадбирларнинг аҳамияти 3 фотосинтез жараёнинг иккинчи босқичи “қоронғулик” босқичи дейилади. чунки бу босқичда борадиган биокимёвий реакциялар ёруғлик иштирокисиз, фотосинтезнинг бирин...

Формат PPTX, 1,5 МБ. Чтобы скачать "фотосинтезда углерод ўзлаштирилиши йўллари. унга таьсир этувчи омиллар", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: фотосинтезда углерод ўзлаштирил… PPTX Бесплатная загрузка Telegram