баргнинг ички (анатомик) тузилиши

DOC 321.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1481388298_66428.doc баргнинг ички (анатомик) тузилиши режа: 1. баргининг тузилиши 2. баргнинг анатомйк тузилишига гашқи муҳитнинг таъсири. барг ўсимликнинг ер устки органи бўлиб, у ўсимлик-ларнинг тарихий тараққиёти даврида сув (намлик) шаро-итидан қуруқликка ўтиш жараёнида вужудга келган. барг асосан юксак ўсимликлар учун хос бўлиб, ўсиш конуси-нинг ён ўсимтасидан шаклланади. баргнинг анатомик тузилиши бажарадиган вазифасига боғлиқ бўлиб, унинг пластиклигини (эгилувчанлигини) таъминлайди. барг гистологик элементларининг тузилишига новдага қараб жойлашиши, маълум даражада намлик, ёруғлик; ҳарорат, шамол, тупроқ шароити ва денгиз сатҳига нисба-тан ўрни таъсир қилади. нафақат ҳар хил ўсимликларда, ҳатто битга ўсимликда ҳам ҳар хил тузилишга эга бўлган баргларни учратиш мум-кин. "ёруғликда ва соада ўсган барглар, ҳатто битта ўсим-ликда ҳар хил ярусда жойлашган барглар бир-биридан фарқ қилади",— деб кўрсатган эди в. р. заленский. ўсимлик ҳаётини ташқи муҳит омиллари билан боғлиқ эканлиги тўғрисидаги аниқ далилларни фақат барг тузилишидаги тўқималарнинг бажарадиган вазифалари орқали аниқлаш мумкин. барг шапалоғининг кўндаланг кесимида қуйида-ги эпидерма, мезофилл ва ўтказувчи тўқималарни кўриш мумкин …

ви ва транспирация ҳоди-сасини таъминлаш, шунингдек, ўсимлик таркибига ҳар хил зараркунанда ва микроорганизмлар киришидан сақлайди. эпидерма ҳужайралари тирик бўлиб, уларда цитоплаз-ма. анча йирик вакуола, ядро ва лейкопластлар бор. эпидерма ҳужайраларида хлорофилл бўлмайди. эпидерманинг устки юпқа структурасиз тузилишга эга бўлган қисми ку-тикула ёки мум пардаси билан қопланган. у ўсимликни қуришдан ва кучли қуёш нуридан сақлайди. кутикула ва мум пардаси ўсимликнинг яшаш шароитига ҳамда турига қараб қалин ёки юпқа бўлиши мумкин. бундан ташқари эгшдерма устида ҳимоя қилувчи ҳар хил ўсимталар туклар ҳосил бўладики, улар ҳимоя қилиш билан бир қаторда кераксиз моддаларни ажратиб чиқаради. эпидерма тўқимаси учун хос бўлган хусусиятлардан бири унинг ҳужайралари орасида (устьица) оғизчаларнинг пайдо бўлишидир. бу, иккита яримойсимон ҳужайранинг ўзаро мулоқотли вазифани бажарияшдан вужудга келади. ҳаво йўллари кўпинча баргнинг остки энидермисида жой-лашади масалан, картошка баргининг остки томонида 1 мм2 п' 26' та, устки томонида 45 та. терак баргининг 11 -мм2 115 та, устки томонида эса 20 та оғизча мавжуд. ҳаво …

ма ҳужайра-ларидан иборат бўлиб, асосан ассимиляция вазифасини бажаради (2-расм). ҳамма тенг ёнли, пояга нисбатан перпендикуляр жой-лашган типик дорзовентраль барглар морфологик ҳамда физиологик хусусияти билан фарқ қиладиган икки хил мезофилл тўқималаридан ташкил топган. булар устунси-мон ва ғовак тўқималардир. устунсимон паренхима ҳужай- 2-расм. баргининг тузилиши: к — кутикула; в — мум қавати; эв — юқори эпидерма; пт — устунсимон паренхима; хрл — хлоропластлар; кэм — эфир мой томчилари; кес — ғовак тўқима; прп — ўтказувчи най боғламлари; экв — эфир чиқарувчи безчалар; пв — тукча; у — оғизча (устьица). ралари узунчоқ шаклли. баргнинг устки эпидермисига нисбатан перпендикуляр равишда зич жойлашган. барг устки эпидермасининг ҳар бир ҳужайрасига 3 тадан 6 тагача ҳужайра тақалиб туради. устунсимон ҳужайралар хло-ропласт доначаларига жуда ҳам бой бўлиб, кундузи улар ҳужайра деворига яқин тизилиб, ёруғликни сингдиришга мослашади. барг мезофилининг устунсимон паренхимаси асосан фотосинтез жараёнини таъминловчи тўқима ҳисоблана-ди. устунсимон паренхима сернам жойларда ўсувчи ўсим-ликларнинг баргида бир қатор, қуруқликда ўсувчи чўл …

тўқималари каби ўзига хосдир. баргнинг ўтказувчи тўқимаси, тола бойлам найчалардан иборат бўлиб, бутун барг мезофилл қисмига тўрсимон ҳолда тарқалган. барг ўтказувчи тўқима ёпиқ коллатераль бойламлардан иборат. уларда устки томонда ксилема, остки томонида эса флоэ-ма жойлашган. баргнинг ўтказувчи бойлами барг ўрни билан туташ-ган. у икки паллали ўсимликларда барг ўрнида, барг бан-ди ва барг пластинкасини бош най тола бойламларига етиб боради. ундан эса биринчи тартиб бойламга, сунгра ик-кинчи тартиб ва ҳоказо бойламларга боради. шундай қилиб тўрсимон гомирланиш вужудга келади. бир паллали ўсим- 3-расм. сирень баргининг кўндаланг кесими: / — ёруғда ўсган баргнинг кўндаланг кесмаси; 2 — мезофиллнинг устунсимон паренхимаси; 3 — ёруғлиқ кам тушган барг мезофилининг тузилиши. ликлар баргада йирик ўтказувчи най(тола) бойламлари йўқ, барг ўрнида бир қанча (параллел ёки ёйсимон) мустақил ўтказувчи тола бойламлари ўзаро майда (анастамоз) йўлак-чалар билан боғланади. барг ўтказувчи бойламлари ёпиқ ҳолда бўлиб, уларга коллотераль ўтказувчи бойлам дейи-лади. баъзи икки паллали ўсимликлар баргининг бош томир-ларида ксилема билан флоэма …

нинг учдан бир ёки бутунлай сувга кўмилиб турадигам ўсимликлар киради (ўқбарг; сув айиқ-товони). буларда ҳаво тўпланадиган гуқима (аэренхима) жуда кам тараққий этган, барглари туксиз, эпидермалари ингичка, ҳаво йўллари яхши тараққий қилмаган, ҳужай раларининг осмотик босими жуда оз бўлади. 2. гигрофитларнинг эпйдермаларида тукчалар бўлмайди, кутикулалари ҳам кучсиз тараққий этган, барг-лари йирик, ҳаво йўллари баргаинг ички тарафига жой лашган ва кўпинча 1идатодалари бўлади. буларга сер-сув жойларда ўсадиган ўсимликлар киради. 3. мезофитлар (юнон. мезос— урта, фитон — ўсимлик)га — ўртача намли тупроқ ва юмшоқ иқлимли шароитда ўсувчи ўсимликлар киради. улар кўпинча суб-тропик (кдвказ ва ўрхц осиё гоғларидаги) ўрмон гўқай-1 зорларида ўсади. бундан ташқари экиладиган сабзавот-мева, ғўза каби ўсимликлар ҳ^м шўлар жумласидандир. 4. ксерофитлар (юнон. ксерос — қурғоқ; фи т о н — ўсимлик)га қурғоқчилик шароитида (чўд, саҳро) 83-расм. кўкапаранг баргининг кўндаланг кесими: эв — юқори эпидерма; эп — остки эпидерма; к — кутикула; в — бир ҳужайрали оддий тукча; ж — 4 ҳужайрали …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "баргнинг ички (анатомик) тузилиши"

1481388298_66428.doc баргнинг ички (анатомик) тузилиши режа: 1. баргининг тузилиши 2. баргнинг анатомйк тузилишига гашқи муҳитнинг таъсири. барг ўсимликнинг ер устки органи бўлиб, у ўсимлик-ларнинг тарихий тараққиёти даврида сув (намлик) шаро-итидан қуруқликка ўтиш жараёнида вужудга келган. барг асосан юксак ўсимликлар учун хос бўлиб, ўсиш конуси-нинг ён ўсимтасидан шаклланади. баргнинг анатомик тузилиши бажарадиган вазифасига боғлиқ бўлиб, унинг пластиклигини (эгилувчанлигини) таъминлайди. барг гистологик элементларининг тузилишига новдага қараб жойлашиши, маълум даражада намлик, ёруғлик; ҳарорат, шамол, тупроқ шароити ва денгиз сатҳига нисба-тан ўрни таъсир қилади. нафақат ҳар хил ўсимликларда, ҳатто битга ўсимликда ҳам ҳар хил тузилишга эга бўлган баргларни учратиш мум-кин. "ёруғликда в...

DOC format, 321.5 KB. To download "баргнинг ички (анатомик) тузилиши", click the Telegram button on the left.

Tags: баргнинг ички (анатомик) тузили… DOC Free download Telegram