tabiatshunoslikni o'qitish metodlari

DOC 68.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1443687681_61340.doc tabiatshunoslikni o’qitish metodlari (og’zaki metod) r e j a: 1. ta‘lim jarayonida qo’llaniladigan o’qitish metodlarining turlari. 2. og’zaki metod turlari va ularning xillari. 3. og’zaki metod turlariga bo’lgan didaktik talablar. 4. og’zaki metodlarning ta‘lim jarayonidagi ahamiyati. tayanch iboralar: “metod”, “metodik uslub”, “o’qitish metodi”, “og’zaki metod”, “ko’rgazmali metod”, “amaliy metod”, “hikoya”, “suhbat”, “muhokama qilish”, “tavsiflash”, “bayon qilish”, “aytib berish”. ta‘lim-tarbiya jarayoni - bu o’qituvchining o’rgatuvchilik faoliyati bilan o’quvchilarning o’qish faoliyatining uyg’unlashishidir. o’qitish metodi esa - bu o’qituvchining bilimlar berish va ularni o’quvchilarning o’zlashtirib olish usulidir. metodning bu ta‘rifi uning ikki bir-biriga bog’liq tomonlari: beruvchi, ta‘sir qiluvchi - o’qituvchi; qabul qiluvchi, o’zlashtiruvchi - o’quvchilarni ifodalaydi. bu o’zaro ta‘sir qilishning xarakteri bilim manbaiga bog’liqdir. bilim manbai o’quv materialining mazmuni bilan belgilanadi, u ta‘lim jarayonida yetakchi hisoblanadi. tabiatshunoslikni o’qitish amaliyotida turli xil o’qitish metodlari qaror topgan. biroq ushbu ancha muhim belgilarga qarab ularni quyidagicha guruhlashtirsh mumkin: a) o’quvchilar bilim oladigan manbalar; b) o’quvchilar …

anlash va uni qo’llash xususiyati faqat darsdagi o’quv materialining maqsadiga emas, balki mazmuniga qarab ham aniqlanadi. o’qitish uslubi tushunchasi didaktik va uslubiyatning asosiy tushunchalaridan biri. pedagogikada o’qitish deganda, o’qituvchi va o’quvchilarning birgalikdagi faoliyatlari, ish usullarini tushunish qabul qilingan. bu faoliyat yordamida o’qituvchi bilim beradi, o’quvchilar esa bilim doiralarini kengaytiradilar, ularning bilish qobiliyatlarini rivojlantiruvchi, dunyoqarashini shakllantiruvchi malakalar vujudga keladi. o’qitish metodi deganda o’qituvchi va o’quvchilarning o’zaro bog’langan faoliyati tushuniladi, buning jarayonida o’quvchilar tomonidan bilim, o’quv va ko’nikmalar o’zlashtiriladi, ularning idrok qilish qobiliyatlari rivojlanadi, dunyoga qarash shakllanadi. o’qitish metodlari to’g’risidagi masala - tabiatshunoslikni o’qitish metodikasidagi eng muhim masalalardan biridir: u tabiatshunoslik tasavvurlari hamda tushunchalarini to’g’ri shakllantirish, yuqori ta‘lim va tarbiya natijalariga erishish uchun qanday o’qitish kerak degan savolga javob berishga imkon beradi. tabiatshunoslikni o’qitish metodlari uchta asosiy guruhga bo’linadi. og’zaki metodlar - o’qituvchining materialni og’zaki bayon qilishi, suhbat, kitob bilan ishlash; ko’rgazmali metodlar - namoyish qilish (ko’rsatish), mustaqil kuzatishlar, ekskursiyalar; amaliy metodlar …

i mumkin. masalan, o’quvchilar bajaradigan tajribalar o’qitish metodi hisoblanadi. tajribani o’qituvchi tomonidan hikoya vaqtida namoyish qilinishi metodik uslubdir. hikoya davomida o’qituvchi tomonidan diafilm namoyish qilinishi metodik uslub hisoblanib, o’quv filmlarini ko’rish, o’qitish metodi ham bo’lishi mumkin. metod va uslublar kompleks holda foydalaniladi, ular bir-birlarini to’ldiradi va o’rganilayotgan tabiat jismlari va hodisalarini bolalar tomonidan qabul qilib olinishini yaxshilashga, tabiatshunoslik kursida tushunchalarni to’g’ri shakllanishiga xizmat qiladi. tabiatshunoslikni o’qitishning og’zaki metodlari hikoya. o’quvchilarga bilim berishning yetakchi metodi, o’qituvchining jonli so’zi - hikoyadir. u o’qish kitoblarini o’qish, ob‘ekt, narsa va hodisalarni namoyish qilish, o’qitishning texnika vositalaridan foydalanish, o’quvchilar oldiga savollar qo’yish, badiiy, adabiyot o’qish va boshqalar bilan uyg’unlashadi. hikoya o’qituvchi shaxsiga bog’liq, shuning uchun o’quvchilarga ma‘naviy ta‘sir ko’rsatish uchun juda katta imkoniyatlarni o’zida saqlaydi. o’qituvchi hikoyasi tasviriy, hissiy va izchil bayondir. hikoyada izchillikka qat‘iy rioya qilgan holda o’qituvchi har xil usul va uni mantiqiy ishlashning uslublari (tahlil, taqqoslash, umumlashtirish) ni qo’llanadi, o’quvchilarga to’g’ri tuzilgan …

, u jism (narsa) yoki hodisaning belgi va xususiyatlarini sanab o’tishdan iborat tog’lar, daryolar, tabiiy zonalar xarakteristikasi). tushuntirish - bayonning bir turi, unda yangi tushunchalar, atamalar ochib beriladi, sabab-oqibatlar bog’lanishi, tobe‘lik belgilanadi, ya‘ni u yoki bu hodisaning mantiqiy tabiati (masalan, nima uchun tundrada uzun tun va qisqa kun bo’ladi, nima uchun kun va tun, yil fasllari almashinib turadi) ochib beriladi. tushuntirishdan barcha darslarda foydalaniladi, ko’pincha u muhokama qilish bilan uyg’unlashadi. muhokama qilish - bayon qilish bo’lib, unda o’quvchilarni xulosa va xotimaga olib keluvchi qoida va isbotlarning izchil rivojlanishi beriladi. hikoyaning bu turidan o’rganilayotgan hodisani (masalan, o’simlik va hayvonot dunyosining o’zgarishiga iqlimning ta‘siri, suv, metallning xususiyatlari) tahlil qilish zarur bo’lganda foydalaniladi. hikoyaning har xil turlaridan, odatda tabiatshunoslik darslarida ularni uyg’unlashtirilgan holda foydalaniladi, bunda ular bir-biriga o’tadi. o’qituvchi dars materialini qanday turda bayon qilmasin, didaktik ma‘no o’quvchilarga ilmiy umumlashtirilgan bilimlarning faol berilishi o’shanday qolaveradi. hikoyaning har qanday turi ushbu didaktik talablarga: tanlangan …

lan, yoki tajriba qo’yish bilan, yoki tabiatda o’tkazilgan kuzatishlarni tahlil qilish bilan bosh-lanadi. ii. bayon rejasini bildirish. bu uslub faqat o’zlashtirish jarayonini faollashtiribgina qolmasdan, balki o’quvchilarni butun bayon tizimini ko’rishga o’rgatadi, bu bilan tafakkurning mantiqiy izchilligini rivojlanishga, o’rganilayotgan atrof hayot faktlari yoki hodisalari o’rtasidagi muayyan bog’lanishlarni aniqlashga yordam beradi; masalan, “cho’l tabiati” mavzusini bayon qila turib, o’qituvchi doskaga ushbu rejani yozishi mumkin: 1) tabiiy zonalar xaritasida cho’llarning geografik o’rni; 2) cho’l iqlimining xususiyatlari; 3) yuzasi; 4) vohalari; 5) cho’lda yil fasllari. o’quvchilar e‘tiborini faollashtiruvchi savollarni bayon davomida qo’yib borish. o’quvchilarning idrok qilish faoliyatlarini faollashtiruvchi taqqoslash (masalan, dala, bog’, poliz, cho’l, dasht, o’rmon o’simlik va hayvonot dunyosini taqqoslash va hk.) iii. yangi materialni bayon qilish davomida ilgari o’rganilgan mavzularni yangi materiallar bilan o’zaro bog’lab tushuntirish, masalan, “insonning tabiatga ta’siri” mavzusini “tabiatni muhofaza qilish” mavzusi bilan o’zaro bog’lash yaxshi natija beradi. iv. hikoyaga maqol, qiziqarli material yoki kitob, “yosh tabiatshunos” jurnali va …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "tabiatshunoslikni o'qitish metodlari"

1443687681_61340.doc tabiatshunoslikni o’qitish metodlari (og’zaki metod) r e j a: 1. ta‘lim jarayonida qo’llaniladigan o’qitish metodlarining turlari. 2. og’zaki metod turlari va ularning xillari. 3. og’zaki metod turlariga bo’lgan didaktik talablar. 4. og’zaki metodlarning ta‘lim jarayonidagi ahamiyati. tayanch iboralar: “metod”, “metodik uslub”, “o’qitish metodi”, “og’zaki metod”, “ko’rgazmali metod”, “amaliy metod”, “hikoya”, “suhbat”, “muhokama qilish”, “tavsiflash”, “bayon qilish”, “aytib berish”. ta‘lim-tarbiya jarayoni - bu o’qituvchining o’rgatuvchilik faoliyati bilan o’quvchilarning o’qish faoliyatining uyg’unlashishidir. o’qitish metodi esa - bu o’qituvchining bilimlar berish va ularni o’quvchilarning o’zlashtirib olish usulidir. metodning bu ta‘rifi uning ikki bir-biriga bog’li...

DOC format, 68.5 KB. To download "tabiatshunoslikni o'qitish metodlari", click the Telegram button on the left.

Tags: tabiatshunoslikni o'qitish meto… DOC Free download Telegram