ona tili darslarida so’z tarkibini o’rgatish metodikasi

DOCX 41 pages 66,1 KB Free download

41 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 66,1 KB

Fayl turi DOCX

Pages 41

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 41

ona tili darslarida so’z tarkibini o’rgatish metodikasi kurs ishi mundarija kirish 2 1. ona tili darslarida so’zning morfemik tarkibini o’rganishning metodik ahamiyati 4 2. ona tili darslarida so’z yasalishi ustida ishlash 11 3. ona tili darslarida so'z tarkibini o’rganishda dars samaradorligini oshirish 14 xulosa 36 foydalanilgan adabiyotlar royxati 38 kirish davlatimiz mustaqillikka erishgan dastlabki yillardayoq yosh avlodni komil insonlar qilib tarbiyalash ishiga alohida e’tibor bilan qarab kelmoqda. “kadrlar tayyorlash milliy dasturining bosh yo'nalishi - davlat, jamiyat va oila oldidagi mas’uliyatni anglab yetadigan, mustaqil firlay oladigan, o'z fikr mulohazalarini himoya qiladigan ozod shaxsni tarbiyalashga qaratilgandir.[footnoteref:1] [1: i.karimov ‘’o'zbekiston xxi asrga intilmoqda ‘’ toshkent . ‘’o'zbekiston ‘’ 2000 - yil 260-bet.] maktabda grammatik materialni o’rganish amaliy yo’nalishga ega bo’lgani va birinchi navbatda, o’quvchilarning nutqiy va aqliy rivojlanishiga xizmat qilgani uchun, bir til kategoriyasining boshqasiga tobeligini va bir-birini taqozo qilishini tushunish bilan birga, o’quvchilarning bu haqdagi bilimlaridan amaliy vazifalarni hal qilishda, ya’ni so’zlarni …

2 / 41

ltirishi zarur. o’zaro bog’liq bo’lgan til hodisalarini ketma-ket va parallel o’rganish mumkin. bularning qaysi biridan foydalanish ma’qulroq degan masala ko’proq materialning lingvistik mohiyatidan kelib chiqib hal qilinadi. masalan, kishilik olmoshlari fe’ldan oldin o’rganiladi, bu fe’lning shaxs-sonda tuslanishini kishilik olmoshlariga bog’lab o’rganish imkonini beradi. o’qituvchi yangi o’rganiladigan materialni ilgari o’rganilganlar bilan bog’laydi. buning uchun til tushunchalarini taqqoslaydi va bir-biriga qarama-qarshi qo’yadi. masalan, so’z o’zgartuvchi qo’shimchalarni o’rganishda ular so’z yasovchi qo’shimchalar bilan taqqoslanadi (so’z yasovchi qo’shimcha yangi so’z hosil qilish uchun xizmat qilsa, so’z o’zgartuvchi qo’shimcha so’zning shaklini o’zgartirish uchun, ya’ni gapda so’zlarni bog’lash uchun xizmat qilishi aniqlanadi). o’quvchilar tahlil tartibini bilib olishlari uchun o’qituvchi bu tartibga rioya qilib so’zga xarakteristika berishning qulayligini tushuntiradi. so’z turkumiga ko’ra tahlil og’zaki va yozma tarzda o’tkaziladi: uni mustaqil mashq sifatida topshirish ham mumkin. to’liq bo’lmagan morfologik tahlildan xilma-xil grammatik vazifalarni bajarish maqsadida yangi mavzu bilan tanishtirish bosqichida ham, uni mustahkamlash bosqichida ham foydalaniladi. 1. ona …

3 / 41

rivojlanib, taraqqiy etib bormoqda. keyinchalik 1931 yil 5-sentyabrda qabul qilingan “boshlang’ich va o’rta maktab haqida”gi, 1932 yil 25-avgust qabul qilingan «boshlang’ich va o’rta maktab o’quv dasturlari rejimi haqida»gi qarorlar yuqoridagi kabi yo’l qo’yilgan xato va kamchiliklarni bartaraf qilishda va o’quv mashg’ulotlari tizimini ishlab chiqishda maktabga va o’qituvchilarga yordam berdi. o’quvchilarga ta’lim-tarbiya berish vazifalaridan biri ularda ilmiy dunyoqarash elementlarini shakllantirishdir. bu vazifani hal qilishda maqsadga muvofiq ishlashning yetakchi sharti - o’quvchini shaxs sifatida muvaffaqiyatli kamol toptirishdir. quyidagi ko’rsatilgan omillar tilni o’rgatish bilan bog’liq holda o’quvchilarda ilmiy dunyoqarash elementlarini shakllantirish usulini belgilaydi: mustaqillgimizning dastlabki yillaridanoq butun mamalakat miqyosida talim tarbiya, ilm -fan, kasb hunar o'rgatish sohalarini isloh qilishga nihoyatda katta zarurat sezila boshlandi.busiz jamiyatimizning biror bir sohasini o'zgartirishga erishib bo'lmaydi.[footnoteref:2] [2: karimov i.a. “biz kelajagimizni o'z qo'limiz bilan quramiz” toshkent “ozbekiston” 1999 y 412 bet] 1. tilning ijtimoiy hodisa sifatidagi mohiyati uning aloqa (kommunikativ) vazifasini ifodalashdan iboratdir. maktabda, shu jumladan, boshlang’ich sinflarda …

4 / 41

idrok etish hodisalarning rivojlanuvchanligi va o’zaro bog’langan qismlardan tuzilishini tushunishga zamin hozirlaydi. maktab tajribasi va maxsus tekshirishlar shuni ko’rsatadiki, yuqorida qayd etilgan dastlabki qoidalarni o’quv jarayonida amalga oshirishda ijtimoiy hodisa sifatida til haqidagi bilimlar majmuasini to’g’ri tanlash, asosiy til hodisalarini va turlarini tushuntirishda o’qituvchining tutgan metodologik yo’lining aniqligi, o’quvchilar fikrlashini faollashtirish, til nazariyasini o’rgatishga asos bo’ladigan til materialining yuqori sifatli bo’lishi kabi dalillar hal qiluvchi ta’sir etadi. shubhasiz, har bir omil maktab tajribasida bir-biridan ajralgan holda bo’lmaydi. aksincha, ularning bir-biriga to’g’ri, maqsadga muvofiq ta’siri ijobiy natija beradi. tilning rivojlanishi, ayrim so’zlarning ma’nolari haqidagi bilimni boshlang’ich sinf o’quvchilari ot, sifat, son, fe’lni o’rganish jarayonida asta-sekin bilib oladilar. bu o’rinda «so’zning tarkibi» bo’limi katta imkoniyatga ega. o’quvchilar bu bo’lim materiallarini o’rganish jarayonida tilimizning yangi so’zlar bilan boyib borishi haqidagi muhim manbalar bilan, so’z yasalishi bilan tanishadilar. ma’lumki, ko’pgina yangi so’zlar tilda mavjud bo’lgan so’zlar zaminida yaratiladi, tilda bor qoliplar kabi yasaladi: limon …

5 / 41

’zgarishlar yuzasidan o’qituvchi va o’quvchilarning kuzatishlari bolalarda dunyoni bilish haqidagi tasavvurini shakllantirishga mos material beradi. tildan bilim berishda o’quvchilarning hayotiy tajribasiga tayanish muhimdir. o’qituvchi nazariy xarakterdagi umumlashtirish zarur bo’lgan daliliy materiallarni yig’ish bosqichida ham, berilgan bilimlarni amaliyotga tatbiq etish uchun ham bolalarning hayotiy tajribasiga, nutqqa oid amaliyotiga tayanadi. tilga oid bilimni o’rganish natijasida o’quvchilar nutq faoliyatining sifati o’zgaradi, ongliligi ortadi. o’tgan asrning 50-70-yillari mobaynida boshlang’ich sinflarda ona tili o’qitish metodikasi sohasida anchagina qo’llanmalar yaratildi. bu yillarda ona tili o’qitish metodikasi fan sifatida rivojlana boshladi, umumiy pedagogi k, didaktik va psixologik xarakterdagi ilmiy tekshirishlarning natijalari ona tili o’qitish metodikasini takomillashtirish va yangi metodika yaratishga imkon berdi. 1955 yildan boshlab pedagogika institutlari qoshida boshlang’ich ta’lim o’qituvchilari tayyorlaydigan fakultetlar ochila boshlandi. til fikrni shakllantirish va bayon qilish, taassurot, his-kechinmalarni ifodalashda muhim o’rin tutadi. til jamiyat a’zolarining bir-biri bilan o’zaro aloqasi uchun xizmat qiladigan vositadir. bu vosita qanchalik takomillashsa, fikr shunchalik aniq, ta’sirchan ifodalanadi. …

Want to read more?

Download all 41 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "ona tili darslarida so’z tarkibini o’rgatish metodikasi"

ona tili darslarida so’z tarkibini o’rgatish metodikasi kurs ishi mundarija kirish 2 1. ona tili darslarida so’zning morfemik tarkibini o’rganishning metodik ahamiyati 4 2. ona tili darslarida so’z yasalishi ustida ishlash 11 3. ona tili darslarida so'z tarkibini o’rganishda dars samaradorligini oshirish 14 xulosa 36 foydalanilgan adabiyotlar royxati 38 kirish davlatimiz mustaqillikka erishgan dastlabki yillardayoq yosh avlodni komil insonlar qilib tarbiyalash ishiga alohida e’tibor bilan qarab kelmoqda. “kadrlar tayyorlash milliy dasturining bosh yo'nalishi - davlat, jamiyat va oila oldidagi mas’uliyatni anglab yetadigan, mustaqil firlay oladigan, o'z fikr mulohazalarini himoya qiladigan ozod shaxsni tarbiyalashga qaratilgandir.[footnoteref:1] [1: i.karimov ‘’o'zbekiston xxi asrga intilmo...

This file contains 41 pages in DOCX format (66,1 KB). To download "ona tili darslarida so’z tarkibini o’rgatish metodikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: ona tili darslarida so’z tarkib… DOCX 41 pages Free download Telegram