ona tili darslarida yordamchi so'zlarni o'qitish metodikasi

PPTX 24 pages 365.7 KB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 365.7 KB

File type PPTX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

презентация powerpoint ona tili darslarida yordamchi so'zlarni o'qitish metodikasi. 1 2 3 4 mustaqil so'z turkumlari bilan yordamchi so'z turkumlarining bir- biridan farqli tomonlarini o'rgatish. ko‘makchi hamda uning sof va vazifadosh turlarini tushuntirishda grammatik mashqlardan foydalanish. bog'lovchi hamda uning gapdagi asosiy vazifasi hamda ko'makchidan farqini tushuntirish yo'llari o'quvchilarga yuklamalarning ma'no turlari, qo'llanishi va yozilishini o'rgatish. ma’lumki, yordamchi so‘zlar haqida ilk ma’lumotlar boshlang‘ich sinflarda beriladi.7-sinfda o‘quvchilar gaplarni gap bo‘laklariga ajratish, mustaqil holda gap bo‘lagi bo‘lib kela olmaydigan so‘zlar ro‘yxatini tuzish, bu ro‘yxatni mustaqil davom ettirish, shunday so‘zlar yordamida gaplar tuzib,bu so‘zlarning vazifalari ustida ishlash singari ijodiy-amaliy ishlar bilan shug‘ullanadilar. mustaqil so'z turkumlari bilan yordamchi so'z turkumlarining bir- biridan farqli tomonlarini o'rgatish yordamchi so‘z turkumlarining o‘ziga xos xususiyatlari yakka holda gapning biror bo‘lagi vazifasida kela olmaydi shakl yasash xususiyatiga ega emas yakka holda muayyan so‘roqqa javob bo‘lmaydi mustaqil leksik ma’noga ega bo‘lmaydi ko‘makchi hamda uning sof va vazifadosh turlarini tushuntirishda grammatik mashqlardan …

2 / 24

shni, 2-qatordagilardan esa zarur ko‘makchilarni qo‘yib gaplarni to‘ldirishni talab etadi. 1-qator o‘quvchilar maktab ... ketdilar. muhandis bo‘lish ... o‘qish kerak. bolalar poliz ... yo‘l oldilar. 2-qator o‘quvchilar maktab tomon ketdilar. muhandis bo‘lish uchun o‘qish kerak. bolalar poliz sari yo‘l oldilar. «кo‘makchini boshqargan so‘z» o‘yini. bu o‘yin shartiga muvofiq ma’lum bir guruh ko‘makchilar ishtirok etgan gaplarni aytib turishadi, 2-guruh esa shu gaplardagi ko‘makchi va unga bog‘langan so‘znigina ajratib yozishadi. 1-guruh shundan beri otam bilan turaman. rahima darsni puxta tayyorlagani uchun «5» baho oldi. respublikamizda bug‘doy maydonlari yil sayin ko‘paytirilmoqda. 2-guruh otam bilan tayyorlagani uchun yil sayin o‘quvchilar «кo‘makchi so‘zlar» mavzusi bilan tanishtirilar ekan, ko‘makchi birikmalarini kelishikli birikmalarga aylantirish (masalan, sinfdoshim uchun oldim, sinfdoshimga oldim kabi), berilgan gaplarda ko‘makchini shu ma’noni ifodalovchi boshqa ko‘makchi bilan almashtirish (masalan, xirmon sari bormoq, xirmon tomon bormoq kabi), «ot + ko‘makchi», «sifatdosh + ko‘makchi» qolipli hosilalar ro‘yxatini tuzish (masalan, qalam bilan, onam uchun, dala sari; siz …

3 / 24

ini o‘rganish jarayonida tashkil etiladigan o‘yinlar, avvalo, shu maqsadga bo‘ysundirilmog‘i kerak. o‘quvchilar bog‘lovchilarning gapdagi vazifasini sharhlash, yakka holda qo‘llaniladigan bog‘lovchilarni va takrorlangan holda qo‘llaniladigan bog‘lovchilarni alohida-alohida ro‘yxat qilish, ularni teng va ergashtiruvchi bog‘lovchilarga ajratish, teng bog‘lovchilarni, o‘z navbatida, biriktiruvchi bog‘lovchilar, zidlov bog‘lovchilari, ayiruv bog‘lovchilari kabi guruhlarga ajratish, sinonim bog‘lovchilar ro‘yxatini tuzish singari topshiriqlar yuzasidan o‘zaro bellashishlari mumkin. “bog‘lovchimi yoki…?” o‘yini. bu o‘yinda o‘quvchilarga tarqatmalar tarqatiladi. tarqatmada gaplar berilgan bo‘ladi. o‘quvchilar gaplardagi yordamchilarning qaysi biri bog‘lovchi ekanligini topishlari kerak. o'quvchilarga yuklamalarning ma'no turlari, qo'llanishi va yozilishini o'rgatish. “yuklama” ta’limi quyidagilar asosida o‘tilishi belgilangan yuklamalar haqida umumiy tushuncha yuklamalarning ma‘no turlari: kuchaytiruv va ta‘kid yuklamalari; so‗roq va taajjub yuklamalari; ayiruv va chegaralov yuklamalari; aniqlov, gumon va inkor yuklamalari ma’lumki, mustaqil so‘zlar va gaplarga qo‘shimcha ma’no beradigan yordamchi so‘zlarning yana bir guruhi yuklamalardir. yuklamalarni o‘rganishda ularni ma’no guruhlariga ajratish, har bir ma’no guruhiga mansub yuklamalarning ma’no nozikligini sharhlash, yuklamalarni ularning ma’nodoshlari bilan almashtirish …

4 / 24

lar ajratib yoziladigan, so‘zga qo‘shib yoziladigan va chiziqcha bilan yoziladigan yuklamalar yuzasidan o‘zaro bellashishlari mumkin. kеyingi musоbаqа “o‘rnidа qo‘llа!” o‘yini tаrzidа o‘tkаzilаdi. dastlab o‘quvchilar “ko‘mаkchi”, “bоg‘lоvchi”, “yuklаmа” nоmli guruhlаrgа bo‘linadi. bundа hаr bir guruhgа proyektor оrqаli tоpshiriqli slаydlаr ko‘rsаtilаdi. o‘yin shаrtigа ko‘rа, 4-5 dаqiqа ichidа hаr bir guruh o‘zlаrigа mo‘ljаllаngаn rаsm аsоsidа ijоdiy mаtn tuzishi, mаtndа, аlbаttа, yordаmchi so‘zlаrdаn fоydаlаnishi vа tuzilgаn ijоdiy mаtn tаrkibidаgi uchtа gаp rаsm pаstidа bеrilgаn chizmаgа mоs kеlishi kеrаk. “ko‘mаkchi” guruhi: _________bilаn , __________ аmmо _________ . _________uchun _________ kаbi ____________ . аvvаl ,_________________ so‘ngrа __________ . qоrаbаyir o‘zbеkistоndа оtning bir qаnchа turlаri bo‘lib, ulаr uy hаyvоnlаridаn biri hisоblаnаdi. shulаrdаn biri qоrаbаyirdir. qоrаbаyir hаm issiqqа, hаm sоvuqqа chidаmliligi bilаn bоshqа оtlаrdаn аjrаlib turаdi. оtlаr vа ulаrni bоqish bilаn shug‘ullаnish yaхshi, аmmо bu оsоn ish emаs. оtlаrni pаrvаrishlаsh uchun kеng vа оzоdа jоy, yеtаrli оzuqа bo‘lishi kеrаk. аvvаl оtlаrni sеvish, so‘ngrа ulаrni bоqishgа kirishish kеrаk. qоrаbаyir …

5 / 24

“yuklаmа” guruhi: _________-а? _________ mi ? ______________ . _____________fаqаt_______ хuddi __________ . _______nаq_______ , go‘yo ________________. sаmаn sаmаn оtni ko‘pchiligimiz bilаmiz-а? shu оtni siz hаm chirоyli, g‘аyrаtli dеb hisоblаysizmi? bizningchа, chоpqirlikdа, go‘zаllikdа vа, аyniqsа, sаdоqаtlilikdа sаmаngа tеng kеlаdigаni yo‘q. sаmаn bоychibоr, g‘irоt, jiyrоnqush kаbi аfsоnаviy оtlаr аvlоdidаn. dоstоnlаrdаn bilаmizki, оt fаqаt uzоg‘ingni yaqin qilаdigаn ulоv emаs, u хuddi yaqinlаring kаbi sаdоqаtli do‘st hаmdir. rаsmdаgi оtning nаq pеshоnаsi оq tusdа, u оldingа intilmоqdа, go‘yo uchib bоrаyotgаndаy. xullas, yordamchi so‘zlarning har bir guruhini o‘rganishda o‘quvchilarning so‘z boyligini oshirish va nutqini rivojlantirish o‘qituvchining diqqat markazida turishi, imlo nutq o‘stirish bilan chambarchas aloqadorlikda amalga oshirilishi lozim. shuni esdan chiqarmaslik zarurki, o‘yin-topshiriqlar qanchalik amaliy mohiyat kasb etsa, samaradorlik darajasi shunchalik yuqori bo‘ladi. o‘quvchilar nutqini yordamchi so‘zlar bilan boyitish faqat shu mavzularni o‘rganish doirasida qolib ketmasligi, balki tilning keyingi bo‘limi– sintaksisni o‘rganish jarayonida ham davom ettirilishi lozim. image1.jpg image2.jpg image3.png image4.png image5.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ona tili darslarida yordamchi so'zlarni o'qitish metodikasi"

презентация powerpoint ona tili darslarida yordamchi so'zlarni o'qitish metodikasi. 1 2 3 4 mustaqil so'z turkumlari bilan yordamchi so'z turkumlarining bir- biridan farqli tomonlarini o'rgatish. ko‘makchi hamda uning sof va vazifadosh turlarini tushuntirishda grammatik mashqlardan foydalanish. bog'lovchi hamda uning gapdagi asosiy vazifasi hamda ko'makchidan farqini tushuntirish yo'llari o'quvchilarga yuklamalarning ma'no turlari, qo'llanishi va yozilishini o'rgatish. ma’lumki, yordamchi so‘zlar haqida ilk ma’lumotlar boshlang‘ich sinflarda beriladi.7-sinfda o‘quvchilar gaplarni gap bo‘laklariga ajratish, mustaqil holda gap bo‘lagi bo‘lib kela olmaydigan so‘zlar ro‘yxatini tuzish, bu ro‘yxatni mustaqil davom ettirish, shunday so‘zlar yordamida gaplar tuzib,bu so‘zlarning vazifalari ustida...

This file contains 24 pages in PPTX format (365.7 KB). To download "ona tili darslarida yordamchi so'zlarni o'qitish metodikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: ona tili darslarida yordamchi s… PPTX 24 pages Free download Telegram