ona tili o’qitish metodikasi

PPTX 31 sahifa 824,6 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 31
qo’qon davlat pedagogika instituti “boshlang’ich ta’lim”yo’nalishi 201-guruh talabasi usmonova shahnozaning ona tili o’qitish metodikasi fanidan “savod o’rgatish metodikasining ilmiy,psixologik va lingvistik asoslari sana: 7-mart 2022-yil fan nomi: ona tili o’qitish metodikasi dars turi: ma’ruza professor-o’qituvchi: azamatjon mehmonaliyevich toshpo’latov, filologiya fanlari bo’yicha falsafa doktori (phd), katta o’qituvchi telefon raqami: +998 93 981 01 82 e.mail: toshpolatov.82@mail.ru 2-mavzu: orfografiya o‘qitish metodikasi mavzu rejasi: 1. orfografik malaka. 2. imlo qoidalari ustida ishlash. 3. imloviy mashqlar. tayanch so’zlar: sintaksis, punktuatsiya, so’z, so’z birikmasi, gap, gap bo’laklari, bosh va ikkinchi darajali bo’lak, darak gap, his hayajon gap, sodda gap, qo’shma gap, uyushiq bo’lak, undalma, orfografiya, imlo, imloviy mashqlar,to’g’ri yozuv, orfografik malaka. o‘qituvchi orfografik malakaning psixologik tabiatidan kelib chiqib, kichik yoshdagi o‘quvchilarda imloga oid malakani shakllantirish ustida ishlash metodikasini belgilaydi. orfografik malaka maxsus nutq malakasidir. to‘g‘ri yozuv –maxsus nutq faoliyati; yozuvning har bir akti murakkab harakat bo‘lib, uning asosida nutq yotadi. orfografik malaka nutq faoliyatining komponenti …
2 / 31
ng bilan birga, faoliyatning strukturasi qayta quriladi: mayda birlik bilan ishlash kengroq , butun, qo‘shilgan birliklar bilan ishlashga o‘tadi (masalan, so‘zni harflab ko‘chirish, bo‘g‘inlab ko‘chirish bilan, keyin so‘zni yaxlit ko‘chirish bilan, so‘ngra u gapni ko‘chirish bilan almashadi.) bir imlo malakasi avtomatlashadi, imloga oid boshqa hodisa o‘rganiladi va asta-sekin so‘zni to‘g‘ri yozish malakasi hosil bo‘ladi. umuman olganda, yozuv murakkab harakat sifatida ongli jarayonligicha qoladi. to‘g‘ri yozuv malakasining shakllanishi uchun o‘quvchidan fikrlash faoliyati talab etiladi. biror to‘g‘ri yozuv hodisasini o‘zlashtirish uchun o‘quv va yodda saqlashgina emas, balki analiz va sintez ham tadbiq etiladi. bunda grammatik va orfografik hodisalarning o‘xshash va farqli tomonlarini aniqlash uchun taqqoslash usulidan foydalanish hamda so‘z va so‘z shakllarini ma’lum grammatik yoki grafik guruhlarga ajratish, muayyan sistemaga solish, tushuntirish va isbotlash mashqlaridan foydalanish muhim rol o‘ynaydi. shunday qilib, orfografiyani o‘rgatishda, grammatikani o‘rgatish kabi, o‘quvchilarning analitik-sintetik faoliyatini asta takomillashtira borish talab etiladi. o‘quvchilarda to‘g‘ri yozuv malakasini shakllantirish grammatik nazariyani va …
3 / 31
lanadi. shuning uchun boshlang‘ich sinflarda imlo qoidasi shu qoidaga asos bo‘ladigan grammatik nazariyaga bog‘liq holda o‘rganiladi. masalan, shakl yasovchi qo‘shimchalarning yozilishi haqidagi qoidalar “ot”, “sifat”, “son”, “kishilik olmoshlari”, “fe’l” mavzulari ichiga kiritilgan. materialning bunday joylashtirilishi grammatika va orfografiyani bir-biriga bog‘liq holda o‘rganishni ta’minlaydi. imlo qoidasi bevosita grammatik nazariya elementlaridan so‘ng o‘rganiladi. masalan, otlarning kelishiklar bilan turlanishi o‘rganilgach, kelishik qo‘shimchalarining yozilishi haqidagi ko‘nikma shakllantiriladi. “sifat” mavzusini o‘rganish – roq, qo‘shimchasining va qip-qizil, yum-yumaloq kabi sifatlarning yozilishiga, “fe’l” mavzusini o‘rganish bo‘lishsizlik (-ma) va o‘tgan zamon (-di) qo‘shimchalarining yozilishiga zamin yaratadi. imlo qoidalarini o‘rgatishga bunday yondashish boshlang‘ich sinflarda barcha orfografik materiallarni o‘rganishda tipik hisoblanadi. qoida ifodasi ustida darslik bo‘yicha ishlanadi. bunda o‘quvchilarning qoida strukturasini anglab yetishlari ahamiyatlidir. shuning uchun darslikdagi qoida qismlarga bo‘linadi. (aslida o‘quvchilar bu vazifani mashq jarayonidayoq bajarib qo‘yadilar) o‘quvchilar o‘rganilgan qoidaga misol aytish va xilma-xil mashqlarni bajarish yo‘li bilan uni yangi til materialiga, ya’ni yozuv tajribasiga tadbiq etadilar qoida ustida …
4 / 31
mazmunining xarakteri va mantig’ini yoritish usulidir. o’qitishning induktiv metodi – o’qituvchi va o’quvchining turli variantlardagi faoliyatidir. bunda o’qituvchi avval dalillarni tushuntiradi, tajribalarni, ko’rsatmali qo’llanmalarni namoyish qiladi, umumlashtirish va tushunchalarni ta'riflash bo’yicha mashqlar bajarishni tashkil etadi. o’quvchilar oldin xususiy faktlarni o’zlashtiradilar, keyin xulosalar chiqaradilar va o’quv materialini umumlashtiradilar. yoki o’quvchilar oldiga xususiy qoidalardan umumiy xulosalargacha mustaqil mushohada yuritishni talab qiladigan muammoli topshiriqlar qo’yiladi. o’quvchilar esa dalillar ustida mustaqil holda fikrlaydilar va tegishlicha xulosalar chiqaradilar hamda umumlashtirish qiladilar. deduktiv metod – o’qituvchining avval umumiy qoidalarni, ta'riflarni aytishi, keyin asta-sekin xususiy hollarni, muayyan vazifalarni keltirib chiqarish usulidir. bunda o’quvchilar umumiy qoidalarni idrok etadilar, formulalarni o’zlashtiradilar, keyin esa ulardan kelib chiqadigan natijalarni egallaydilar. agar mana shu metodlar taqqoslansa, o’quvchilar ma'lum mushohadalarni keltirib chiqaradigan faktlar va materialni o’zlashtirishlariga ko’ra induktiv metod foydaliroqdir. masalan, o’qituvchi matematik masalaning yechimini yoritadi, keyin o’quvchilarga ana shu xildagi masalani mustaqil holda yechishni tavsiya qiladi, lekin bunda fikrlash tez rivojlanmaydi va …
5 / 31
r metodlarni qo’llab bo’lmaydi. reproduktiv metodda o’qituvchi faktlarni, isbotlarni, tushunchalar ta'rifini to’la bayon qiladi, asosiy masalaga alohida e'tibor beradi. o’qitishning reproduktiv metodida ko’rsatmalilik ham qo’llaniladi. reproduktiv yo’sindagi amaliy ishlar o’quvchilarning namuna bo’yicha ilgari yoki endigina o’zlashtirilgan bilimlarni qo’llashi bilan farqlanadi. ammo bunday ishlarda bilimlarni mustaqil holda boyitish amalga oshmaydi. o’qitishning muammoli-izlanish metodi muammoli ta'limda qo’llanadi. o‘quvchilar qoidadagi asosiy fikrni ajratishga yordam beradigan vazifalarni bajarsalar, uni o‘zlashtirish xiyla qulay bo‘ladi. chunki bolalar aniq material bilan ishlaydilar va uni tahlil qilish vaqtida qoidaning muhim tomonlarini ajratadilar, qoidani ongli o‘zlashtiradilar. nimanidir, masalan, so‘zlarning talaffuzi va yozilishini, so‘z turkumlarini, so‘z qismlarini bir-biriga taqqoslash o‘quvchilarning aqliy aktivligini aniq yozib ko‘rsatish ham ahamiyatli hisoblanadi. qoidada aks ettirilgan muhim fikrni ajratishga o‘qituvchining savollari yordam beradi. bu savollar, o‘z navbatida qoidani shakllantirish rejasi ham hisoblanadi. qoida ustida kollektiv ishlash bilan birga darslikdan foydalanib, mustaqil ishlash usulini qo‘llash ham mumkin. yangi qoidani o‘zlashtirishda o‘rganilgan bilimlarga suyaniladi. buning uchun yangi …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 31 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"ona tili o’qitish metodikasi" haqida

qo’qon davlat pedagogika instituti “boshlang’ich ta’lim”yo’nalishi 201-guruh talabasi usmonova shahnozaning ona tili o’qitish metodikasi fanidan “savod o’rgatish metodikasining ilmiy,psixologik va lingvistik asoslari sana: 7-mart 2022-yil fan nomi: ona tili o’qitish metodikasi dars turi: ma’ruza professor-o’qituvchi: azamatjon mehmonaliyevich toshpo’latov, filologiya fanlari bo’yicha falsafa doktori (phd), katta o’qituvchi telefon raqami: +998 93 981 01 82 e.mail: toshpolatov.82@mail.ru 2-mavzu: orfografiya o‘qitish metodikasi mavzu rejasi: 1. orfografik malaka. 2. imlo qoidalari ustida ishlash. 3. imloviy mashqlar. tayanch so’zlar: sintaksis, punktuatsiya, so’z, so’z birikmasi, gap, gap bo’laklari, bosh va ikkinchi darajali bo’lak, darak gap, his hayajon gap, sodda gap, qo’shma gap, uyush...

Bu fayl PPTX formatida 31 sahifadan iborat (824,6 KB). "ona tili o’qitish metodikasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: ona tili o’qitish metodikasi PPTX 31 sahifa Bepul yuklash Telegram