"ona tili o’qitish metodikasi"

DOC 26 pages 111.0 KB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 111.0 KB

File type DOC

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi farg’ona davlat universiteti boshlang’ich ta’lim uslubiyoti kafedrasi boshlang’ich sinflarda sinfdan tashqari ishlarni tashkil etish “ona tili o’qitish metodikasi” fanidan kurs ishi bajardi: jo'rayeva mashhura ilmiy rahbar: y maxmudova farg’ona-2023 mavzu: 4-sinfda "fe'l zamonlari" mavzusini o'rganish reja: i. kirish. ii.asosiy qism: 1. so'z turkumlari haqida ma'lumot. 2. fe'l zamonlari haqida ma'lumot. 3. fe'l zamonlari bilan tanishish. 4. fe'l zamonlari turlari bilan tanishish 5. o'quvchilar uchun fe'l so'z turkumi ahamiyati. iii.xulosa. foydalanilgan adabiyotlar. kirish fe'l mavzusini o'rganishdagi vazifalar: so'z turkumi sifatida fe'l haqida dastlabki tushunchani shaklantirish, o'quvchilar nutqini fe'llar bilan boyitish hamda og'zaki va yozma nutqda fe'ldan to'g'ri foydalanish ko'nikmasini o'stirish, o'quvchilarning aqliy faoliyatini rivojlantirish, grammatik mavzu bilan bog'liq holda ayrim orfografik qoidalarni o'zlashtirish hisoblanadi. bu darlikda ona tili va oʻqish savodxonligi darslarida oʻquvchida toʻgʻri, tez, ongli ifodali oʻqish malakalarini saqlab, ularning oddiy kitob oʻquvchilaridan chuqur mulohaza yurituvchi ijodkorlik darajasiga koʻtarish oʻqish yordamida tevarak …

2 / 26

fe'l zamonlari qayta qayta o'rganilgan. hozirgi maktab o'quvchilari zamonlarga qiziqishlar bildirmoqdalar. ona tili darsligimizda bundan ancha yillar muqaddam ham fe'l zamonlaridan keng qamrovda foydalanilgan. bunga misol tarzda aytish mumkinki qadimgi olimlarni. undan keyin ham zamonlardan ko'p foydalanilganlar topildi. fe'l zamonlari shundayki u boshqa mavzulardan ajralib turadi. keyingi davrlarda (o’rta asrlar va xix-xx asrlarda) yevropa va rus tilshunosligida bu borada bir qancha tasniflar amalga oshirilgan bo’lsada, ular koʻpincha aleksandriyaliklar tasnifiga tayangan holda bajarilgan. darsning maqsadi. boshlang’ich sinflarda ona tili oʻqitish savodxonligi darslarida zamonlarni o’rganish metodikasini yoritish va usuliy tavsiyalar tayyorlash. boshlangʻich sinflarda ona tili va o`qish savodxonligi darslarida oʻqitish jarayoni. boshlangʻich sinflarda ona tili va o`qish savodxonligi darslarining oʻqitish jarayonida interfaol metodlardan foydalanish usul va vositalari. darslar mavzusining vazifalari quyidagilardan iborat: 1.ona tili o`qish savodxonligi darslarida interfaol metodlar tushunchasining mazmun va mohiyatini oydinlashtirish. 2.ona tili va o`qish savodxonligi darslarida zamonlarni o’rganishda interfaol usullaridan foydalanishning metodik asoslarini yoritish. 3.oʻquvchilarda nutq o`stirishning shakllanishi …

3 / 26

rning sintaktik, morfologik va maʼnoviy (semantik) xususiyatlarining oʻxshashligi hisobga olinadi. so'z turkumlari ,avvalo 2 asosiy guruhga boʻlinadi: mustaqil soʻz turkumlari va mustaqil boʻlmagan so'z turkumlari . birinchi guruhga oʻzbek tilida mustaqil soʻzlar, ikkinchi guruhga esa yordamchi soʻzlar, undovlar, taqlid soʻzlar va modal soʻzlar kiradi. mustaqil soʻzlar lugʻaviy maʼnoga ega, nominativ vazifa bajaradigan, yaʼni predmet, hodisa, belgi, harakat kabilarni ataydigan yoki unga ishora qiladigan va gapning mustaqil boʻlagi vazifasida kela oladigan soʻzlardir. soʻzlar jumlada egallagan pozitsiyalariga koʻra ham tasnif qilinishi mumkin. gapda bir xil sintaktik pozitsiyada tura oladigan yoki bir xil sintaktik vazifa bajara oladigan soʻzlar bir soʻz turkumlariga kiritiladi. bunda sintaktik vazifalarning yigʻindisigina emas, balki ushbu vazifalardan har birining muayyan so'z turkumiga xoslik darajasi ham muhimdir. bu vazifalar birlamchi va ikkilamchi turlarga boʻlinadi. masalan oʻzbek tilida, boshqa bir qancha tillarda boʻlganidek, ot va feʼl turkumidagi soʻzlar oʻrni bilan ega vazifasida ham, kesim vazifasida ham kela oladi, lekin feʼl uchun kesimlik …

4 / 26

apolloniy diskol, rimlik varronlar aralash morfologik, semantik va sintaktik asoslarda 8 ga (otism, feʼl, ravish, sifatdosh, artikl, olmosh, kumakchi, bogʻlovchi) boʻlganlar. bunda ismlar oʻz navbatida ot, sifat va son guruhlarini qamrab olgan. soʻz turkumlarining bu tizimi maʼlum darajada arab grammatik anʼanalariga ham taʼsir koʻrsatgan: arablar ham feʼldan boshqa mustaqil suzlarni "ism" termini bilan ataydilar. keyingi davrlarda (urta asrlar va 19—20-asrlarda) yevropa va rus tilshunosligida bu borada bir qancha tasniflar amalga oshirilgan bulsada, ular koʻpincha aleksandriyaliklar tasnifiga tayangan holda bajarilgan. turli tillarda so'z turkumlari soni va ayrim turkumlarning hajmi turlichadir. masalan soni hozirgi rus tilida koʻpincha 10 ta deb, oʻzbek tilida esa 10—12 ta deb (turli darsliklar) kursatiladi. bular 6 ta mustakdl (ot, sifat, son, olmosh, ravish va feʼl), 3 ta yordamchi (koʻmakchi, bogʻlovchi, yuklama) va 3 ta alohida (undovlar, taklid soʻzlar, modal suzlar) st. dir. st. sonining barkarorlashmaganligi kelgusida bu sohada yangi izlanishlar olib borish zarurligini ko'rsatadi. so'z turkumlariga ajratishdagi …

5 / 26

masalan, ot, fe'l turkumlari uchun har uchala belgi yetakchi bo'lsa, olmosh va son uchun bu belgilar o'ta past darajada yoki sifat ravishda sintaktik belgi kuchli bo'lganidek, morfologik belgi u darajada emas. o'zbek tilida so'z turkumlari 12 ta bo'lib ular quyidagi guruhlarga bo'linadi: 1. mustaqil so'zlar. lug'aviy ma'noga ega bo'lmagan, so'z va gaplarni o'zaro bog'lash, ularga qo'shimcha ma'no berish uchun ishlatilib, gapda biror gap bo'lagi vazifasida qo'llanilmaydigan so'zlar yordamchi so'zlar deyiladi. yordamchi so'zlarga ko'makchi, bog'iovchi, yuklama kiradi. yordamchi so'zlar lug'aviy ma'no anglatmaydi. masalan, uchun, ammo, sayin, bilan, va deganda hech narsani tushunmaymiz. biroq, til tizimida bu so'zlarning ham o'ziga xos o'rni bor. binobarin. ular so'z va gaplarni o'zaro munosabatlarini uyushtiradi (ko'makchi), so'zva gaplarni o'zaro bog'laydi (bog'lovchi), so'zlarga, ba'zan gapga qo'shimcha ma'no beradi (yuklama). shunga ko'ra yordamchi so'zlar ham til tizimidagi o'ziga xos xususiyatlari mavjud bo'lgan so'zlardir. modal so'zlar. so'zlarning fikrga yoki fikrning borliqqa bo'lgan munosabatini ifodalaydi. garchand, modal so'zlar lug'aviy ma'no …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""ona tili o’qitish metodikasi""

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi farg’ona davlat universiteti boshlang’ich ta’lim uslubiyoti kafedrasi boshlang’ich sinflarda sinfdan tashqari ishlarni tashkil etish “ona tili o’qitish metodikasi” fanidan kurs ishi bajardi: jo'rayeva mashhura ilmiy rahbar: y maxmudova farg’ona-2023 mavzu: 4-sinfda "fe'l zamonlari" mavzusini o'rganish reja: i. kirish. ii.asosiy qism: 1. so'z turkumlari haqida ma'lumot. 2. fe'l zamonlari haqida ma'lumot. 3. fe'l zamonlari bilan tanishish. 4. fe'l zamonlari turlari bilan tanishish 5. o'quvchilar uchun fe'l so'z turkumi ahamiyati. iii.xulosa. foydalanilgan adabiyotlar. kirish fe'l mavzusini o'rganishdagi vazifalar: so'z turkumi sifatida fe'l haqida dastlabki tushunchani shaklantirish, o'quvchilar nutqini fe'llar bilan boyitish ham...

This file contains 26 pages in DOC format (111.0 KB). To download ""ona tili o’qitish metodikasi"", click the Telegram button on the left.

Tags: "ona tili o’qitish metodikasi" DOC 26 pages Free download Telegram