tarbiya va maktab tizimi davlatlarda: qadimgi yunoniston va rim davlatlarida

PPTX 34 pages 675.3 KB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 675.3 KB

File type PPTX

Pages 34

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

презентация powerpoint qadimgi yunoniston va rim davlatlarida tarbiya va maktab reja: 1.antik davr taraqqiyoti 2.spartada olib borilgan tarbiya ishlari 3.afinada olib borilgan islohotlar 4.sparta va afina o’rtasidagi farq qadimgi yunoniston va rim davlatlarida tarbiya va maktab tarixiy taraqqiyotning keyingi davrlariga kelib, ibtidoiy jamoa tuzumi o’rnini yangi ijtimoiy formatsiya quldorlik tuzumi egalladi. qadimiy sharqda birinchi sinfiy jamiyatlar paydo bo’ldi hamda moddiy va ma’naviy madaniyatga asos solindi. ayniqsa, qadimgi yunoniston va rim xalqlari bu madaniyatni rivojlantirishda o’zlarini katta hissasini qo’shdilar. darhaqiqat, tarixiy taraqqiyot davomida turli mamlakatlar va xalqlar jahon madaniyatiga turlicha yondashdilar va rivojlantirdilar. masalan, xitoyda qog’oz ixtiro qilindi, hindistonda hisoblashning o’nlik tizimi kashf etildi, mesopotamiyada esa er kurrasini graduslarga, sutkani soatlar, minutlar va daqiqalarga bo’lish o’ylab topildi. eramiz boshlanishidan oldin o’rta osiyoning janubiy chekkasiga yaqin bo’lgan joyda o’rta dengiz bilan hindistonni birlashtiruvchi karvon yo’li qurildi. so’ngra o’rta osiyo orqali xitoydan o’rta dengizga tomon “buyuk ipak yo’li” ochildi. natijada o’rta osiyo xalqaro …

2 / 34

um edilar. lakoniya (sparta)da kemalar to’xtaydigan qulay gavanlar bo’lmaganligi tufayli qullar mehnatiga asoslangan dehqonchilik hukmron edi. 9 ming oiladan iborat bo’lgan quldorlar 250 mingdan ko’proq aholiga hukmronlik qilardi. spartada qullar shafqatsiz ta’qib ostiga olinar edi. tarbiya ishlari esa davlat ixtiyorida bo’lib, uning asosiy maqsadi spartaliklarning bolalarini baquvvat, jismoniy sog’lom, bardoshli, chiniqqan jangchilar qilib tarbiyalash va bo’lajak quldorlarni etkazishdan iborat edi. odamlar to’plagan turmush tajribasini yoshlarga o’rgatish, ularni g’ayotga, mehnat faoliyatiga tayyorlash ehtiyoji natijasida qadim zamonlardayoq ta‘lim va tarbiya mustaqil ijtimoiy faoliyat sifatida paydo bo’lgan. tarbiya haqidagi pedagogik fikrlar, qarashlar va ta‘limotlar qadimgi sharq mamlakatlari – xoldey, vavilon (bobil), misr, xindiston, xitoy va markaziy osiyo mamlakatlarida yuzaga kelgan. shu boisdan eng qadimgi maktablar sharq mamlakatlari, jumladan xoldey, vavilon, misrda va isroil shaharlarida ochilgan. maktab ochishni misrliklardan greklar, greklardan rimliklar o’rganib olganlar spartaliklarning bolalari 7 yoshgacha uyda yashar, keyin “agella” deb ataluvchi davlat muassasasida 18 yoshga etguncha tarbiyalanar edi. ular “pedonom” rahbarligida …

3 / 34

mning mavjudligiga shubha qilmaydi va hissiy tajribani, sezgilarni bilishning asosi deb hisoblaydi. arastuning ta’kidlashicha bilishdagi xatolar noto'g'ri tafakkurdan, ya’ni hissiy tajribani noto'g'ri talqin qilishdan kehb chiqadi.arastu shakl bilan mazmunning birligini ko'rsatib o'tdi, taraqqiyot g'oyasini olg'a surdi.arastu olamda tana va jon bor, tana bilan jon materiya bilan shakl tariqasida bir-biridan ajralmagan holda mavjuddir, deydi. spartada ta’lim-tarbiyaning yana bir muhim vazifasi yoshlarni qullarga nisbatan shafqatsiz, ularni mensimaydigan qilib tarbiyalashdan iborat edi. shu maqsadda yoshlar “kreptiyalar”da, ya’ni kechalari qullarni tutish mashqlarida qatnashar, shubhali bo’lib ko’ringan har qanday illatni (qulni) o’ldirar edilar. shuningdek, bolalarni savoljavob jarayonida aniq, qisqa va lo’nda qilib javob berishga o’rgatib borilgan. spartada 18—20 yoshga etganda yigitlar “efeblar” o’spirinlar guruhida harbiy xizmatni o’taganlar. yoshlarga axloqiy tarbiya berishda davlat rahbarlari maxsus suhbatlar o’tkazib, shu yo’l bilan ularga axloqiy va siyosiy tarbiya berar edilar. spartada qizlar tarbiyasiga ham alohida e’tibor berilgan. ularni harbiy va jismoniy tarbiya malakalari bilan qurollantirib borilgan. chunki erkaklar jangga …

4 / 34

’morchilik va haykaltaroshlik taraqqiy qildi. afinada eng ko’rkam va barkamol inson deb ham jismoniy, ham ma’naviy jihatdan etuk kishini o’zlarirning “ideali” deb hisoblar edilar. bu ideal faqatgina yuqori tabaqali quldorlarga xos edi. jismoniy mehnat esa faqat qullarning qismati deb hisoblanar edi. afinada bolalar 7 yoshga etguncha uyda tarbiyalanar, o’g’il bolalar 7 yoshdan boshlab maktabga qatnar, qizlar esa oilada ona ko’magida uy-ro’zg’or ishlariga o’rgatilar edi. afinada xotin-qizlarning hayoti uy doirasidan chiqmas, asosan ichkarida o’tar edi. afinada bolalar dastlab 7 yoshdan 13—14 yoshgacha“grammatist”(savod o’rgatish ma’nosida),“kifarist”(grekcha musiqa o’qituvchisi ma’nosida) maktablarda tahsil olganlar. bu maktablar xususiy bo’lib, o’qish pullik edi. shuning uchun fuqarolarning bolalari bu maktablarda ta’lim ololmas edilar. eramizdan avvalgi minginchi yillarning o’rtalarida eng qadimgi ajdodlarimiz tomonidan qahramonlik mavzusida juda ko’plab afsona va rivoyatlar yaratilgan bo’lib, ular avloddan avlodga og’zaki va yozma ravishda o’tib borgan. agar ushbu afsonalar zardushtiylik dinining muqaddas kitobi “avеsto” asari mundarijasidan o’rin olmaganda edi, biz ular haqida hеch qanday …

5 / 34

stetik tarbiya berilar, muzika, ashula, deklomatsiyalar o’rgatilar edi. o’g’il bolalar 13—14 yoshga etganlaridan keyin palestra (“kurash maktabi”) deb atalgan o’quv yurtiga o’tar edilar. bu o’quv yurtida ular ikki—uch yil davomida jismoniy mashqlar bilan shug’ullanar edilar. masalan, sakrash, yugurish, kurash tushish, disk va nayza irg’itish, suvda suzish kabilar o’rgatilardi. palestrada o’qish tekin edi, shuning uchun ham yoshlarning ko’pchilik qismi palestrada o’qish bilan cheklanib qolar edi. qadimgi markaziy osiyo xalqlarining ma'naviy madaniyati haqidagi bilimlarning bеbaho manbasi “avеsto” bo’lib, u dunyodagi eng qadimgi dinlardan bo’lgan zardushtiylik tarafdorlari uchun muqaddas kalima hisoblanib, payg’ambar zardusht to’planganlarga undan va'z o’qigan. “avеsto”ning eng qadimgi matnlari mil.av. ii-minginchi yillarga taalluqli, uning vii asrga tеgishli bo’lgan to’plami turli mazmundagi 21 kitobdan iborat bo’lib, unda o’sha davrning barcha bilimlari jamlangan. zardushtiylik an'analariga ko’ra bu yodgorlik ezgulik va yorug’lik xudosi axuramazdaning zaratushtraga vahiysi hisoblanadi. yoshlarning badavlatroq oiladan bo’lgan qismi palestrani tugatgach gimnasiyga (jismoniy, ijtimoiy tarbiya) kirar edi. ularga falsafa, siyosat, adabiyot …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tarbiya va maktab tizimi davlatlarda: qadimgi yunoniston va rim davlatlarida"

презентация powerpoint qadimgi yunoniston va rim davlatlarida tarbiya va maktab reja: 1.antik davr taraqqiyoti 2.spartada olib borilgan tarbiya ishlari 3.afinada olib borilgan islohotlar 4.sparta va afina o’rtasidagi farq qadimgi yunoniston va rim davlatlarida tarbiya va maktab tarixiy taraqqiyotning keyingi davrlariga kelib, ibtidoiy jamoa tuzumi o’rnini yangi ijtimoiy formatsiya quldorlik tuzumi egalladi. qadimiy sharqda birinchi sinfiy jamiyatlar paydo bo’ldi hamda moddiy va ma’naviy madaniyatga asos solindi. ayniqsa, qadimgi yunoniston va rim xalqlari bu madaniyatni rivojlantirishda o’zlarini katta hissasini qo’shdilar. darhaqiqat, tarixiy taraqqiyot davomida turli mamlakatlar va xalqlar jahon madaniyatiga turlicha yondashdilar va rivojlantirdilar. masalan, xitoyda qog’oz ixtiro qilind...

This file contains 34 pages in PPTX format (675.3 KB). To download "tarbiya va maktab tizimi davlatlarda: qadimgi yunoniston va rim davlatlarida", click the Telegram button on the left.

Tags: tarbiya va maktab tizimi davlat… PPTX 34 pages Free download Telegram