qadimgi yunoniston va rim davrlari data'lim-tarbiya

PPTX 19 стр. 2,8 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 19
termiz davlat pedagogika instituti tabiiy va aniq fanlar fakulteti matematika va informatika yo`nalishi 23-01 guruh 2-bosqich talabalari tomonidan tayyorlangan taqdimot mavzu: eng qadimgi davrlarda xix asrning birinchi yarmigacha jahon pedagogika fanining rivojlanish tarixi. ya. komenskiyning pedagogik tizimi reja: qadimgi yunoniston va rim davrlarida ta’lim-tarbiya. g’arbiy yevropada maktab, maorif hamda pedagogik fikrlar taraqqiyoti. ya. a. komenskiyning pedagogik merosi. ya. a. komenskiyning pedagogik tizimi. 1 tarixiy taraqqiyotning keyingi davrlariga kelib, ibtidoiy jamoa tuzumi o’rnini yangi ijtimoiy formatsiya quldorlik tuzumi egalladi. qadimiy sharqda birinchi sinfiy jamiyatlar paydo bo’ldi hamda moddiy va ma’naviy madaniyatga asos solindi. ayniqsa, qadimgi yunoniston va rim xalqlari bu madaniyatni rivojlantirishda o’zlarini katta hissasini qo’shdilar. 2 darhaqiqat, tarixiy taraqqiyot davomida turli mamlakatlar va xalqlar jahon madaniyatiga turlicha yondashdilar va rivojlantirdilar. masalan, xitoyda qog’oz ixtiro qilindi, hindistonda hisoblashning o’nlik tizimi kashf etildi, mesopotamiyada esa yer kurrasini graduslarga, sutkani soatlar, minutlar va daqiqalarga bo’lish o’ylab topildi.eramiz boshlanishidan oldin o’rta osiyoning janubiy chekkasiga …
2 / 19
elib, sparta usulidagi tarbiya va afina usulidagi tarbiya deb ataladigan bo’ldi. ammo ikkala davlatda ham quldorlik tuzumi hukmron edi. yunonistonda qullarni «gapiradigan ish quroli» deb hisoblar edilar. qullar oddiy insoniy huquqlardan ham mahrum edilar. 4 afinada ta`lim afinada bolalar 7 yoshga yetguncha uyda tarbiyalanar, o’g’il bolalar 7 yoshdan boshlab maktabga qatnar, qizlar esa oilada ona ko’magida uy-ro’zg’or ishlariga o’rgatilar edi. afinada xotin-qizlarning hayoti uy doirasidan chiqmas, asosan ichkarida o’tar edi. afinada bolalar dastlab 7 yoshdan 13—14 yoshgacha «grammatist» (savod o’rgatish ma’nosida), «kifarist» (grekcha musiqa o’qituvchisi ma’nosida) maktablarda tahsil olganlar. bu maktablar xususiy bo’lib, o’qish pullik edi. shuning uchun fuqarolarning bolalari bu maktablarda ta’lim ololmas edilar. 5 bu maktablarda «didaskol» deb atalgan o’qituvchilar mashg’ulot olib borar edilar. (men o’qitaman, degan ma’nodagi «didasko» so’zidan keyinroq «didaktika» — ta’lim nazariyasi kelib chiqqan). o’g’il bolalarni maktabga qullardan biri boshlab borar edi, bunday qul pedagog deb atalar edi («pays» - bola, «agogeyn» - yetaklab borish …
3 / 19
uchun ham yoshlarning ko’pchilik qismi palestrada o’qish bilan cheklanib qolar edi. 7 yoshlarning badavlatroq oiladan bo’lgan qismi palestrani tugatgach gimnasiyga (jismoniy, ijtimoiy tarbiya) kirar edi. ularga falsafa, siyosat, adabiyot fanlari o’rgatilgan. bu maktabni tugatgan yoshlar davlatni boshqarishda qatnashishlari mumkin edi. nihoyat, spartada bo’lgani kabi, afinada ham 18 dan 20 yoshgacha bo’lgan yoshlar efeblar qatoriga o’tib, harbiy xizmatga tayyorlanar va o’zlarini siyosiy bilimlarini oshirishni davom ettirar edilar. 8 o’rta asr g’arbiy yevropa mamlakatlarida ikki guruhga bo’lingan va yetti fanni o’z ichiga olgan ta’lim dasturi vujudga kelgan edi. birinchi guruh uchta fandan iborat edi, shu sababli unga lotincha «trivium» nomi berildi. bunga grammatika (lotin tili grammatikasi), ritorika va dialektika kirar edi. ikkinchi guruh to’rt fandan iborat bo’lgani uchun uni lotincha «kvadrivium» deyiladi. unga arifmetika, geometriya, astronomiya va musiqa kirar edi. hammasi bo’lib bu yetti fanni «etti erkin san’at» deb atash rasm bo’lib qoldi. 9 yevropada dastlabki universitetlar hamda akademiyalarning tashkil topishi va …
4 / 19
edi. bu fakultet o’rta maktab vazifasini bajarardi. bu fakultetda 6—7 yil o’qib, «san’at magistri» darajasini olar edi. shundan so’ng ular asosiy uch fakultetdan birida: ilohiyot, meditsina yoki yuridik fakultetida o’qishni davom ettirish imkonyatiga ega bo’lar edi. bu faultetlarda o’qish muddati 5—6 yil bo’lib, uni tamomlaganlar doktor, yoki olim unvonini olar edi. 11 o’rta asr universitetlari cherkov nazorati ostida ishlaganliklari oqibatida sxolistika ruhidagi maktabga aylanib qolgan edilar. bunda atrof-tevarakda real fakt va hodisalarni o’rganish bilan emas, balki cherkov ruhoniylari tomonidan ma’qullangan va tavsiya qilingan kitoblarni yodlab olish bilan shug’ullanardilar. shu sababdan bunda o’qish quruq qiroatxonlikdan iborat bo’lib qoldi. universitetlarda o’qitish metodlari leksiya, cherkov tomonidan tasdiqlangan darslik va asarlarni yodlash va disput (munozara)lardan iborat edi. universitetlarda o’qish faqat lotin tilida olib borilar edi. universitet ta’limining va undagi metodlarning sxolastik mazmunidan qat’i nazar, o’rta asr universitetlari yevropa madaniyatining rivojlanishida katta rol o’ynaydi. ular ma’rifat tarqatish va o’sha davrdagi ma’lumotli kishilarni yetishtirishda katta xizmat …
5 / 19
, ani aqliy tomondan o’stirishdir, degan edi. 14 komenskiy o’z asarlarida tarbiyaning maqsadini ko’rsatadi. tarbiyaning maqsadi kishini mangulik dunyosiga tayyorlashdan iboratdir. buni uch xil tarbiya orqali amalga oshirish mumkin: aqliy tarbiya. axloqiy tarbiya. diniy tarbiya. 15 komenskiyning bolani yosh davrlarga bo’lishi. bunda u tabiiylik prinsipiga amal qilib, bola yoshini 4 davrga bo’ladi. 1-davr. tug’ilganidan 6 yoshgacha — ona maktabi. bu davrda bolaning sezish organlarini o’stirishga, bolaning qabul qilishini, atrofdagi dunyo bilan tanishtirishga katta ahamiyat beradi. bolani mehnatga o’rgatish, o’z-o’ziga xizmat qilishga jalb etish kerak. ona boladagi axloqiy tarbiyaning asoslarini, to’g’rilik, haqqoniylik, mehnatni sevish va boshqalarni vujudga keltiradi. 16 2-davr. 6—12 yoshgacha — xalq maktabi yoki ona tili maktabi. bunda o’quvchi esda saqlashi, so’zlashga o’rganishi, yozish, boshlang’ich maktab ko’nikmasini hosil qilishi kerak bo’lib, buning uchun geometriya, geografiya, tabiiyot fanlarini o’rganishi lozim. 3-davr. 12—18 yoshgacha — gimnaziya. bu o’quv yurtining vazifasi bola tushunchasini, tafakkur qobiliyatini o’stirishdan iborat bo’lib, unda klassik tillar, tabiiyot …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 19 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "qadimgi yunoniston va rim davrlari data'lim-tarbiya"

termiz davlat pedagogika instituti tabiiy va aniq fanlar fakulteti matematika va informatika yo`nalishi 23-01 guruh 2-bosqich talabalari tomonidan tayyorlangan taqdimot mavzu: eng qadimgi davrlarda xix asrning birinchi yarmigacha jahon pedagogika fanining rivojlanish tarixi. ya. komenskiyning pedagogik tizimi reja: qadimgi yunoniston va rim davrlarida ta’lim-tarbiya. g’arbiy yevropada maktab, maorif hamda pedagogik fikrlar taraqqiyoti. ya. a. komenskiyning pedagogik merosi. ya. a. komenskiyning pedagogik tizimi. 1 tarixiy taraqqiyotning keyingi davrlariga kelib, ibtidoiy jamoa tuzumi o’rnini yangi ijtimoiy formatsiya quldorlik tuzumi egalladi. qadimiy sharqda birinchi sinfiy jamiyatlar paydo bo’ldi hamda moddiy va ma’naviy madaniyatga asos solindi. ayniqsa, qadimgi yunoniston va rim xalqla...

Этот файл содержит 19 стр. в формате PPTX (2,8 МБ). Чтобы скачать "qadimgi yunoniston va rim davrlari data'lim-tarbiya", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: qadimgi yunoniston va rim davrl… PPTX 19 стр. Бесплатная загрузка Telegram