янги босқичдаги ўзбек драматургияси

DOC 8 sahifa 63,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 8
yangi bosqichdagi o'zbek dramaturgiyasi reja: 1. talablarini xalqning ma'naviy qondirishda dramaturgiyaning o'rni. 2. so'nggi davr o'zbek dramaturgiyasida sotsialistik tuzum illatlarining fosh qilinishi. 3. so'nggi yillar o'zbek dramaturgiyasida ma'naviy-axloqiy masalalarning yangicha yo'nalishda, yangicha tafakkur bilan yoritilishi. 4. komediyalarda hayotdagi illatlar va nuqsonlarga nisbatan murosasozlikning ortishi. zamon bilan hamnafas bo'lishda, xalqimizning ma'naviy talablarini qondirishda dramaturgiya zimmasiga, uning so'z va sahna san'atlari bilan aloqador xosiyalariga muvofiq, alohida g'oyaviy- estetik vazifalar yuklangan. ma'lumki, adabiyot va san'atning gullab yashnashi jamiyatning ma'naviy barkamolligi, muhit soglomligiga bog'liq, ma'naviy sog'lom muhitni yaratishda adabiyot va san'atning roli beqiyosdir. ijodkor hayot haqiqatini qanchalik to'g'ri anglay olsa, muammolar mohiyatini to'g'ri ochib bersa, uning asarlari xalqqa shunchalik ma'naviy naf keltiradi. bu borada dramaturgiya ham alohida rol o'ynaydi. o'zbek dramaturgiyasida o'.umarbekov, sh.boshbekov, m.boboev, a.ibrohimovning asarlari alohida urin tutadi. ularning dramalarida sovet tuzumidagi o'zbek voqeligining muayyan tomonlari dramatik yo'sinda badiiy talqin qilingan. o'lmas umarbekovning dramalarida kommunistik mafkura hukmron davrda ham istiqlol ma'naviyati, axloqqa xizmat …
2 / 8
z, onasi qumri opa voyaga etkazgan yolg'iz farzand. sobir bo'lsa uzoq yillar ichki ishlar sohasida samarali va halol mehnat qilgan va nafaqaga chiqqan shokir sultonovning kamtorona oilasi farzandi. taqdir ularni institutda uchrashtirgan, ular orasida ramzning qo'li baland, qaerga cho'zsa etadi. sobir va farhod ham uning ta'siriga tushib qolgan. kunlardan birida fojia sodir bo'ladi. ramz otgan miltiq o'qi ko'chadan ketaetgan odamning umriga zavol bo'ladk. xuddi shu fojia uch oilaning bir - biridan ayrib turuvchi ma'naviy ahloqiy qarashlarini muhokama qilishga, dramatik talqinga va umumlashtirishga asos beradi. pirovardi fojianing zamini ochilib, professor to'laganovning o'gli ramz o'z gunohini bo'yniga olib: «endi qilmayman, dada, - deganida ota o'g'liga qarata: «dard bo'ladi. yaramaslar. itdan tarqaganlar. xuliganlar. banditlar. - deb haqorat qiladi. shunda ramzning onasi barchin opa «endi qilmaydi, dadasi, rahm qiling» deb iltimos qiladi. gazablangan ota jahl ustida oilada gazak olib kelgan ma'naviy-axloqiy nopoklikning sir-asrorini ochib tashlaydi. to'laganov: «rahm qilingmish? shu nonko'r, shu tekinxo'rga-ya. odam bo'lmadi …
3 / 8
atsevar, birovning haqidan qo'rqadigan, to'gri so'z nuroniy chol. yolg'iz farzandidan ajrab qolgan ota, qishloqqa vrachlik qilish uchun kelgan no'monjon ismli yigitni o'z farzandi singari mehr qo'yib frontga jo'natadi, u ketayotib otaga ikkita qo'y olib beradi. yillar o'tib qo'ylarning soni t5?rt yuztaga etadi. urush tugasa ham asrandi o'gildan darak bo'lmaydi, to'rt yuzta qo'yni «qiyomat qarz»ni o'z egasiga topshirish sulaymon otaning tinchini, oromini oladi, psixologik tasvirning birksnchi bosqichi ruhiy vaziyat yaratildi. shundan so'ng, bosh qahramon qator ruhiy -kechinmalarni boshidan kechiradi. qo'ylarning egasiga topshirysh hissi, zebining vasiyatini ado etish mas'uliyati dramada ruhiy tasvirni yuzaga kelishiga asos bo'ladi. «zebi xola: no'monjonga atab oldim buniyam, sulaymon ota», - obbo , san-ey. yaxshi-yaxshi. -zebo xola - siz bo'lsangiz, kimmiz unga deysiz. urushdan keyin kelaman degan, sizlar bilan turaman degan. kelmasa. . . kelmasa. . . sizni kimga tashlab ketaman? huvillagan hovlida bir o'zingiz.» muallif inson qalbidagi e'zozlanishi zarur bo'lgan qirralarni topgan. sulaymon ota uchun zebidan, uning …
4 / 8
layotgan bosh qahramonga «o'zingizni bosing» deb buyruq beradi. o'zini yig'idan to'xtatolmagan ota «qanday bosay, o'g'lim?! o'ttiz yil kutdim seni, yo'lingda ko'zlarim to'rt bo'ldi. ko'rmay o'lib ketamanmi qo'rquvdim, zebi xolangga o'xshab. - zebi xola kim? -sulaymo* ota: - ko'zing aytib turibdi, qo'rqib ketding. qo'rqma. qari bo'lsat^. ham, hali birovga tashvishim tushgani yo'q. esingdami, urushge ketayotganingda menga ikkita qo'y tashlab ketuvding. nazarov: - qo'y?. sulaymon ota; -ha. ikkita hisori qo'y. nazarov: -e, bo'ldi, bo'ddi. esimga tushdi. xo'sh?. sulaymon ota: - shu qo'ylar to'rt yuztaga etdi. nazarov: - to'rt yuzta?». qo'ylarning daragini eshitgan no''monjon endi butunlay o'zgaradi, «obbo otaxon-ey. . . obbo siz-ey! qo'ylar hech xayolimga kelgani yo'q. lekin ana boraman, mana boraman bilan vaqt o'tib ketarkan, shuncha yil o'tib ketibdi. lekin baribir borardim. sizni bir ko'rib kelardim.» qo'ylarning to'rt yuztaga etganligini eshitgan no''monjon otaga soxta iltifot qilishiga utadi. no''monjon: - ota! to'xtang!. sulaymon ota: - men senga ota emasman, o'sha o'ttiz yil …
5 / 8
madir etishmaydi. eshik deraza romlari yarmi bo'yalgan, qolganining rangi o'chib ketgan, yog'och karovatning bitta og'i yo'q. o'rniga g'isht terib qo'yilgan, ko'rpa yostiqlarga yamoq tushgan, piyolalarning labi o'chgan yoki chegaralangan, choynakning jumragiga tunika kiygizilgan va hakoza». keltirilgan remarkadan bosh qahramonning yashash sharoiti, uy jihozlarining ko'rimsizligi, tunu kun mehnat qilsa ham yaxshi yashamaganligining guvohi bo'lamiz. holat tasviri remrkasida bosh qahramon faoliyatidagi holat tasvirlanadi. bu remarkani bosh qahramon obrazining shakllanishida ahamiyati katta bo'ladi. quchqorning dastlabki harakatlari, ya'ni tomashabinga yaqinlashish jarayonidagi uning kayfiyati muallifning dastlabki remarkasida amalga oshiriladi. avvaliga alomatning gaplariga mensimay qarayotgan qo'chqor, endi o'zini boshqarolmay qoladi, ta'sirlanib ketadi. alomatning: «qalbingizning unutilib ketgan, o'zingiz ham bilmaydigan, alla qaysi burchaklarida miltillagan ushoqqina norozilikdan qo'rqasiz», - deb aytgan gapi quchqorni cho'chitib yuboradi. chunki u temirdan bunday gaplar chiqishini sira kugmagan edi. alomatning bu gaplarida qo'chqorning armoni-fojeasi yotadi. qor endi chidolmaydi, sira-sira toqat qilolmaydi, alomatning keyingi gaplarini hayajon bilan kutib turgan qo'chqor qalbidan sizib chiqaetgan ko'z …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 8 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"янги босқичдаги ўзбек драматургияси" haqida

yangi bosqichdagi o'zbek dramaturgiyasi reja: 1. talablarini xalqning ma'naviy qondirishda dramaturgiyaning o'rni. 2. so'nggi davr o'zbek dramaturgiyasida sotsialistik tuzum illatlarining fosh qilinishi. 3. so'nggi yillar o'zbek dramaturgiyasida ma'naviy-axloqiy masalalarning yangicha yo'nalishda, yangicha tafakkur bilan yoritilishi. 4. komediyalarda hayotdagi illatlar va nuqsonlarga nisbatan murosasozlikning ortishi. zamon bilan hamnafas bo'lishda, xalqimizning ma'naviy talablarini qondirishda dramaturgiya zimmasiga, uning so'z va sahna san'atlari bilan aloqador xosiyalariga muvofiq, alohida g'oyaviy- estetik vazifalar yuklangan. ma'lumki, adabiyot va san'atning gullab yashnashi jamiyatning ma'naviy barkamolligi, muhit soglomligiga bog'liq, ma'naviy sog'lom muhitni yaratishda adabiyot va ...

Bu fayl DOC formatida 8 sahifadan iborat (63,5 KB). "янги босқичдаги ўзбек драматургияси"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.