янги ва энг янги давр

PPT 2,3 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1475131795_63053.ppt 3 – мавзу янги ва энг янги давр фалсафаси * янги ва энг янги давр фалсафаси * янги давр фалсафасининг табиий-илмий асослари xvii асрдан бошлаб табиатшунослик жадал суръатлар- да ривожланади. денгизларда кемаларнинг юриш эҳтиёжлари астрономиянинг ривожланишини, шаҳарсозлик, кемасозлик, ҳарбий иш – математика ва механиканинг ривожланишини белгилайди. * э.торричелли ҳаво босими мавжудлигини экспериментал йўл билан аниқлади, симобли барометр ва ҳаво насосини ихтиро қилди. и.ньютон механиканинг асосий қонунларини, шу жумладан бутун олам тортишиш қонунини таърифлади. р.бойль кимёда механикани қўллади, кимёвий элемент тушунчасини ишлаб чиқди. инглиз физиги у.гильберт магнит хоссаларини ва унинг амалда қўллани- лишини ўрганди. в.гарвей қон айла- нишини кашф этди ва унинг ролини эмпирик усулда тадқиқ этди. р.декарт ва г.лейбниц математика, механика, физика ва физиологиянинг ривож- ланишига улкан ҳисса қўшди. иж- тимоий фанларда табиий ҳуқуқ назарияси ишлаб чиқилди (англияда т.гоббс, голландияда г.гроций). * янги давр ғарб ва шарқ фалсафасининг асосий муаммолари янги давр, аввало xvii аср фалсафасида онто- логия, яъни …

рационализмлаги ақл каби эмас, тажриба ва ҳиссий қабул қилиш асосий аҳамият касб этувчи йўналиш – ғалаба қозонган ўз даври учун ноёб давлатлар сарасига кирган); ижтимоий – сиёсий муаммоларга катта қизиқиш билан қаралган (англия файласуфлари борлиқ ва билишнинг моҳиятини, инсоннинг дунёдаги ўрнини тушунтиришга интилиш билан чекланиб қолмай, жамият ва давлатнинг пайдо бўлиш сабабларини излаганлар, мавжуд давлатларнинг самарали тузилиш лойиҳаларини илгари сурганлар) * xvii-xviii асрлар инглиз фалсафаси табиатига катта таъсир кўрсатган сиёсий воқеалар қиролнинг тахтдан ағдарилиши ва қатл қилиниши, республиканинг қисқа вақт ҳукмронлик қилиши (индепендентлар ҳаракати); 1688 йил “шонли инқилоби”; протестантликнинг католицизм устидан узил-кесил ғалаба қозониши, инглиз черковининг ички мухториятга эришуви, унинг рим папасига бўйсунмаслиги; парламент аҳамиятининг ортиши; янги ижтимоий-иқтисодий муносабатларнинг ривожланиши. xvi аср ўрталарида рўй берган оливер кромвель инқилоби, * янги давр инглиз фалсафаси намоёндалари френсис бэкон фалсафадаги эмпирик (тажриба) йўналишининг асосчиси томас гоббс давлат муаммоларига катта эътибор қаратади, “левиофан” китобининг муаллифи, “ижтимоий шартнома” ғоясини илгари сурган жон локк давлат муаммоларини …

н баҳсга киришади. бэкон фикрига кўра, шакл – жисмни ташкил этувчи моддий зарралар ҳаракатининг тури. аммо бу зарралар атомлар эмас. ф.бэкон қадимги файласуфларнинг материянинг атомистик тузилиши ҳақидаги таълимотига, айниқса бўшлиқнинг мавжудлиги ҳақидаги таълимотга салбий ёндашади * ф.бэкон фалсафасининг аҳамияти фалсафада эмпирик (тажриба йўналишига асос солинди; гносеология (билиш) фани фалсафанинг иккинчи даражали соҳасидан онтология даражасигача кўтарилди (борлиқ ҳақидаги фан ҳар қандай фалсафий тизимнинг асосий икки бўлимидан бирига айланди); фалсафанинг янги мақсади аниқланди – инсонга унинг фаолиятида амалий натижаларга эришиш учун кўмаклашиш (шу билан ф. бэкон келажакдаги америка прагматизми фалсафасининг тамал тошини қўйди); фанни таснифлашда биринчи уринишга қўл урилди; англияда ҳамда бутун европада антисхоластик фалсафасини ҳаракатга келтирди. эмпиризм асосий ҳолатлар френсис бэконнинг асосий фалсафий ғояси (эмпиризм)нинг мазмуни – билишнинг асоси ёлғиз тажриба; инсоният (алоҳида шахс) қанчалик кўпроқ тажриба (назарий ҳамда амалий) тўпласа, шунчалик ҳақиқий билимга яқинлашади; бэконнинг фикрича ҳақиқий билим шахсий мақсад бўла олмайди; билим ва тажрибанинг асосий мақсади – инсонга унинг …

н афзаллиги – билиш жараёнининг интенсификациялашуви имкониятининг кенгайишидадир. - индукциянинг камчилиги – унинг ишончли эмаслиги, тахминий хусусияти (агар, бир қанча нарса ёки ҳодисаларнинг умумий белгилари бўлса, мазкур белгилар шу турга кирувчи барча нарса ва ҳодисаларда мавжуд дегани эмас; ҳар бир алоҳида ҳолатда тажриба ёрдамида синаб кўриш, индукцияни тасдиқлаш зарурати вужудга келади). * билиш фаолияти кечадиган аниқ йўллар «ўргимчак йўли» - «соф тафаккурдан билимга эга бўлиш, яъни рацион-диетик йўл билан. мазкур йўл аниқ далиллар, амалий тажрибани инкор этади ёки аҳамиятини сезиларли даражада пасайтиради. бэконнинг фикрича рационалистлар ҳақиқий ҳаётдан узилиб қолганлар догматиклардир ва «фикрлар тўрини ўз идрокларидан тўқишмоқда». «чумоли йўли» - билимга эга бўлишнинг бундай усулида фақатгина тажрибага эътибор қаратилади, яъни догматик эмпиризм (рационализмдан ажратилган қарама-қаршиликларга тўла). бу усул ҳам мукаммал эмас. «соф эмпириклар» амалий тажрибага, тартибсиз далилларни йиғишга эътиборни қаратадилар. шундай қилиб, улар билимнинг ташқи тасвирига эга бўладилар, муаммоларни «ташқаридан», «унинг қирраларини» кўришади, аммо тадқиқ қилинаётган нарса ва ҳодисаларнинг ички моҳиятини …

қинлик қиладилар инсоннинг туғма янглишиши, унинг мазмуни билишнинг табиатини инсоннинг шахсий табиати билан аралаштирилиб юборилишидадир. уруғ унсури – инсон (аждодлари) маданияти орқали билишнинг кечиши, яъни инсон билишни умуминсоний маданият доирасида олиб боради ва бу якуний натижага ўз салбий таъсирини кўрсатади, билимнинг ҳақиқийлигини пасайтиради. ғор руҳлари – муайян инсон (билувчи субъект) шахсиятининг билиш жараёнига таъсир этиши. натижада инсон шахсияти (унинг қарашлари, янглишишлари – «ғор») билишнинг якуний натижасида акс этади. орттирилган янглишишлар майдон унсури – нутқ, тушуниш аппаратини: сўзлар, иборалар, тушунчаларни ноаниқ қўллаш. театр унсури – мавжуд фалсафанинг билиш жараёнига таъсири. кўпинча билиш жараёнида эски фалсафа янги услубни қўллашга тўсқинлик қилади, билишни ҳар доим ҳам тўғри йўналишга бошламайди (мисол учун, ўрта асрларда схоластиканинг билишга таъсири). шунингдек, лаганбардорлар, иккиюзламачилар, сафсатабозлар фаолияти. * томас гоббс (1588-1679) – ф. бэконнинг шогирди ва фалсафий анъаналари, қарашлари давомчиси фалсафий қарашлари - қатъий равишда теология ва схоластикани рад қилган; - фалсафанинг мақсадини инсон фаолиятида амалий натижаларга эришиш, илмий-техник …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"янги ва энг янги давр" haqida

1475131795_63053.ppt 3 – мавзу янги ва энг янги давр фалсафаси * янги ва энг янги давр фалсафаси * янги давр фалсафасининг табиий-илмий асослари xvii асрдан бошлаб табиатшунослик жадал суръатлар- да ривожланади. денгизларда кемаларнинг юриш эҳтиёжлари астрономиянинг ривожланишини, шаҳарсозлик, кемасозлик, ҳарбий иш – математика ва механиканинг ривожланишини белгилайди. * э.торричелли ҳаво босими мавжудлигини экспериментал йўл билан аниқлади, симобли барометр ва ҳаво насосини ихтиро қилди. и.ньютон механиканинг асосий қонунларини, шу жумладан бутун олам тортишиш қонунини таърифлади. р.бойль кимёда механикани қўллади, кимёвий элемент тушунчасини ишлаб чиқди. инглиз физиги у.гильберт магнит хоссаларини ва унинг амалда қўллани- лишини ўрганди. в.гарвей қон айла- нишини кашф этди ва унинг ролин...

PPT format, 2,3 MB. "янги ва энг янги давр"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: янги ва энг янги давр PPT Bepul yuklash Telegram