тур—эволюциянинг асосий боскичи

DOC 131,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (4 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1404217009_52023.doc 51-8 тур—эволюциянинг асосий боскичи тур муаммоси эволюцион таълимотда марказий урин тутади. тур деганда морфологик, физиологик, биокимёвий хоссалари билан ухшаш, унгайлик билан чатишиб насл берувчи, маълум яшаш шароитига мослашган хамда табиатда маълум ареалларга эга булган организмлар йигиндиси тушунилади. i. дарвин турларнинг пайдо булиши хакида. дарвин табиий танланиш назарияси билан факат мосланишларнигина эмас, балки янги турларнинг пайдо булишини хам тушунтириб берди. турларнинг пайдо булишини тушунтиришда иккита кийинчилик учрайди: улардан бири тур пайдо булишининг узок муддатли эканлиги ва тажрибада урганишнинг кийинлиги булса, иккинчиси эса тур пайдо булишининг хар хил организмларда турлича булиши билан боглик. бир турга мансуб организмларда яшаш шароитининг узгариши билан табиий танланиш туфайли индивидуал фарклар тобора орта бориб, тур доирасида белгиларнинг ажралиши—дивергенцияга сабаб булади (137-расм). окибатда бир тур доирасида бир-биридан белги хоссалари билан фарк килувчи бир неча гурухлар хосил булади. албатта, яшаш учун кураш купгина холларда оралик формаларни секин-аста камайиб, кирилиб кетишига, узгарган мухитга мослашганларини яшаб колишига сабаб булади. тарихий …
2
урга кирувчи индивидларнинг ташки, ички томондан ухшашлигини ифодалайди.кopa карга билан ола карга хар хил турларга мансуб, уларни сиз ташки томондан фарклай оласиз. бир турга кирувчи организмлар хам баъзи белги-хоссалари билан узаро фарк килади. лекин улардаги фарк хар хил турларга кирувчи организмларга нисбатан жуда кам булади. шу билан бир каторда ташки томондан бир-бирига жуда ухшаш, лекин узаро чатишмайдиган турлар хам мавжуд. уларни киёфадош турлар деб аталади. чунончи, дрозофила 2 та, безгак чивинида ва кора каламушда хам 2 та киёфадош турлар аникланган. киёфадош турлар сувда хам курукликда яшовчилар, судралиб юрувчилар, кушлар, хатто сут эмизувчиларда хам учрайди. бинобарин, морфологик мезоннинг узигина турни фарк килиш учун етарли эмас. лекин морфологик мезон узок вакт турларни аниклашда асосий ва ягона хисобланган. физиологик мезон. бу бир турга кирувчи индивидларда хаётий жараёнлар, айникса купайишнинг ухшашлигидир. хар хил тур вакиллари чатишмайди, чатишса хам наел бермайди. турларнинг чатишмаслиги жинсий органлар тузилишидаги фарклар, купайиш муддатларининг турлича булиши билан изохланади. лекин табиатда …
3
хамиятга эга булиши мумкин. географик мезон. тур таркалган майдон катта ,ёки кичик, хар жойда ёки ёппасига булиши мумкин. лекин баъзан икки, уч турнинг ареали ухшаш булиши ёки баъзи турларнинг ишгол килган ареали нихоятда кенг майдонни эгаллаши мумкин. бу эса уз навбатида географик мезон бошка мезонлар каби турнинг узига хос белгиси була олмаслигини курсатади. 139-расм. тур мезонлари. а- морфологик: 1- катта читтак; 2- лазаревна читтаги; б- генетик хар хил сондаги хромосомага эга каламушлар тури. в- физиология 1- дехкон чумчуги; 2-бог дехкон чумчуги; г-биокимёвий: 1- куп баргли люпин; 2- сарик люпин. д-экологик: 1-захарли айиктовон; 2-урмаловчи айиктовон. е- географик: дала, нам утлокзор; 1- европа коракарагайи, 2- сибирь коракарагайи. экологик мезон. мазкур мезонда хар бир турга кирувчи организмларнинг конкрет мухит шароитида яшаши, унга мослашганлигини тушуниш лозим. масалан, далалар, утлокзорларда захарли айиктовон, сернам ерларда судралувчи айиктовон, дарс, кулмак четларида, боткокликларда ачиштирадиган айиктовон турлари учрайди. генетик мезон. бу мезонда хар бир турга хос хромосомалар йигиндиси, тузилиши …
4
тур—эволюциянинг асосий боскичи - Page 4

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"тур—эволюциянинг асосий боскичи" haqida

1404217009_52023.doc 51-8 тур—эволюциянинг асосий боскичи тур муаммоси эволюцион таълимотда марказий урин тутади. тур деганда морфологик, физиологик, биокимёвий хоссалари билан ухшаш, унгайлик билан чатишиб насл берувчи, маълум яшаш шароитига мослашган хамда табиатда маълум ареалларга эга булган организмлар йигиндиси тушунилади. i. дарвин турларнинг пайдо булиши хакида. дарвин табиий танланиш назарияси билан факат мосланишларнигина эмас, балки янги турларнинг пайдо булишини хам тушунтириб берди. турларнинг пайдо булишини тушунтиришда иккита кийинчилик учрайди: улардан бири тур пайдо булишининг узок муддатли эканлиги ва тажрибада урганишнинг кийинлиги булса, иккинчиси эса тур пайдо булишининг хар хил организмларда турлича булиши билан боглик. бир турга мансуб организмларда яшаш шароитининг ...

DOC format, 131,0 KB. "тур—эволюциянинг асосий боскичи"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.