termodinamika. tirik sistemalar termodinamikasi

PPTX 17 pages 266.5 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 266.5 KB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

mavzu: kirish. tibbiyot texnikasi va yangi tibbiyot texnologiyalari fani. zamonaviy fan- texnika yutuqlari va kompyuter dasturlari taxliliining tibbiyotda yangi tibbiy texnologiyalarini rivojlanishidagi axamiyati mavzu: termodinamika. tirik sistemalar termodinamikasi reja: biologik sistemalarni o`rganishda termodinamika usularining ahamiyati. termodinamika 1 va 2 qonunlarini biologik sistemalardagi jarayonlarini tahlil qilishda qo`llash. organizmning еnergetiyek balansi. issiqlik almashinishi va ularning turlari. termodinamika deganda sistemani tashkil etuvchi jismlarning mikroskopik tuzilishini hisobga olmagan holda ular orasida energiya almashinuvi mumkin bo‘lgan sistemalarni qarab chiquvchi fizikaning bo‘limi tushuniladi. termodinamika sistemasining holati parametrlar (hajm, bosim, harorat, zichlik va hokazo) deb atalgan fizik kattaliklar bilan xarakterlanadi. agar sistemaning parametrlari uni atrof-muhitdagi jismlar bilan o‘zaro ta’sirlashishida vaqt o'tishi bilan o'zgarmasa, sistemaning holati statsionar deyiladi. statsionar holatda bo‘lgan sistemaning turli qismlaridagi parametrlaming qiymatlari odatda bir-biridan farq qiladi: odam tanasining turli qismlari temperaturasi biologik membrananing turli qismlaridagi diffuziyalanuvchi molekulalar konsentratsiyasi va hokazo. shunday qilib, sistemada ayrim parametrlaming gradiyenti doimiy tutib turiladi, shu sababli kimyoviy reaksiyalar o‘zgarmas …

2 / 17

’zgarishiga va tashqi kuchlarga nisbatan ish bajarilishiga sarf bo’ladi, ya’ni q = ∆u + a. (1) (1) formula dirferensiyal ko’rinishda quyidagicha yoziladi: dq = du + da (2). gazlar uchun elementar ish da = pdv bundagi p-bosim, dv-elementar hajm. to’la ish pdv ning integraliga tengdir, ya’ni sistemaning ichki energiyasi deganda, sistemani tashkil etgan zarrachalarning kinetik va potensial energiyalari yig‘indisi tushuniladi. ichki energiya sistema holatining fuknsiyasi bo‘lib, berilgan holat uchun ma’lum bir qiymatga ega bo‘ladi. δu sistemaning boshlang‘ich va oxirgi holatlariga mos bo‘lgan ichki energiya ayirmasi: δu=u2 – u1 issiqlik almashinishida uzatilgan energiya miqdorining o'lchovi issiqlik miqdori, ish bajarishda sarflangan energiyaning o'lchovi esa ishdir. izobarik jarayonda (p=const) sistemaga berilgan issiqlik miqdori sistemaning ichki energiyasini orttirishiga va sistema ustida tashqi kuchlarning ish bajarishga sarf bo’ladi, ya’ni: dq= du + pdv izoxorik jarayonda (v=const, dv=0 natijada da=0 bo’ladi, gaz tashqi kuchlarga qarshi ish bajarmaydi va sistemaga keltirilgan hamma issiqlik miqdori faqat uning ichki …

3 / 17

v = const bunda = cp/cv  - adiabata ko’rsatkichi deyiladi. cp-izobarik jarayondagi gaz issiqlik sig’imi. cv-izoxorik jarayondagi gaz issiqlik sig’imi. bog’langan va erkin energiya sistema ichki energiyasini ishga aylantirib bo’ladigan qismi – erkin energiya (g) deyiladi. ishga aylantirib bo’lmaydigan qismi esa, bog’langan energiya (wbog’) deyiladi u = g + wbog’ sistemani istalgan jarayonda bajargan ishi erkin energiyani o’zgarishidan katta bo’lmaydi: a  g agar a = g bo’lsa, bunday jarayon qaytar jarayon deyiladi. lekin xayotda qaytar jarayon sodir bo’lmaydi. ya’ni, sistema ish bajarib bo’lgandan keyin dastlabki holatiga qaytib kelmaydi. termodinamikaning 1-qonunini tirik organizmga tatbiqi oziq–ovqat mahsulotlarining organizmda singish jarayonida ximiyaviy energiya bog’lanishlari tashqi muhitga sarflanadigan ∑qi issiqlikni kompensatsiyalashga (qoplashga) va ∆u=0 da ∑ai ish bajarishga sarf bo’ladi. ∑w= ∑qi + ∑ai organizmning issiqlik yo’qotishi issiqlikning atrof muhitga tarqalishi va organizmning ish bajarishga sarf bo’lishi bilan bog’liqdir. fotosintez uglevod (u), oqsillar (o), yog’lar (yo) inson organizmi ozuqa parchalanishi u, o, …

4 / 17

sini ishga aylantirib beradigan xayoliy mexanizmga ikkinchi turdagi abadiy divigatel deyiladi. shunga ko’ra termodinamikaning ikkinchi asosini ikkinchi turdagi abadiy dvigatelning bo’lishi mumkin emas deb ta’riflasa ham bo’ladi. eptropiya shunday kattalikki, u absolyut temperatura birligiga to’g’ri keladigan sistemaning bog’langan energiyasidir. . e’tiboringiz uchun raxmat! image3.png image1.jpeg image4.jpeg image5.wmf oleobject1.bin image6.png dt dw s bog ' =

5 / 17

termodinamika. tirik sistemalar termodinamikasi - Page 5

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "termodinamika. tirik sistemalar termodinamikasi"

mavzu: kirish. tibbiyot texnikasi va yangi tibbiyot texnologiyalari fani. zamonaviy fan- texnika yutuqlari va kompyuter dasturlari taxliliining tibbiyotda yangi tibbiy texnologiyalarini rivojlanishidagi axamiyati mavzu: termodinamika. tirik sistemalar termodinamikasi reja: biologik sistemalarni o`rganishda termodinamika usularining ahamiyati. termodinamika 1 va 2 qonunlarini biologik sistemalardagi jarayonlarini tahlil qilishda qo`llash. organizmning еnergetiyek balansi. issiqlik almashinishi va ularning turlari. termodinamika deganda sistemani tashkil etuvchi jismlarning mikroskopik tuzilishini hisobga olmagan holda ular orasida energiya almashinuvi mumkin bo‘lgan sistemalarni qarab chiquvchi fizikaning bo‘limi tushuniladi. termodinamika sistemasining holati parametrlar (hajm, bosim, haro...

This file contains 17 pages in PPTX format (266.5 KB). To download "termodinamika. tirik sistemalar termodinamikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: termodinamika. tirik sistemalar… PPTX 17 pages Free download Telegram