termodinamika. tirik sistemalar termodinamikasi

PPT 20 стр. 1,8 МБ Бесплатная загрузка

20 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,8 МБ

Тип файла PPT

Страницы 20

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 20

mavzu: kirish. tibbiyot texnikasi va yangi tibbiyot texnologiyalari fani. zamonaviy fan- texnika yutuqlari va kompyuter dasturlari taxliliining tibbiyotda yangi tibbiy texnologiyalarini rivojlanishidagi axamiyati mavzu: termodinamika. tirik sistemalar termodinamikasi reja: biologik sistemalarni o`rganishda termodinamika usularining ahamiyati. termodinamika 1 va 2 qonunlarini biologik sistemalardagi jarayonlarini tahlil qilishda qo`llash. organizmning еnergetiyek balansi. issiqlik almashinishi va ularning turlari. termodinamika deganda sistemani tashkil etuvchi jismlarning mikroskopik tuzilishini hisobga olmagan holda ular orasida energiya almashinuvi mumkin bo‘lgan sistemalarni qarab chiquvchi fizikaning bo‘limi tushuniladi. termodinamika sistemasining holati parametrlar (hajm, bosim, harorat, zichlik va hokazo) deb atalgan fizik kattaliklar bilan xarakterlanadi. agar sistemaning parametrlari uni atrof-muhitdagi jismlar bilan o‘zaro ta’sirlashishida vaqt o'tishi bilan o'zgarmasa, sistemaning holati statsionar deyiladi. statsionar holatda bo‘lgan sistemaning turli qismlaridagi parametrlaming qiymatlari odatda bir-biridan farq qiladi: odam tanasining turli qismlari temperaturasi biologik membrananing turli qismlaridagi diffuziyalanuvchi molekulalar konsentratsiyasi va hokazo. shunday qilib, sistemada ayrim parametrlaming gradiyenti doimiy tutib turiladi, shu sababli kimyoviy reaksiyalar o‘zgarmas …

2 / 20

’zgarishiga va tashqi kuchlarga nisbatan ish bajarilishiga sarf bo’ladi, ya’ni q = ∆u + a. (1) (1) formula dirferensiyal ko’rinishda quyidagicha yoziladi: dq = du + da (2). gazlar uchun elementar ish da = pdv bundagi p-bosim, dv-elementar hajm. to’la ish pdv ning integraliga tengdir, ya’ni sistemaning ichki energiyasi deganda, sistemani tashkil etgan zarrachalarning kinetik va potensial energiyalari yig‘indisi tushuniladi. ichki energiya sistema holatining fuknsiyasi bo‘lib, berilgan holat uchun ma’lum bir qiymatga ega bo‘ladi. δu sistemaning boshlang‘ich va oxirgi holatlariga mos bo‘lgan ichki energiya ayirmasi: δu=u2 – u1 issiqlik almashinishida uzatilgan energiya miqdorining o'lchovi issiqlik miqdori, ish bajarishda sarflangan energiyaning o'lchovi esa ishdir. izobarik jarayonda (p=const) sistemaga berilgan issiqlik miqdori sistemaning ichki energiyasini orttirishiga va sistema ustida tashqi kuchlarning ish bajarishga sarf bo’ladi, ya’ni: dq= du + pdv izoxorik jarayonda (v=const, dv=0 natijada da=0 bo’ladi, gaz tashqi kuchlarga qarshi ish bajarmaydi va sistemaga keltirilgan hamma issiqlik miqdori faqat uning ichki …

3 / 20

v = const bunda = cp/cv  - adiabata ko’rsatkichi deyiladi. cp-izobarik jarayondagi gaz issiqlik sig’imi. cv-izoxorik jarayondagi gaz issiqlik sig’imi. bog’langan va erkin energiya sistema ichki energiyasini ishga aylantirib bo’ladigan qismi – erkin energiya (g) deyiladi. ishga aylantirib bo’lmaydigan qismi esa, bog’langan energiya (wbog’) deyiladi u = g + wbog’ sistemani istalgan jarayonda bajargan ishi erkin energiyani o’zgarishidan katta bo’lmaydi: a  g agar a = g bo’lsa, bunday jarayon qaytar jarayon deyiladi. lekin xayotda qaytar jarayon sodir bo’lmaydi. ya’ni, sistema ish bajarib bo’lgandan keyin dastlabki holatiga qaytib kelmaydi. termodinamikaning 1-qonunini tirik organizmga tatbiqi oziq–ovqat mahsulotlarining organizmda singish jarayonida ximiyaviy energiya bog’lanishlari tashqi muhitga sarflanadigan ∑qi issiqlikni kompensatsiyalashga (qoplashga) va ∆u=0 da ∑ai ish bajarishga sarf bo’ladi. ∑w= ∑qi + ∑ai organizmning issiqlik yo’qotishi issiqlikning atrof muhitga tarqalishi va organizmning ish bajarishga sarf bo’lishi bilan bog’liqdir. организмда 4 ҳил иш турлари бажарилади: кимёвий. биосинтезни таъминловчи 1 та оқсилни ҳосил …

4 / 20

– 0 % конвекция йўли билан – 15 % нурланиш йўли билан – 66 % буғланиш йўли билан – 19 %. оғир жисмоний меҳнатда эса (600 ккал) қуйидагича бўлади: иссиқлик ўтказувчанлик билан – 0 % конвекция йўли билан – 15 % нурланиш йўли билан – 12 % буғланиш йўли билан – 75 % ayollarda asosiy almashinuv erkaklarnikiga qaraganda 7–10 % kam bo’lib, bu ulardagi mushaklarning erkaklarnikiga qaraganda kuchsiz rivojlanganligi bilan bog’liqdir. bir xil massali odamlarning qaysi birida mushaklari ko’proq rivojlangan bo’lsa, shunisining energiya sarfi ko’proq bo’ladi. og’ir jismoniy mehnatda energiya sirti asosiy almashinuvga nisbatan 15 martagacha katta bo’lib ketishi mumkin termodinamikaning ikkinchi qonuni: termodinamika ikkinchi qonunining bir necha ta’riflari mavjud: issiqlik o'z-o'zidan harorati past bo‘lgan jismdan harorati yuqori bo'lgan jismga o'ta olmaydi (klauzius ta’rifi), yoki ikkinchi turdagi abadiy dvigatel bo‘lishi mumkin emas (tomson ta’rifi), ya’ni bir jismning sovishi hisobiga issiqlikning ishga aylanishi mumkin bo'lgan yagona davriy jarayon bo'lishi mumkin emas. …

5 / 20

termodinamika. tirik sistemalar termodinamikasi - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 20 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "termodinamika. tirik sistemalar termodinamikasi"

mavzu: kirish. tibbiyot texnikasi va yangi tibbiyot texnologiyalari fani. zamonaviy fan- texnika yutuqlari va kompyuter dasturlari taxliliining tibbiyotda yangi tibbiy texnologiyalarini rivojlanishidagi axamiyati mavzu: termodinamika. tirik sistemalar termodinamikasi reja: biologik sistemalarni o`rganishda termodinamika usularining ahamiyati. termodinamika 1 va 2 qonunlarini biologik sistemalardagi jarayonlarini tahlil qilishda qo`llash. organizmning еnergetiyek balansi. issiqlik almashinishi va ularning turlari. termodinamika deganda sistemani tashkil etuvchi jismlarning mikroskopik tuzilishini hisobga olmagan holda ular orasida energiya almashinuvi mumkin bo‘lgan sistemalarni qarab chiquvchi fizikaning bo‘limi tushuniladi. termodinamika sistemasining holati parametrlar (hajm, bosim, haro...

Этот файл содержит 20 стр. в формате PPT (1,8 МБ). Чтобы скачать "termodinamika. tirik sistemalar termodinamikasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: termodinamika. tirik sistemalar… PPT 20 стр. Бесплатная загрузка Telegram