eritmalar termodinamikasi

PPT 39 pages 1.7 MB Free download

39 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type PPT

Pages 39

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 39

slayd 1 mavzu: eritmalar termodinamikasi. reja: tema: eritmalar termodinamikasi reja 1. umumiy tushunchalar 2. molekulyar-dispers sistemalar 3. eritmalarning molekulyar-kinetik nazargayasi 4. noelektrolitlar eritmasi. 5. eritma kontsentratsiyasini ifodalash usullari. 6. eritmalar tabiati va erish mexanizmining zamonaviy tushunchasi. eritmalar eritmalar “fizikaviy kimyo” fani tomonidan o’rganiladigan eng asosiy sistemalardan biri hisoblanadi. eritmalar hayotda va texnikada juda katta ahamiyatga ega, shu sababli ham, fizikaviy kimyo fan sifatida eritmalar nazariyasining yaratilishi natijasida vujudga kelgan. shunga qaramasdan, eritmalarning nazariyasi hozirgi kungacha ham mukammal emas. buning sababi, birinchi qarashda oddiy ko’ringan ushbu sistemalarning juda ham murakkabligi bilan bog’liq. eritmalar deyarli har bir texnologik jarayonda eritmalar qo’llaniladi. insonlar iste’mol qiladigan oziq-ovqat mahsulotlarining ko’pi ham suvli eritmalardir. hayvon va o’simliklardagi asosiy biokimyoviy jarayonlar hamda kimyoviy reaksiyalarning asosiy qismi ham eritmalarda boradi. suvning hayotdagi beqiyos ahamiyati mana shular bilan belgilanadi. eritmalar fizik-kimyoviy nuqtai nazardan eritma deganda nima tushuniladi? eritma kamida ikkita moddadan (komponentdan) iborat bo’ladi, demak, eritma bir nechta moddaning …

2 / 39

mexanik usullarda bir-biridan ajratib bo’lmaydi. eritmalarning komponentlarning alohida molekulalargacha yoki molekulalarning kichik assotsiatlarigacha bo’linganl bo’lib molekulyar-dispers sistemalar deb ham atashadi. eritmalar eritmalarning bir jinsliligi undagi komponentlarning alohida molekulalargacha yoki molekulalarning (ayrim hollarda ionlar yoki atomlarning) kichik assotsiatlarigacha bo’linganligi bilan chin eritmalarni molekulyar-dispers sistemalar deb ham atashadi. eritmalar molekulyar-kinetik nuqtai nazarga ko’ra, chin eritmalardan geterogen aralashmalarga o’tish uzluksiz bo’ladi. aralashmalarning bu ikki turi o’rtasidagi soha (1-1000 nm) kolloid eritmalar egallaydi. kolloid eritmalar o’ziga xos bo’lib, mexanik aralashmalar va chin eritmalardan tubdan farq qiluvchi xususiyatlarga ega bo’ladi. eritmalar oxirgi yillarda fanning shiddatli ravishda rivojlanishi natijasida kolloid eritmalar bilan chin eritmalar orasidagi sohani, ya’ni zarrachalari 1-100 nm radiusga ega bo’lgan sistemalar, alohida sinfga ajratildi. ushbu sohaga tegishli sistemalarni o’rganuvchi yangi fan – “nano-kimyo” vujudga keldi va “nanotexnologiya”, “nanomateriallar” kabi atamalar paydo bo’ldi. eritmalar eritmalar gaz, suyuq va qattiq agregat holatlarida mavjud bo’lishi mumkin. suyuq agregat holatidagi, eritmalar katta amaliy ahamiyatga ega. qattiq holatda …

3 / 39

istallanish harorati yaqinida suyuqliklar kvazikristall tuzilishga ega bo’lib qoladi. suyuqliklar bilan qattiq jismlar o’rtasidagi o’xshashlik energetik nuqtai nazardan ham tasdiqlanadi. eritmalar eritma hosil bo’lishiga olib keladigan jarayon erish jarayoni deyiladi. ushbu jarayonning tabiati, eritmalarning tabiati kabi hozirgi kungacha yetarli darajada aniqlanmagan. erish jarayoni va eritmalarning tabiati haqida ikkita qarama-qarshi fikr mavjud. fizik nuqtai nazardan erish toza fizikaviy jarayon bo’lib, bunda qattiq jismlarning kristall panjarasi buziladi. eritmalar eritmalarga kimyoviy ta’sirlashmayotgan bir nechta moddaning molekulyar aralashmasi kabi qaraladi. eritmalar nazariyasiga ko’ra erish kimyoviy jarayon bo’lib, solvatlanish (yoki gidratlanish) deb atalgan. d.i.mede-leyevning fikricha, eritmalar komponentlarning kuchsiz birikmalari bo’lib, ular qisman dissotsiatsiyalangan holatda bo’ladi va kimyoviy birikmalardan tarkibining o’zgaruvchanligi bilan farq qiladi. eritmalar suyuq aralashmalarda erituvchi va erigan modda farqlanadi. erituvchi deb miqdor jihatdan ko’p bo’lgan suyuq komponentga aytiladi. eritmada kamroq miqdorda mavjud bo’lgan boshqa komponentlar erigan moddalar deyiladi. eritilayotgan moddalar qattiq, suyuq va gazsimon bo’lishi mumkin. erituvchi va erigan modda molekulalari orasidagi o’zaro …

4 / 39

ar turmushda, sanoatda, tibbiyotda va ayniqsa farmatsiyada katta ahamiyat kasb etadi. qon plazmasi, limfa, orqa miya suyuqligi va organizmdagi boshqa suyuqliklar eritmadir. eritmalar xossalarini o'rganish, ular bo'ysunadigan qonuniyatlarni bilish sanoat amaliyotida eritmalarga duch kelganda albatta ularga amal qilishni taqozo etadi. ushbu ma'ruzada biz eritmalar xossalari va ularga bog'liq bo'lgan qonuniyatlar haqida fikr yuritamiz. organizm hayot faoliyatida ham eritmalar muhimdir. ko'pgina kimyoviy jarayonlar faqat eritma holdagina sodir bo'ladi. umuman, eritmalar tabiatda uchraydigan murakkab moddalarning bir turidir. o'zgaruvchan tarkibli – ikki va undan ortiq moddalardan va ularning o'zaro ta'sir mahsulotlaridan tashkil topgan muvozanat holatidagi bir jinsli (gomogen) sistema eritma deyiladi. yoki: erituvchi molekulalari bilan erigan modda molekulalari orasida doimiy fizik – kimyoviy o'zgarishlar bo'lib turadigan gomogen sistema eritma deyiladi. eritmani tashkil etuvchi moddalar komponentlar deyiladi. har qanday eritma erituvchi va erigan moddadan tashkil topadi. bunda erigan modda erituvchi ichida mayda zarrachalar, molekulalar va ionlar holida tarqalgan bo'ladi. 1) erituvchi (m1) – eritma …

5 / 39

iborat. bu suvning 25kg hujayralar ichida (bog'langan suv), qolgan 15kg hujayradan tashqari suyuqliklarda (qon plazmasi, oshqozon shirasi, so'lak, orqa miya suyuqligi, ter, ko'z yoshi) bo'ladi (erkin suv). o'simlik va hayvon organizmining 50%, ba'zi hollarda esa 90-95% suvdan iborat bo'ladi. yangi tug'ilgan chaqaloqda erkin suv – 80% ga yaqin bo'lar ekan. suv o'zining anomal xossalari,tuzilishi, eritish xususiyati bo'yicha noyob erituvchi hisoblanadi. u ionli va qutbli birikmalarni eritadi. chunki, uning dielektrik doimiyligi yuqori, (ε=78,5). suvda yaxshi eriydigan moddalarga – saxaridlar, aldegidlar, ketonlar, spirtlar kabi polyar organik birikmalar ham kiradi. ularning suvda eruvchanligi suv molekulalarining funktsional gruppalar bilan vodorod bog'lar hosil qilishi (-on, › s=0, -sno) bilan tushuntiriladi. eritmalarning sinflanishi demak, suvdan eritmalar tayyorlashda foydalaniladi. bunda moddalarning suv bilan aralashmalari nazarda tutilsa, xato bo'ladi. suvda eriydigan moddalar “erish” hodisasi sababli suvda erib, eritmalar hosil qiladi. erish – moddaning erituvchi ta'sirida molekulalarga ajralishi. eruvchanligiga qarab moddalarni quyidagicha sinflash mumkin: 100 g suvda – 10 …

Want to read more?

Download all 39 pages for free via Telegram.

Download full file

About "eritmalar termodinamikasi"

slayd 1 mavzu: eritmalar termodinamikasi. reja: tema: eritmalar termodinamikasi reja 1. umumiy tushunchalar 2. molekulyar-dispers sistemalar 3. eritmalarning molekulyar-kinetik nazargayasi 4. noelektrolitlar eritmasi. 5. eritma kontsentratsiyasini ifodalash usullari. 6. eritmalar tabiati va erish mexanizmining zamonaviy tushunchasi. eritmalar eritmalar “fizikaviy kimyo” fani tomonidan o’rganiladigan eng asosiy sistemalardan biri hisoblanadi. eritmalar hayotda va texnikada juda katta ahamiyatga ega, shu sababli ham, fizikaviy kimyo fan sifatida eritmalar nazariyasining yaratilishi natijasida vujudga kelgan. shunga qaramasdan, eritmalarning nazariyasi hozirgi kungacha ham mukammal emas. buning sababi, birinchi qarashda oddiy ko’ringan ushbu sistemalarning juda ham murakkabligi bilan bog’liq....

This file contains 39 pages in PPT format (1.7 MB). To download "eritmalar termodinamikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: eritmalar termodinamikasi PPT 39 pages Free download Telegram