so‘z tarkibi o‘rgatish metodikasi

PPTX 30 pages 6.0 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 30
презентация powerpoint “boshlang‘ich sinflarda «so‘z tarkibi» mavzusini o‘rgatish metodikasi" mavzusida tayyorlagan guruh loyihasi mundarija kirish boshlang‘ich sinflarda «so‘z tarkibi» mavzusini o‘rgatish metodikasi. 1.1 soʻzning morfemik tarkibi. 1.2. soʻzning morfemik vazifalari. ii. bob. ona tili darslarida so`z tarkibini o’rganishda dars samaradorligini oshirish asosidagi metodlar. 2.1. ona tili darslarida so`z tarkibini o’rganishda dars samaradorligini oshirish 2.2. boshlangʻich sinflarda soʻz tarkibiga berilgan topshiriqlar. xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish o`qituvchining darsga puxta tayyorgarligi ta’lim muvaffaqiyati va samarasi garovidir. dars bu, sinfda taqvim-mavzu reja asosida belgilangan vaqt davomida o`qituvchi tomonidan o`quvchilar uchun o`quv-tarbiya jarayonining maqsadli tashkil etilishidir. shunday ekan, har bir o`qituvchi darsga sifatli va puxta tayyorlanmasdan kirishni insoniylikka, pok vijdonga xiyonat ekanligini va ish xaqini halollab olish lozimligini his qilishi kerak. chunki, har bir fan o`qituvchisi faoliyati asosini sifatli dars o`tish, o`quvchilarga yaxshi ta’lim-tarbiya berish tashkil etadi. guruh loyihasi predmeti va obyekti predmet: ko‘pincha dars turi haqida gap ketganda, o‘qituvchilar an’anaviy, noan’anaviy, faol, interfaol, anjuman …
2 / 30
larini o’rganish bilan bog’liq holda so’zning tarkibi haqidagi bilimlarni takomillashtirish ko’zda tutiladi. avvalo, til materialini o’rganish tizimi nimaligini aniqlab olish zarur. boshlang‘ich sinflarda «so‘z tarkibi» mavzusini o‘rgatish metodikasi. 1.1 soʻzning morfemik tarkibi. o’quvchilar so’zning morfemik tarkibini va so’z yasalishini o’rganishlariga qarab, so’znimorfemalarga ajratishdan ongli foydalana boshlaydilar. ular yasama so’zlarning leksik ma’nosini so’zlarning semantik o’xshashligiga qarab biliboladilar. so’zning leksik ma’nosini aniqlash maqsadida uni morfemalarga ajratish til haqidagi fanda o’zining nazariy asosiga ega.morfema – so’zning eng kichik, bo’linmaydigan ma’noli qismi. morfema ikki turga bo’linadi: 1.o’zak morfema – so’zda albatta qatnashadigan va leksik ma’no anglatadigan morfema. 2.affiksal morfema – mustaqil holda leksik ma’no anglatmay, so’zning leksik va grammatik ma’nolari shakllanishi uchun xizmat qiladigan morfema. masalan, gullarni, gulla so’zlaridagi gul – o’zak morfema, -lar, -ni, -la affiksal morfema­dir. affikslar (qo’shimchalar) ikki turga bo’linadi: 1. so’z yasovchi qo’shimchalar. ular so’zning leksik ma’nosini shakllantirish uchun xizmat qiladi. masalan, bog’bon, paxtakor, gulzor, ishchi so’zlaridagi -bon, -kor, -zor, …
3 / 30
haqidagi elementar bilim ham o’quvchilarning tilimizning yangi so’zlar bilan boyishining asosiy manbasini tushunishlari uchun muhimdir. 3. so’z yasalishi asoslari bilan tanishish o’quvchilar lug’atini atrof-muhit haqidagi bilimlar bilan boyitishga imkon beradi. predmet, jarayon, voqea-hodisalar haqidagi tushunchalar so’z bi­lan ifodalanadi. 4. so’zda morfemaning ahamiyatini anglash, shuningdek, qo’shimchalarning semantik ma’nosini bilish o’quvchilarda nutqning aniq shakllanishiga ta’sir etadi. o’qituvchining vazifasi o’quvchilarning so’zning leksik ma’nosini tushunibgina qolmay, kontekstda aniq qo’shimchali so’zlardan ongli foydalanishlarini ham o’rgatish hisoblanadi. 5.so’zning morfemik tarkibini o’rganish imloviy malakalarni shakllantirishda ham katta ahamiyatga ega. fonetik tamoyil yangi o’zbek imlosining yetakchi tamoyili bo’lib, bunga binoan so’zlar va ularning tarkibiy qismi (o’zak va qo’shimchalar) ko’proq talaffuziga muvofiq yoziladi. 6.so’zning morfemik tarkibini o’rganish o’quvchilarning aqliy qobiliyatini o’stirishda, xususan, til birligi sifatida so’zni ongli bilib olish uchun zarur bo’lgan maxsus aqliy ko’nikmalarni shakllantirishda ham ahamiyatli. ii bob. ona tili darslarida so`z tarkibini o’rganishda dars samaradorligini oshirish asosidagi metodlar. 2.1. ona tili darslarida so`z tarkibini o’rganishda dars …
4 / 30
anishga tayyorgarlik bosqichi. bu bosqichning vazifasi – o’quvchilarni bir xil o’zakli so’zlarning ma’no va tuzilishiga ko’ra bog’lanishini tushunishga tayyorlash. masalan, “nega kishilar paxta ko’p ekilgan joyni paxtazor (paxta – paxtazor), daraxt ko’p ekilgan joyni daraxtzor (daraxt – daraxtzor)deb nomlashgan?”, “nega kishilar bir uyni g’ishtli (g’isht – g’ishtli), boshqasini sinchli deyishadi?” ikkinchi bosqich – bir xil o’zakli so’zlarning xususiyatlari va barcha morfemalarning mohiyati bilan tanishtirish. bu bosqichning asosiy o’quv vazifasi – so’zlarning ma’noli qismlari sifatida o’zak, so’z yasovchi va shakl yasovchi qo’shimchalar bilan tanishtirish, “o’zakdosh so’zlar” tushunchasini shakllantirish, bir xil o’zakli so’zlarda o’zakning bir xil yozilishini kuzatish hisoblanadi. masalan, o’quvchilar gul, gulzor, gulli (ko’ylak), gulladi so’zlarini taqqoslaydilar, bu to’rt so’z ma’nosiga ko’ra o’xshashligini va bir xil umumiy qismga ega ekanini, shuning uchunbularni bitta o’zakdosh so’zlar guruhiga kiritish mumkinligini aniqlaydilar. uchinchi bosqich – o’zak, so’z yasovchi va shakl yasovchi qo’shimchalarning xususiyatlari hamda tildagi ahamiyatini o’rganish metodikasi. bu bosqichning o’quv vazifasiga “o’zak”, “so’z …
5 / 30
qo’llana oladigan qismi asos deyiladi. bir o’zakdan hosil bo’lgan so’zlar bir xil o’zakli (o’zakdosh) so’zlar deyiladi: bilim, bilimdon, bilag’on, biluvchi. bunday so’zlar o’zaro sinonim ham bo’lishi mumkin: serhosil – hosildor, beg’ubor – g’uborsiz, tilchi – tilshunos o’zakka qo’shilib, turli ma’nolarni ifodalaydigan qism qo’shimcha deyiladi: ishchi, bahola, olmazor, ishla, yozgi. qo’shimchalar so’z tarkibida qatnashmasligi ham mumkin, ular ayrim qo’llanmaydi, doim o’zakka qo’shilib keladi. so’z yasovchi qo’shimchalar o’zakka qo’shilib, yangi ma’noli so’z hosil qiladigan qo’shimchalardir: o’t - o’tloq, arra - arrala, kuch - kuchli, hosil -serhosil. so’z yasovchi qo’shimchalar unumli(-li, -la, -chi, ser-, -dosh, -kor) va unumsiz (-vul, -ag’on, -chil, -in, -a) bo’lishimumkin. so’z o’zgartiruvchi qo’shimchalar (ayrim darsliklarda “aloqa- munosabat shakli qo’shimchalari” deyiladi (19; 18)gapda so’zlarni bir-biriga bog’laydigan qo’shimchalardir. bular 3 turli bo’ladi: 1) kelishik qo’shimchalari: kitobni, uyga, daftarning. 2) egalik qo’shimchalari: maktabimiz, ukam, bog’i. 3) shaxs-son qo’shim­chalari: yedik, bordim, kelding, yurasan. guruh loyihasi metodlari “doirada berilgan harflar asosida so`z tuz” o`yini. …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "so‘z tarkibi o‘rgatish metodikasi"

презентация powerpoint “boshlang‘ich sinflarda «so‘z tarkibi» mavzusini o‘rgatish metodikasi" mavzusida tayyorlagan guruh loyihasi mundarija kirish boshlang‘ich sinflarda «so‘z tarkibi» mavzusini o‘rgatish metodikasi. 1.1 soʻzning morfemik tarkibi. 1.2. soʻzning morfemik vazifalari. ii. bob. ona tili darslarida so`z tarkibini o’rganishda dars samaradorligini oshirish asosidagi metodlar. 2.1. ona tili darslarida so`z tarkibini o’rganishda dars samaradorligini oshirish 2.2. boshlangʻich sinflarda soʻz tarkibiga berilgan topshiriqlar. xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish o`qituvchining darsga puxta tayyorgarligi ta’lim muvaffaqiyati va samarasi garovidir. dars bu, sinfda taqvim-mavzu reja asosida belgilangan vaqt davomida o`qituvchi tomonidan o`quvchilar uchun o`quv-tarbiya jarayonining ma...

This file contains 30 pages in PPTX format (6.0 MB). To download "so‘z tarkibi o‘rgatish metodikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: so‘z tarkibi o‘rgatish metodika… PPTX 30 pages Free download Telegram