boshlang'ich sinflarda ona tili darslarida so'z tarkibi va yasalishini o'rganish metodikasi

DOCX 37 pages 3,2 MB Free download

37 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 3,2 MB

Fayl turi DOCX

Pages 37

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 37

toshkent amaliy fanlar universiteti sirtqi boshlang’ich ta‘lim bt22-14 c guruh talabasi karimova madinabonuning “ boshlang'ich sinflarda ona tili darslarida so'z tarkibi va yasalishini o'rganish metodikasi” mavzusidagi kurs ishi ilmiy rahbar: ravshanova gulruh toshkent-2024 yi mundarija kirish ................................................................................................................... i-bob. boshlang'ich sinflarda ona tili darslarida so'z tarkibi va yasalishini o'rganish metodikasiining ilmiy adabiyotlardagi taxlili 1.1. boshlang’ich sinf ona tili darslarida so’z tarkibi va yasalishini o’qitishning ahamiyati 1.2. boshlang'ich sinf ona tili darslarida so'z tarkibi va yasalishini o'rgatish metodikasi ii-bob. boshlang’ich sinflarda so’zning morfemik tarkibini o’rganish metodikasi 2.1. so’zning morfemik tarkibi va so’z yasalishi ustida ishlashning ahamiyati va bu jarayondagi vazifalar 2.2. ona tili darslarida so’zning morfemik tarkibini o’rganish metodikasi xulosalar……………………………………………………………………… adabiyotlar…………………………………………………………………… ilovalar……………………………………………………………………….. i-bob. boshlang'ich sinflarda ona tili darslarida so'z tarkibi va yasalishini o'rganish metodikasiining ilmiy adabiyotlardagi taxlili 1.1. boshlang’ich sinf ona tili darslarida so’z tarkibi va yasalishini o’qitishning ahamiyati ona tili — har bir elatning, xalqning , millatning oʻz tili. ona tili …

2 / 37

li), -chan (ishchan), -la (tuzla), -illa (taqilla), -lar (bolalar), -roq, (kattaroq), -mtir (qoramtir) va hokazo. so’zning leksik ma’nosini aniqlash maqsadida uni morfemalarga ajratish til haqidagi fanda o’zining nazariy asosiga ega. morfema – so’zning eng kichik, bo’linmaydigan ma’noli qismi. morfema ikki turga bo’linadi: 1. o’zak morfema – so’zda albatta qatnashadigan va leksik ma’no anglatadigan morfema. 2. affiksal morfema – mustaqil holda leksik ma’no anglatmay, so’zning leksik va grammatik ma’nolari shakllanishi uchun xizmat qiladigan morfema. masalan, gullarni, gulla so’zlaridagi gul – o’zak morfema, -lar, -ni, -la affiksal morfemadir. affikslar (qo’shimchalar) ikki turga bo’linadi: 1. so’z yasovchi qo’shimchalar. ular so’zning leksik ma’nosini shakllantirish uchun xizmat qiladi. masalan, bog’bon, paxtakor, gulzor, ishchi so’zlaridagi -bon, -kor, -zor, -chi so’z yasovchi affikslardir. 2. shakl yasovchi qo’shimchalar. bu qo’shimchalar so’zlarni grammatik jihatdan shakllantirib, turli grammatik ma’nolarni ifodalaydi. masalan, maktablarimizni so’zida - lar, -imiz, -ni shakl yasovchi qo’shimchalar bo’lib, -lar ko’plik ma’nosini, -imiz egalikning i shaxs ko’plik ma’nosini, …

3 / 37

niqlashning asosiy usullaridan birini bilib oladilar. bunda o’qituvchining vazifasi o’quvchilar so’zlarning leksik ma’nosi va morfemik tarkibi bir-biriga bog’liqligini bilib olishi uchun eng qulay sharoit yaratish, shu asosda ularning lug’atiga aniqlik kiritishga maqsadga muvofiq rahbarlik qilish hisoblanadi. 2. so’z yasalishi haqidagi elementar bilim ham o’quvchilarning tilimizning yangi so’zlar bilan boyishining asosiy manbasini tushunishlari uchun muhimdir. yangi so’z tilda mavjud bo’lgan morfemalardan, ma’lum usul va modellar asosida vujudga keladi (yasaladi). so’z yasalishini kuzatish o’quvchilarda so’zga faol munosabatni shakllantirishga ijobiy ta’sir etadi, tilning rivojlanish qonuniyatlarini tushunishga olib keladi. 3. so’z yasalishi asoslari bilan tanishish o’quvchilar lug’atini atrof-muhit haqidagi bilimlar bilan boyitishga imkon beradi. predmet, jarayon, voqea-hodisalar haqidagi tushunchalar so’z bilan ifodalanadi. so’zlar o’rtasidagi ma’no va tuzilish jihatidan bog’lanishni belgilash o’zaro munosabatda bo’lgan tushunchalar o’rtasidagi bog’lanishga tayanadi (masalan, traktor va traktorchi so’zlari o’zaro munosabatda bo’lgan tushunchalar, shu tufayli ma’no va tuzilishiga ko’ra bog’langan). o’quvchilar so’zlarning ma’no va tuzilishiga ko’ra o’zaro munosabatini haqiqatan bilsalar, atrofmuhitda …

4 / 37

ar) ko’proq talaffuziga muvofiq yoziladi. o’zak va qo’shimchalarni to’g’ri yozish malakasini nazariy asosda shakllantirish fonetik, so’z yasalishiga oid, grammatik bilimlarni maqsadga muvofiq tatbiq etishni talab qiladi. shuning uchun so’zning morfemik tarkibini o’rganishning muhim vazifalaridan biri o’zak va qo’shimchalarni to’g’ri yozish malakasini shakllantirish uchun zarur bo’lgan bilim va ko’nikmalar asosini yaratish hisoblanadi. so’zning morfemik tarkibini o’rganish o’quvchilarning aqliy qobiliyatini o’stirishda, xususan, til birligi sifatida so’zni ongli bilib olish uchun zarur bo’lgan maxsus aqliy ko’nikmalarni shakllantirishda ham ahamiyatli. o’qituvchining vazifasi ta’lim jarayonida bilimni o’zlashtirish bilan o’quvchilarda aqliy faoliyatni o’stiradigan, analiz, taqqoslash ko’nikmalarini shakllantiradigan sharoit yaratish hisoblanadi. boshlang’ich sinf ona tili darslarida o’quvchilarga so’z tarkibi va yasalishini o’rgatishda quyidagi metodikadan foydalanish maqsadga muvofiq. boshlang’ich sinflar ona tili dasturiga muvofiq so’zning morfemik tarkibi iii sinfda o’rganiladi. iv sinfda so’z turkumlarini o’rganish bilan bog’liq holda so’zning tarkibi haqidagi bilimlarni takomillashtirish ko’zda tutiladi. avvalo, til materialini o’rganish tizimi nimaligini aniqlab olish zarur. til materialini o’rganish tizimi …

5 / 37

femalarni to’g’ri yozish malakasini shakllantirish us¬tida ishlash bilan bog’liqligini belgilab beradi. mavzuni o’rganishda to’rt bosqich ajratiladi: birinchi bosqich – so’z yasalishini o’rganishga tayyorgarlik bosqichi. bu bosqichning vazifasi – o’quvchilarni bir xil o’zakli so’zlarning ma’no va tuzilishiga ko’ra bog’lanishini tushunishga tayyorlash. bunday vazifaning qo’yilishiga sabab, birinchidan, so’zning ma’no va tuzilishi jihatidan bog’lanishini tushunish, o’zining lingvistik mohiyatiga ko’ra, bir xil o’zakli so’zlarni va so’z yasalishini o’zlashtirishga asos hisoblanadi. ikkinchi bosqich – bir xil o’zakli so’zlarning xususiyatlari va barcha morfemalarning mohiyati bilan tanishtirish. bu bosqichning asosiy o’quv vazifasi – so’zlarning ma’noli qismlari sifatida o’zak, so’z yasovchi va shakl yasovchi qo’shimchalar bilan tanishtirish, “o’zakdosh so’zlar” tushunchasini shakllantirish, bir xil o’zakli so’zlarda o’zakning bir xil yozilishini kuzatish hisoblanadi. uchinchi bosqich – o’zak, so’z yasovchi va shakl yasovchi qo’shimchalarning xususiyatlari hamda tildagi ahamiyatini o’rganish metodikasi. bu bosqichning o’quv vazifasiga “o’zak”, “so’z yasovchi qo’shimcha”, “shakl yasovchi qo’shimcha” tushunchalarini shakllantirish, so’zning leksik ma’nosi bilan morfemik tarkibi o’rtasidagi bog’lanish …

Want to read more?

Download all 37 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "boshlang'ich sinflarda ona tili darslarida so'z tarkibi va yasalishini o'rganish metodikasi"

toshkent amaliy fanlar universiteti sirtqi boshlang’ich ta‘lim bt22-14 c guruh talabasi karimova madinabonuning “ boshlang'ich sinflarda ona tili darslarida so'z tarkibi va yasalishini o'rganish metodikasi” mavzusidagi kurs ishi ilmiy rahbar: ravshanova gulruh toshkent-2024 yi mundarija kirish ................................................................................................................... i-bob. boshlang'ich sinflarda ona tili darslarida so'z tarkibi va yasalishini o'rganish metodikasiining ilmiy adabiyotlardagi taxlili 1.1. boshlang’ich sinf ona tili darslarida so’z tarkibi va yasalishini o’qitishning ahamiyati 1.2. boshlang'ich sinf ona tili darslarida so'z tarkibi va yasalishini o'rgatish metodikasi ii-bob. boshlang’ich sinflarda so’zning morfemik tarkibini o’rganish ...

This file contains 37 pages in DOCX format (3,2 MB). To download "boshlang'ich sinflarda ona tili darslarida so'z tarkibi va yasalishini o'rganish metodikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: boshlang'ich sinflarda ona tili… DOCX 37 pages Free download Telegram