лалмикор ерларни баҳолаш

DOC 130,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1363191067_42148.doc лалмикор ерларни баҳолаш www.arxiv.uz режа: 1. баҳорикор ерларни баҳолашнинг негизли шкаласи. 2. лалмикор ерлар учун бонитировка коэффициентлари лалмикор ерларни баҳолаш баҳорикор-лалмикор ерларни баҳолаш суғориладиган тупроқларни баҳолашдан бироз фарқ қилади. табиий нам, яoни йиллик ёғин-сочин ҳисобига олиб бориладиган деҳқончилик лалмикор ҳисобланади. лалмикорчилик бизнинг мамлакатимизда адир, тоғолди кенгликларида, асосан бўз тупроқларда йўлга қўйилган ва ривожланмоқда. халқни дон маҳсулотлари билан таoминлашда баҳорикор деҳқончиликни алоҳида ўрни бор. республика қишлоқ хўжалигида фойдаланиладиган лалмикор ерлар 790.4 минг гектарни ташкил қилади. бу майдон вилоятлар ичида бир текис тақсимланмайди. баҳорикор деҳқончиликни ўзига хос характерлари ва қийинчиликлари мавжуд. биринчидан тақдири қисман релpефга, яoни ер усти ва тупроқни текис, нотекислигига боғлиқ бўлса, иккинчидан тупроқни сифат баҳосига, учинчидан шу тупроқни намлик шароитига, яoни ёғадиган ёғинни жадаллигига, миқдорига, вақтига, турига боғлиқ бўлади. шу боис лалмикор деҳқончилик олиб бориладиган ерларни баҳолашда тупроқ, релpеф , иқлим каби табиий категориялар назарда тутилмоғи даркор. докучаев ўз замонасида нижнқй-новгород губерниясининг тупроқларини баҳолашда тупроқ, релpеф, иқлимни асос …

нг учун ҳам географияда ва ер ҳақидаги бошқа бир қатор фанларда "ер шари" деган ибора ишлатилади. бу нуқтаи назардан ер - ер пўсти, мантия, ядро қобиқларини ўз ичига олган геоид шаклдаги қуёш тизимидаги планета деб қаралади. деҳқончилик нуқтаи назаридан эса, ер деганда унинг литосфера, яoни ер пўстининг энг устки юпқа қисми киши кўз ўнгига келади. бу соҳада ҳали ягона таoриф йўқ. лекин баoзи тадқиқотларда ерга таoриф беришга уринишлар бор. ер - деб, тупроқ ва унинг оналик жинсини бир қисмини ўз ичига олган ишлаб чиқариш қобилиятига эга бўлган ер пўстининг юпқа энг устки қатламига айтилади. докучаев ер билан тупроқ тушунчаларига тўхталиб уларни фарқлаш учун тупроқ тўғрисида сўз борганда унумдорлик, ер тўғрисида сўз борганда ишлаб чиқариш қобилияти каби атамалардан фойдаланишни тавсия этган ва фойдаланган. лалмикор деҳқончилик қилинадиган ерларда тупроқ қатлами ҳар хил қалинликда, шу боисдан бўлса керак бу майдонларда ерлар тариқасида баҳо бериш йўлга қўйилган. қолаверса ерларнинг маҳсулдорлигига қатор омиллар таoсир қилади. …

ва баҳор ойларининг январ-апрелига тўғри келади. май ойига келиб бу майдонда ёғин миқдори кескин камаяди. ёз ойларида, яoни июн-августда ёғингарчилик бўлмайди, яoни нолга тушиб қолади. айрим йилларда оз миқдорда ёғиши кузатилади. лалмикор деҳқончилик тарқалган майдонларда ҳосил тақдирини асосий қисми тупроқни сув тартиботи билан боғлиқ. бунда ёғинни йил давомидаги, ҳатто фасл давомидаги тақсимоти катта амалий аҳамиият касб этади. а.а.роде, н.атахонов томонидан лалмикор ерларнинг сув тартиботи терлайдиган гуруҳга кириши, яoни капилляр найчалар орқали сизот суви сатҳидан кўтарилган нам билан атмосфера ёғинларидан ҳосил бўлган ва тупроқнинг ички қатламларига кириб борган намликлар учрашмайди, демак бир - биригача етиб келмайди деган хулосалар олинган. бу хусусият адир ўлкалардаги кўпчилик автоморф тупроқлар учун хосдир. баҳорикор ерларда тупроқ қатлами 70-120 см ни ташкил қилади. тоғолди қия текисликларида 70 см гача бўлса, паст тоғларда 120 см гача етади. тупроқларни нам заҳирасининг энг кўп миқдори март ойига тўғри келади. апрелнинг иккинчи ярмидан бошлаб тупроқ қопламидаги ўсимлик олиши мумкин бўлган намлик …

нтлари. № ювилганлик даражаси бонитировкалаш коэффициентлари лёсслар, лёссли жинслар пролювиал ва делювиал жинслар 1 ювилмаган 1,00 1,00 2 кучсиз ювилган 0,95 0,95 3 ўртача ювилган 0,90 0,95 4 кучли ювилган 0,70 0,75 5 ювилма жинслар тўплами 1,00 0,65 пролювиал ва делювиал ётқизиқлар устида ҳосил бўлган тупроқлар ҳар хил миқдор ва ўлчамлардаги тошлар, шағаллар, қум, қумтош бўлак ва бўлакчаларига бой бўлади. ҳозирги вақтда пасайтирувчи коэффициентлар тариқасида қуйидаги жадвалдан фойдаланиш тавсия этилади. 28-жадвал. тупроқ ювилганлик даражасига кўра пасайтирувчи коэффициентлар. № ювилганлик даражаси коэффициентлар. 1 ювилмаган 1,0 2 кучсиз ювилган 0,9 3 ўртача ювилган 0,8 4 кучли ювилган 0,7 5 ювилма жинслар тўплами 1,0 тупроқ таркибидаги тош ва шағалларни бирлаштириб скелет, яoни тупроқ скелети дейилади. скелет миқдори тупроқни устки қатламларида кўп бўлса, уруғни униб чиқишига салбий таoсир кўрсатади. скелет қўшилмалар тупроқни тез исишига ва шу боис тез қуришига сабаб бўлади. бевосита тошга тегиб турган ўсимлик ёз вақтларида куйиб қолиб, қуришгача боради. тупроқ қатламидаги …

чуқурлиги ҳам тупроқ унумдорлигига салбий таoсир қилади, яoни ҳосил билан салбий корреляцияланади. скелетли қатлам 30, 30-50 см чуқурликда, яoни шу чегарадан юқорида жойлашганда ғўза, беда, маккажўхори, полиз ва бошқа илдиз тизими юзада жойлашадиган ўсимликлар учун катта зарар етказади. агар бу қатлам чуқурда жойлашган бўлса, дарахт ўсимликларига ҳам зарар етказади. шу боис скелетли қатлам чуқурлигига кўра ҳам бонитировкалаш коэффициентлари ўзгаради. 30-жадвал. скелетли қатлам чуқурлигига кўра бонитировка коэффициентининг ўзгариши. № биринчи скелетли қатлам чуқурлиги, см. коэффициенти 1 100 см дан чуқурда 1,00 2 71-100 0,95 3 51-70 0,85 4 31-50 0,70 5 >30 0,60 тупроқ унумдорлигига таoсир этувчи омиллардан скелетлилик ва гипслилик даражаси ҳозирги кунда қуйидаги тартибда эoтиборга олинади. 31-жадвал. тупроқни скелетлилик ва гипслилик даражасига мувофиқ коэффициентлар. № тупроқни скелетлилик даражаси ётиш чуқурлиги, см. 30-50 50-100 100-150 1 скелетсиз 0,8 0,9 1,0 2 скелетли 0,7 0,8 0,9 3 гипсли 0,6 0,7 0,9 юқорида кўрсатилган ҳосилни чекловчи омиллардан ташқари лалмикор ерларни ишлаб чиқариш …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "лалмикор ерларни баҳолаш"

1363191067_42148.doc лалмикор ерларни баҳолаш www.arxiv.uz режа: 1. баҳорикор ерларни баҳолашнинг негизли шкаласи. 2. лалмикор ерлар учун бонитировка коэффициентлари лалмикор ерларни баҳолаш баҳорикор-лалмикор ерларни баҳолаш суғориладиган тупроқларни баҳолашдан бироз фарқ қилади. табиий нам, яoни йиллик ёғин-сочин ҳисобига олиб бориладиган деҳқончилик лалмикор ҳисобланади. лалмикорчилик бизнинг мамлакатимизда адир, тоғолди кенгликларида, асосан бўз тупроқларда йўлга қўйилган ва ривожланмоқда. халқни дон маҳсулотлари билан таoминлашда баҳорикор деҳқончиликни алоҳида ўрни бор. республика қишлоқ хўжалигида фойдаланиладиган лалмикор ерлар 790.4 минг гектарни ташкил қилади. бу майдон вилоятлар ичида бир текис тақсимланмайди. баҳорикор деҳқончиликни ўзига хос характерлари ва қийинчиликлари мавж...

Формат DOC, 130,5 КБ. Чтобы скачать "лалмикор ерларни баҳолаш", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: лалмикор ерларни баҳолаш DOC Бесплатная загрузка Telegram