qisasi rabg'uziy - o'zbek adabiyotining ilk nasriy namunasi

DOCX 32 sahifa 82,0 KB Bepul yuklash

32 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 82,0 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 32

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 32

mundarija kirish…………………………………………………………………….2-4 i bob. “qisasi rabg'uziy” - o'zbek adabiyotining ilk nasriy namunasi. 1.1 “qisasi rabg'uziy” asari va uning janriy tarkibi…………………….5-9 1.2 “qisasi rabg`uziy” dagi qissa va hikoyatlarning mavzular olami…10-14 ii bob. “qisasi rabg`uziy” hikoyatlarining g`oyaviy badiiyati. 2.1 rabg`uziy qissa va hikoyalarida axloqiy ta`limiy qarashlar………..15-18 2.2 qissasi rabg`uziy” asaridagi qissalar mazmuni. asar tarkibi va badiiy xususiyatlari……………………………………………………………..19-29 xulosa…………………………………………………………………...30-31 foydalanilgan adabiyotlar……………………………………………..32 kirish mavzuning dolzarbligi. xx asr jahon tilshunosligida til tarixi shakllangan va mustaqil fanga aylangan davr hisoblanadi. qadimgi yozma yodgorliklar tilini diaxron aspektda tadqiq etuvchi mazkur soha xxi asrda yanada rivojlanib, fan oldiga yangi muammolarni kо‘ndalang qо‘ymoqda. kо‘hna manbalarning leksik-semantik xususiyatlarini о‘rganish qayd etilgan masalalar sirasiga kiradi. dunyo adabiyotida markaziy osiyoda yashovchi barcha turkiy xalqlar uchun birdek qimmatga ega bо‘lgan nosiruddin burhonuddin rabg‘uziyning «qisasi rabg‘uziy» asari alohida о‘rin tutadi. chunki bu obida jamiyat taraqqiyoti tarixini dastlab turkiy tilda bayon etgan, turkiy xalqlarni jahon diniy-ma’rifiy qadriyatlaridan bahramand qilgan ma’naviy boyliklardan sanaladi. shu bois buyuk …

2 / 32

arimiz, azizavliyo va allomalarimizning tabarruk nomlari va merosini, g‘urur va iftixorimizni tiklash, yosh avlodimizni milliy va umumbashariy qadriyatlar ruhida tarbiyalash kabi beqiyos imkoniyatlar ochib berganini alohida ta’kidlash zarur»[footnoteref:1]. xiii–xiv asrlar turkiy tillar tarixida murakkab davrni tashkil etadi. bu paytda о‘rta osiyo va oltin о‘rda muzofotida til xususiyatlari jihatidan bir-biridan farq qiluvchi nodir asarlar yaratildiki, ularning barchasida turkiy tillarning о‘g‘uz-qipchoq, qarluq-uyg‘ur guruhlariga xos bо‘lgan fonetik, leksik va morfologik xususiyatlar aks etgan. mazkur yodnomalarning kо‘pchiligi eski о‘zbek adabiy tilining shakllanishida zamin vazifasini о‘tagan. ushbu manbalar sirasiga «qisasi rabg‘uziy» obidasini ham kiritish mumkin. turkiy adabiyotning ilk nasriy asarlaridan hisoblangan «qisasi rabg‘uziy» obidasida xiiixiv asrlarda yashab ijod etgan ajdodlarning turli jabhalar, chunonchi, ijtimoiy-siyosiy, sotsialiqtisodiy, harbiy, madaniy, diniy, maishiy, kasb-hunar, jug‘rofiy sohalarga oid rang-barang leksik birliklar qо‘llanilgan. bular, о‘z navbatida, xalqimizning о‘sha davrdagi hayoti, turmush tarzi, tili, madaniyati, urf-odati, an’analari haqida zarur ma’lumot beradi. shunday ekan, asar sо‘z boyligini tadqiq etish turkiy xalqlarning uzoq о‘tmishini …

3 / 32

ati darajasida ahamiyat berilayotganligining mahsuli sifatida qarash mumkin. mavjud qо‘lyozmalarning dastlabkisi xv asrda kitobat qilingan bо‘lib, hozir britaniya muzeyida saqlanadi. eski qо‘lyozmalardan yana biri rossiya fa sharqshunoslik institutining sankt-peterburg bо‘limida s-245 raqami ostida saqlanayotgan nusxa bо‘lib, u xvxvi asrlarga mansub deya taxmin qilinadi. daniyalik matnshunos k.gryonbek 1948 yili kopengagenda yodnomaning eng qadimiy qо‘lyozmasi sanalgan london nusxasi faksimilesini nashr ettirdi[footnoteref:2]. y.shinkevich[footnoteref:3] london nusxasi bilan boshqa nusxalarni qiyoslab, asarning sintaksisi, a.abrajeyev[footnoteref:4] yodgorlikdagi qо‘shma sо‘zlarga bag‘ishlangan ilmiy izlanishlar olib bordi. 1969 yilda о‘.mirzakarimova sankt-peterburg nusxasi asosida asarning morfologik xususiyatlari bо‘yicha nomzodlik dissertatsiyasini yoqladi[footnoteref:5]. mavzuning maqsadi «qisasi rabg‘uziy» asarining о‘zbek adabiy tili shakllanishi va rivojlanishida tutgan о‘rnini aniqlash hamda qissada qо‘llanilgan sо‘zlarning lingvostatistik, mavzuiy, tarixiy-etimologik va leksik-semantik jihatdan о‘ziga xos xususiyatlarini ochib berishdan iborat. mavzuning vazifasi - «qisasi rabg‘uziy» asarining о‘zbek adabiy tili lug‘at tarkibi rivojlanishida tutgan о‘rnini kо‘rsatish hamda statistik metod yordamida obida sо‘z boyligidagi sо‘z turkumlari ulushini aniqlash; - leksik birliklarni turli …

4 / 32

sari hisoblanadi. mavzuning predmetini «qisasi rabg‘uziy» о‘zbek adabiy tilining xiii asr oxiri – xiv asr boshlaridagi о‘ziga xos xususiyatlarini yoritish, yodgorlikning о‘zbek adabiy tili shakllanishi va rivojlanishida tutgan о‘rnini aniqlash tashkil etadi. kurs ishining tarkibiy tuzulishi kirish, ikkita bob, to’rtta paragraph, xulosa va foydalanilgan adabiyotlardan iborat. [1: каримов и. а. она юртимиз бахту иқболи ва буюк келажаги йўлида хизмат қилиш энг олий саодатдир. т.: ўзбекситон, 2015. б.71.] [2: grohbech k. rabguzi narrationes de prophetis. cod. mys. brit. add. kopenhagen, 1948.] [3: schinkewitsch y. rabguzis syntax. msos ii. 1926] [4: абражеев а. сложные предложение(гипотаксис) в прозе «кисасул-анбия» рабгузии – писателя xiv века. труды узбекского государственного университета. –самарканд, 1957.] [5: мирзакаримова у. морфологические особенности «кисаси рабгузи». автореф. дис. ... канд. филол. наук. – т., 1969.] i bob. “qisasi rabg'uziy” - o'zbek adabiyotining ilk nasriy namunasi. 1.1 “qisasi rabg'uziy” asari va uning janriy tarkibi turkiy xalqlar adabiyoti tarixida birinchilardan bo‘lib nasrda rivoyatlardan, hikoyatlardan …

5 / 32

ik, ota-ona va farzand munosabatlari, erk va adolat mavzulari shular jumlasidandir. qissalar hajmi turlicha: masalan, yusuf haqidagi qissa salkam 100 sahifani tashkil qilsa, lut haqidagi qissa bir necha sahifadangina iborat. qissalarning ko’pi qahramon haqidagi muayyan xabar bilan boshlanadi, so’ng sheriy madh, keyin asosiy voqealar bayoni keladi. bazi qissalar ichida yana mustaqil hikoya, rivoyat va naqllar ham bor. masalan, yusuf qissasida bir necha hikoya, latifa, bayt, g’azal va boshqa janr namunalari uchraydi. ammo ular asarda olg’a surilgan asosiy g’oyaviy-badiiy maqsad bilan yaxlitlikni tashkil etadi[footnoteref:7]. qissalarda real hayot voqealari bilan bog‘liq mavzular ham uchraydi. qissalar bayonida, personajlar tasvirida xalq og‘zaki ijodining bevosita ta’siri seziladi. asar garchi payg’ambarlar haqida bo’lsa-da, muallifning e’tiroficha, insonlar mavjud bo’lmasdan avval ham mavjudlik mavjud bo’lgani uchun voqealarni ana shu ilk mavjudlik voqealaridan boshlaydi. ya’ni avvalgi qissa yer, ko’k, mavjudotlar, jin, dev, parilar hukmronligi, so’ngra insonning yaratilishiga ehtiyoj tug’ilishi voqealaridan boshlanadi. bu voqealar konkret ilmiy xarakterga ega bo’lmasa-da, lekin …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 32 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"qisasi rabg'uziy - o'zbek adabiyotining ilk nasriy namunasi" haqida

mundarija kirish…………………………………………………………………….2-4 i bob. “qisasi rabg'uziy” - o'zbek adabiyotining ilk nasriy namunasi. 1.1 “qisasi rabg'uziy” asari va uning janriy tarkibi…………………….5-9 1.2 “qisasi rabg`uziy” dagi qissa va hikoyatlarning mavzular olami…10-14 ii bob. “qisasi rabg`uziy” hikoyatlarining g`oyaviy badiiyati. 2.1 rabg`uziy qissa va hikoyalarida axloqiy ta`limiy qarashlar………..15-18 2.2 qissasi rabg`uziy” asaridagi qissalar mazmuni. asar tarkibi va badiiy xususiyatlari……………………………………………………………..19-29 xulosa…………………………………………………………………...30-31 foydalanilgan adabiyotlar……………………………………………..32 kirish mavzuning dolzarbligi. xx asr jahon tilshunosligida til tarixi shakllangan va mustaqil fanga aylangan davr hisoblanadi. qadimgi yozma yodgorliklar tilini diaxron aspektda tadqiq etuvchi mazkur soha...

Bu fayl DOCX formatida 32 sahifadan iborat (82,0 KB). "qisasi rabg'uziy - o'zbek adabiyotining ilk nasriy namunasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: qisasi rabg'uziy - o'zbek adabi… DOCX 32 sahifa Bepul yuklash Telegram