qissasi rabg’uziy (qissasul-anbiyo) o’zbek badiiy nasrining ilk namunasi sifatida

DOC 1.7 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1665262996.doc qissasi rabg’uziy (qissasul-anbiyo) o’zbek badiiy nasrining ilk namunasi sifatida qissasi rabg’uziy (qissasul-anbiyo) o’zbek badiiy nasrining ilk namunasi sifatida reja: i. kirish ii.asosiy qism 1)nosiruddin rabg’uziy- qissa va hikoyatlar ustasi 2)”qissasi rabg’uziy” asari va uning g’oyaviy badiiy talqini 3)payg’ambarlar tasvirini berishda adibning tasavvur kuchi va mahorati 4)rabg’uziy qissa va hikoyalarida axloqiy ta’limiy qarashlar iii. xulosa iv.foydalanilgan adabiyotlar ro’yhati asar o’zbek nasrining ilk namunasi kirish mustaqillikning dastlabki kunlaridanoq haqqoniy tariximizni qayta tiklashga, ma’naviyatimizni yuksaltirishga, milliy san’atimizga adabiyitimizga alohida urg’u berildi. prezidentimiz i.a.karimovning1 “jahon madaniyati yutuqlariga ulkan hissa qo’shgan buyuk ajdodlarimizning madaniy va ma’naviy merosi teranligi va chuqurligi anglab olinganligi, har bir avlodning o’z o’tmishiga oliyjanob milliy va diniy an’analarga hurmat bilan qarash,ularni asrab avaylash ruhida tarbiyalanayotganligi ayni chog’da hozirgi zamon jahon svilizatsiyasi ma’naviy qadriyatlarini o’zlashtirish va ularga oshno bo’lish zarurligi ravshan anglab etilganligi-mana shularning hammasi hayotbaxsh bir zamindirki bizning yangilanish va xalqimizning milliy o’zligini anglashini oshirish, aholining milliy ma’naviy yetukligi va …
2
si sifatida katta ahamiyatga ega. chunki asarda badiiy adabiyotimizdagi ko’plab elementlar ilk marotaba rabg’iziyning yozuvchilik mahoratida nomoyon bo’lgan __________ 1i.a.karimov “jamiyatimiz mafkurasi xalqni xalq, millatni millat qilishga xizmat qilsin” “tafakkur” jurnali 1998y 7b nosiruddin rabg’uziy qissa va hikoyatlar ustasi rabg’uziy o’zbek mumtoz adabiyoti tarixida alohida mavqe qozongan adibdir. u xorazmning raboti o’g’uz degan joyida tug’ilgan. rabg’uziy “qissasi rabg’uziy” asarining muqaddimasida otasi burhoniddinning o’g’uz rabotining qozisi bo’lganligini aytib o’tadi. asar nosiruddin to’qbo’g’aning topshirig’i asosida yozilgan.1 muallif uni “…yigitlar arig’i (poki) ulug’ otlig’, qutlug’ zotlig’, ezgu xulqlig’, islom yorug’lig’, mo’g’ul sonlig, ‘ musulmon dinlig’, odamiylar ishonchi, mo’minlar quvonchi, himmati adiz (yuksak) aqli tengiz” deb ta’riflaydi. nosuruddin to’qqbo’g’abekka bag’ishlangan sheriy madhiyada uning “arslon mengizlik surasi” “ko’rkluk sifatlig’ surasi” “tuz so’zlayur so’zni uqa” singari sifatlari keltirilgan. rabg’uziyning ushbu asardan boshqa ijodiy merosi haqida ma’lumotlar mavjud emas. “qissasi rabg’uziy” asari turkiy xalqlar orasida tarqalgan. u payg’ambarlar haqidagi qissalardan iboratdir. bu asar o’zbek nasrining eng qadimiy …
3
badiiy tafakkur mevalaridir. mavzu doirasiga ko’ra asar qissalari juda rang barang, hilma xil va yorqin tasvirlarga ega. olamdagi butun mavjudot egasi bo’lgan ollohni ulug’lash payg’ambarlar hayotiga doir lavhalarni eslash, vatan, vatanparvarlik,erk va adolat, ota-ona farzand minosabatlari, sevgi-sadoqat, do’stlik va hamjihatlik urush va tinchlik kabi mavzular shular jumlasidandir. bular asardagi 72 bob qissalarda o’z ifodasuni topgan. bu qissalarning hajmi turlicha. masalan “qissasi yusuf” salkam yuz sahifadan iborat bo’lsa “lut” haqidagi qissa bir necha sahifadan iborat. qissalarning ko’pi hayot va qahramon haqidagi muayyan xabar bilan boshlanadi. so’ng she’riy madh, keyin asosiy voqealar bayoni keladi.ba’zi qissalar ichida yana mustaqil hikoya, rivoyat va naqllari ham bor, masalan yusuf qissasida bir necha hikoya, latifa, bayt, g’azal va boshqa janr namunalari uchraydi, ammo ular asarda olg’a surilgan asosiy g’oyaviy-badiiy maqsad bilan yaxlitlikni tashkil etadi. misol sifatida “dovud haqida” gi qissa bilan tanishish mumkin. qissa dovudning ta’rifi bilan boshlanadi. so’ng she’riy tavsif beriladi. undan keyin dovud payg’ambar …
4
ddin rabg’uziy “qissasi rabg’uziy” (birinchi kitob) toshkent “yozuvchi” nashriyoti 1990y 51b “podshohingiz netag turur, o’ntasi (shunisi) bor, kishilar molin yeyur” dovud duo qildi: iyo (egamey), menga bir harf hunar o’rgatgil. aning birla qazg’achiligi (nasibamni) yeyayin. xalq mani so’zlamasunlar mavlo taolo bir taqachilik san’atin anta o’gratuv berdi. aymishlar temur dovud ilkinda mumtek yumshar erdi. netakkim xamir o’zgalar ilkinda” halollikka o’z mehnati bilan kun ko’rishga boshqalarga zulm qilmaslikka undash hikoyaning asosiy maqsadidir. o’zbek nasrida ilk marotaba diologlar, rabg’uziy tomonidan keng qo’llangan ana shu diologlar vositasida asosiy g’oyaviy maqsad yorqin va ta’sirchan ifodalangan. rabg’uziy hikoyalarida insonparvarlik, yurtparvarlik insonni komillikka ko’tarish ahloqiy poklik, ma’naviy barkamollik sari undash g’oyalari yetakchilik qiladi. ular orasida til odobi qalb pokligi ham alohida o’rin tutadi. bu jihatdan “luqmon va uning xojasi” hikoyati ibratlidir. “luqmong’a xojasi aydi:”borg’il bir qo’y bo’gizlab etindin qayu yaxshiroq ersa menga kelturgil. qo’yni bo’g’izladi, tili birla yurakni olib keldi. xojasi so’radi-“bularni naluk (nima uchun ) kelturding?” …
5
da yurishini umuman o’tkir ichimliklar ichishini qoralash maqsadi 1 nosiruddin burhonuddin rabg’uziy “qissasi rabg’uziy” namrudning ko’kka og’gan so’zlari” hikoyati toshkent ‘’yozuvchi”68-bet. uchun “uzum hikoyati” berilgan. undagi asosiy qahramon shaytondir . u to’g’ridan-to’g’ri shaytoni mal’undir“-,deb ta’riflanadi. “mal’un” –la’natlangan haydalgan demak. ana shu uzumning urug’ini o’g’irlagan . bu hol oshkora bo’lib qolgach, uni nuh payg’ambar huzuriga olib kelishadi. shayton aybini bo’yniga oladiyu, lekin urug’ni qaytarib berishdan oldin uni uch marta sug’orishga imkon so’raydi. bu ish uchun rozilik oladi. chog’ir ichkilikning paydo bo’lishini shu tarzda shayton nomi bilan bog’lanadi. chog’ir ichgan odamning holati ham nihoyatda ta’sirchan o’xshatishlar bilan tasvirlanadi. buning uchun tulki yo’lbars, to’ng’iz obrazlaridan foydalangan. hikoyada nuh payg’ambarning ulug’ligini ko’rsatuvchi dalillar ham keltirgan. xususan, shinni va sirkaning paydo bo’lishi bevosita ana shu payg’ambar faoliyati bilan bog’liq. rabg’uziy hikoyalarida qadimiy mifologik tasavvurlarning ildizlari ham ko’zga tashlanadi. ma’lumki1, miflarda dunyoviy hodisalarning paydo bo’lishi, ularning ilohiyot bilan aloqasi o’ziga xos tarzda izoh va isbot etiladi. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "qissasi rabg’uziy (qissasul-anbiyo) o’zbek badiiy nasrining ilk namunasi sifatida"

1665262996.doc qissasi rabg’uziy (qissasul-anbiyo) o’zbek badiiy nasrining ilk namunasi sifatida qissasi rabg’uziy (qissasul-anbiyo) o’zbek badiiy nasrining ilk namunasi sifatida reja: i. kirish ii.asosiy qism 1)nosiruddin rabg’uziy- qissa va hikoyatlar ustasi 2)”qissasi rabg’uziy” asari va uning g’oyaviy badiiy talqini 3)payg’ambarlar tasvirini berishda adibning tasavvur kuchi va mahorati 4)rabg’uziy qissa va hikoyalarida axloqiy ta’limiy qarashlar iii. xulosa iv.foydalanilgan adabiyotlar ro’yhati asar o’zbek nasrining ilk namunasi kirish mustaqillikning dastlabki kunlaridanoq haqqoniy tariximizni qayta tiklashga, ma’naviyatimizni yuksaltirishga, milliy san’atimizga adabiyitimizga alohida urg’u berildi. prezidentimiz i.a.karimovning1 “jahon madaniyati yutuqlariga ulkan hissa qo’shgan buyu...

DOC format, 1.7 MB. To download "qissasi rabg’uziy (qissasul-anbiyo) o’zbek badiiy nasrining ilk namunasi sifatida", click the Telegram button on the left.

Tags: qissasi rabg’uziy (qissasul-anb… DOC Free download Telegram