o`simliklarda uchraydigan mono, di, polisaxaridlar

PPT 872,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1445229935_61610.ppt o`simliklarda uchraydigan mono, di, polisaxaridlar qdu tabiiy fanlar fakulteti biologiya yo`nalishi ii kurs 22 guruh talabalari mo`ydinova sadoqat va meyliyeva dilobar tomonidan biokimyo fanidan tayyorlagan t a q d i m o t i qabul qildi: halimov m., karimov o qarshi – 2015 o`simliklarda uchraydigan mono, di, polisaxaridlar reja: 1. uglevodlar ularning tuzilishi va funktsiyasi 2. mono va polesaxaridlar ularning tuzilishi, funktsiyasi va biologik ahamiyati uglevodlar kimyosi uglyevodlar. uglevodlar o`simliklar tarkibida eng ko`p tarkalgan organik modda bo`lib, umumiy moddalarning 85-90 foizini tashqil etadi. ular fotosintez jarayonining asosiy maxsulotidir. uglevodlar xujayradagi asosiy ozika moddalardir.-ular nafas olish jarayonida ishtirok etadilar-va organizmni energiya bilan ta`minlaydilar. uglevodlar uchun zarur bo`lgan oqsil, yog`lar va nuklein kislotalarning hosil bo`lishida ham ishtirok etadilar. ularning molekulasi kimyoviy jixatdan uglerod, vodorod va kisloroddan tuzilgan. masalan, glyukoza — s6n|2o6, saxaroza — s]2n22oi. hamma uglevodlar ikkita guruxga bo`linadi: 1) oddiy uglevodlar — monosaxaridlar; 2) murakkab uglevodlar — polisaxaridlar. oddiy uglevodlar …

a polisaxaridlar kiradi. disaxaridlar ikkita monosaxaridlar molekulasidan bir molekula suv ajralib chiқishi natijasida hosil bo`ladi : asosiy vakillari saxaroza, maltoza, tsellobioza va laktozalardir. saxaroza o`simliklarda eng ko`p uchraydigan uglevoddir, suvda juda yaxshi eriydi. o`simlik tanasida ku"p tu"planadi (ayniқsa, kand lavlagi va shakarkamishda) va sanoatda shakar olish uchun ishlatiladi. maltoza undirilgan donlarda ko`p bo`ladi, ya`ni kraxmalning parchala-nishidan hosil bo`ladi. tsellobioza tsellyuloza gidrolizlanganda hosil bo`ladi. laktoza sut shakari ham deyiladi va o`simliklarda kam uchraydi. trisaxaridlar. o`simliklar tarkibida uchraydigan vakili raffinoza-dir. u chigit tarkibida ko`p bo`ladi. asosan o`simliklarning ururi va ildiz mevasida ko`p uchraydi. unayotgan uruғlarda esa keskin kamayadi. polisaxaridlar. ular suvda erimaydi va kolloid eritma hosil kiladi. o`simliklar tarkibida ko`p to`planadi, eng muhim vakillari kraxmal va tsellyuloza yaxshi o`rganilgan. uglevodlar tirik organizmlar, ayniqsa o’simliklar olamida keng tarqalgan organik moddalardan biridir. ularning asosiy vazifasi hayotiy jarayonlarni energiya bilan ta‘minlash bilan bir qatorda, nuklein kislotalarning tarkibiy qismlaridan biri bo’lib hisoblanadi. shuningdek ular ayrim kofermentlar, …

riydigan moddalardir. aksariyat monosaxaridlar cnh2non formula bilan ifodalanadi. shunga ko’ra ular c va o atomining soniga qarab bir necha guruhga bo’linadi: biozalar- c2h2o2, triozalar- c3h6o3, tetrozalar- c4h8o4, pentozalar- c5h10o5, geksozalar- c6h12o6, geptozalar- c7h14o7 va hokazolar. monosaxaridlar molekulasida bir vaqtning o’zida gidroksogruppa yoki keton gruppalari bo’ladi. shu sababli ular ichki poluatsetallar hosil qilib, ochiq zanjirli va tsiklik ko’rinishlarda uchraydi. monosaxaridlarning tsiklik ko’rinishdagi poluatsetal yoki glyukozid gidroksogruppa molekuladagi boshqa gidroksogruppalardan farq qiladi, ular fazoviy joylashuviga qarab - va - ko’rinishga ega bo’ladi. monosaxaridlar molekulasida erkin aldegid gruppa bo’lganligi uchun ular qaytaruvchi xossasiga ega. ularning shu xossasidan foydalanib, biologik ob’ektlardagi shakar sifat va miqdoriy jihatdan aniqlanadi. quyida monosaxaridlarning sifat va miqdoriy jihatdan hamda ularning qaytaruvchanligiga doir tajribalarni ko’rib chiqamiz. monosaxaridlarga xos sifat reaktsiyasi. kumush oyna reaktsiyasi. oyna reaktsiyasida kumush gidroksid hisobiga aldozalarning aldegid turkumi oksidlanib, tegishli kislota hosil qiladi. kumush gidroksidi esa erkin kumkshgacha qaytariladi. ajralgan kumush probirka devorlariga o’rnashib oyna hosil qiladi. …

iqlashda qo’llaniladi. tarkibida erkin aldegid gruppa bo’ladigan disaxaridlar – maltoza, laktoza va tsellobiozalar ham qaytaruvchi xossaga ega. bu shakarlarning oksidlanishi ishqoriy muhitda oson, neytral sharoitda qiyinroq, kislotali sharoitda esa juda qiyin boradi. trommer reaktsiyasi monosaxaridlar ishqoriy muhitda mis(ii)- gidroksidini mis(i)- oksidgacha qaytaradi, bu reaktsiya natijasida reaktsiya uchun olingan aldozalarga to’g’ri kelgan kislotalar hosil buladi: cuso4+ 2naoh=cu(oh)2+na2so4 o o   c-h c- oh   h - c-oh h - c-oh   oh -c-h + cu(oh)2 ho-c-h + cu2o + h2o   h - c-oh h - c-oh   h - c-oh h - c-oh   ch2oh ch2oh d-glyukoza -glyukonat kislota reaksiya mahsuloti sifatida qizil rangli mis(i)- oksid hosil bo’ladi. bu reaktsiyaning kamchiligi shundaki, agar tekshirilayotgan eritmada shakar juda oz bo’lsa, ortiqcha miqdorda hosil bo’lgan mis(ii)- gidroksid qizdirilganda parchalanib, qora rangli mis(ii)- oksidiga aylanadi. natijada juda oz miqdorda hosil bo’lgan qizil rangli mis(i)- oksid sezilmaydi. feling …

ig’idan iborat. demak, disaxaridlar ikkita monosaxarid qoldig’ining o’zaro birikishidan hosil bo’ladi. ularning umumiy formulasi c12h22o11. disaxaridlar bog’lanish tipiga qarab ikki guruhga bo’linadi: 1) maltoza tipidagi disaxaridlar – ularning hosil bo’lishida birinchi monosaxaridning glyukozid gidroksogruppasi bilan ikkinchisining to’rtinchi uglerod atomidagi spirt gruppasi orasida kislorod ko’prigi hosil bo’ladi. shuning uchun bu disaxaridlar erkin aldegid gruppasiga ega bo’lib, monosaxaridlar singari qaytaruvchanlik xossasini namoyon qiladi. bu guruhga maltoza, laktoza, tsellobioza kiradi. 2) tregaloza tipidagi disaxaridlar – bu guruhga kiruvchi shakarlarda har ikkala monosaxarid molekulasidagi glyukozid gidroksogruppasi bog’ hosil qilishda ishtirok etadi. shu sababli qaytaruvchanlik xossasini namoyon qilmaydi. bu guruhning asosiy vakili saxarozadir. disaxaridlarning xossalari. disaxaridlar turkumiga kiruvchi saxaroza molekulasida erkin aldegid turkumi bo’lganligidan unda qaytaruvchanlik xususiyati yo’q. shuning ham bu disazarid trommer, feling va oyna reaktsiyalarini bermaydi. laktoza molekulasida galaktoza o’zining yarim atsetal turkumi vositasida glyukozaning 4- alkogol turkumi bilan kislorod ko’prigi orqali birikkan bo’ladi. demak glyukozaning aldegid turkumi birikish reaktsiyasida ishtirok etmay, erkin …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o`simliklarda uchraydigan mono, di, polisaxaridlar"

1445229935_61610.ppt o`simliklarda uchraydigan mono, di, polisaxaridlar qdu tabiiy fanlar fakulteti biologiya yo`nalishi ii kurs 22 guruh talabalari mo`ydinova sadoqat va meyliyeva dilobar tomonidan biokimyo fanidan tayyorlagan t a q d i m o t i qabul qildi: halimov m., karimov o qarshi – 2015 o`simliklarda uchraydigan mono, di, polisaxaridlar reja: 1. uglevodlar ularning tuzilishi va funktsiyasi 2. mono va polesaxaridlar ularning tuzilishi, funktsiyasi va biologik ahamiyati uglevodlar kimyosi uglyevodlar. uglevodlar o`simliklar tarkibida eng ko`p tarkalgan organik modda bo`lib, umumiy moddalarning 85-90 foizini tashqil etadi. ular fotosintez jarayonining asosiy maxsulotidir. uglevodlar xujayradagi asosiy ozika moddalardir.-ular nafas olish jarayonida ishtirok etadilar-va organizmni energi...

Формат PPT, 872,0 КБ. Чтобы скачать "o`simliklarda uchraydigan mono, di, polisaxaridlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o`simliklarda uchraydigan mono,… PPT Бесплатная загрузка Telegram