po’lat ko’priklar haqida umumiy ma’lumotlar

DOCX 5,9 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1674639005.docx po’lat ko’priklar haqida umumiy ma’lumotlar reja: 1. po’lat ko’priklarning xarakteristikasi 2. metall ko’priklar rivojlanishi haqida qisqa tarixiy ma’lumotlar 3. po’lat ko’priklar materiallari 4. po’lat elementlarning birikmalari 5. po’lat oraliq qurilmalarning asosiy sistemalari va turlari 6. metall ko’priklarni loyihalash va hisoblashning asosiy qoidalari 1. po’lat ko’priklarning xarakteristikasi oraliq qurilmalarining asosiy elementlari po’latdan tayyorlangan ko’priklar po’lat ko’priklar deb ataladi. bunday ko’priklarning tayanchlari betondan, temirbetondan va boshqa materiallardan tashkil topishi mumkin. qurilishda ishlatiladigan po’latlar yuqori mustahkamlik, egiluvchanlik va zarblarga dosh berish ko’rsatkichlariga ega. shuning uchun po’lat ko’priklarning oraliqlari eng katta va ular og’ir dinamik yuklar ta’siri ostida ishonchli ravishda ishlaydi. zamonaviy po’lat ko’priklarning oraliq uzunligi 3000 metrdan ortiq, temirbeton ko’priklarniki esa 500 metrgacha bo’lishi mumkin. hozirgi paytda oraliq uzunligi 3030 metr bo’lgan po’lat ko’prik loyihasi ishlab chiqilgan va qurilish ishlari boshlanmoqda. po’lat oraliq qurilmalar turli statik tizimlarga va turli-tuman konstruktiv shakllarga ega bo’lishi mumkin. ular mayda elementlarga va yirik bloklarga osongina bo’linadi. …
2
da turli usullar bilan montaj qilishning sermashaqqat emasligidir. po’lat oraliq qurilmalar uzoq xizmat muddatiga ega. vaqtinchalik harakatlanuvchi yuklarning kattaligi oshganda bunday oraliq qurilmalar nisbatan oson kuchaytirilishlari mumkin. po’lat oraliq qurilmalarning asosiy kamchiligi – ularning korroziya bo’lishi mumkinligidir. shuning uchun po’lat oraliq qurilmalar puxta asrashni va davriy ravishda bo’yab turishni talab qiladi, bu esa ekspluatatsion xarajatlarni ko’paytiradi. bu kamchilik korroziyaga chidamli po’latlarni va maxsus qoplamalarni qo’llash orqali yo’qotiladi. po’lat ko’priklar turli yo’llarda va har qanday klimatik shartlarga ega bo’lgan hududlarda quriladi. mamlakatimiz temir yo’llaridagi eng katta oraliqli ko’priklar po’lat ko’priklardir. po’lat ko’priklarni qo’llash texnik-iqtisodiy hisoblar bilan asoslangan bo’lishi lozimdir. odatda po’lat ko’priklar katta oraliqlarda (ba’zi hollarda esa o’rta uzunlikdagi oraliqlarda ham) iqtisodiy jixatdan maqsadga muvofiqdir. katta oraliqlarni qo’llash tayanchlar sonini kamaytiradi, bu esa tayanchlarning balandligi katta va poydevor chuqur joylashganda ishlar xajmini va sermashaqqatliligini anchagina kamaytiradi, ko’prik qurlishi muddatini va qiymatini qisqartiradi. po’lat ko’priklar qurilishi sohasidagi yechiladigan bosh masalalar quyidagilardir: po’lat …
3
in sharq, eron, misr va kichik osiyoning qadimiy davlatlarida inshootlar qurilishida ishlatilgan. mesius rustikus tomonidan eramizning 136 yili rimdagi tibr daryosi ustidan qurilgan eliya ko’prigida qo’llanilgan bronza detallari haqida ma’lumotlar bor. lekin xviii asrgacha metall, asosan, ko’prikning yuk ko’taruvchi ayrim konstruksiyalarini biriktiruvchi detallari, shuningdek ochiluvchi ko’priklarning mexanizmlari materiali sifatida hizmat qilgan. xviii asrning ikkinchi yarmida angliyada va evropaning boshqa ilg’or davlatlarida ro’y bergan sanoat inqilobi ko’priksozlikning tez rivojlanishiga va ular qurilishida metallning ko’p ishlatilishiga sabab bo’ldi. ishlab chiqarishning industriallashtirilishi, metallurgiyaning rivojlanishi nisbatan arzon va sifati bo’yicha bir jinsli, murakkab shakldagi yirik quymalarni tayyorlash uchun yaroqli bo’lgan cho’yan olishga imkon yaratdi. abraxam derbi tomonidan 1779 yili angliyaning koulbrukdeyle shahridan oqib o’tadigan severn daryosi ustidan qurilgan arkali cho’yan ko’prik birinchi metall ko’prik bo’lishi mumkin. bu ko’prik uzunligi 31 metr bo’lgan bitta oraliqqa ega bo’lgan. o’zining shakli (yarimsirkulli arkalar) bo’yicha ushbu ko’prik o’sha davrgacha qurilgan tosh va yog’och ko’priklarni eslatadi. 1796 yili sanderlendda …
4
aklif qilindi. shundan keyin, 1780 – yillarda, ch. kameron, j. kvarengi, k. rossi, i.e. starov, v.i. bajenov va boshqa me’morlarning loyihalari bo’yicha sarskoe selo va pavlovskdangi park ansambllarida o’z arxitekturasi bo’yicha juda ham ajoyib bo’lgan cho’yan ko’prikchalarning qurilishi boshlandi. xix asr boshlarida arxitektor v.i. geste tomonidan sankt-peterburgda oraliq uzunliklari 15 metrdan 32 metrgacha bo’lgan oltita shahar cho’yan ko’priklari qurildi. o’sha vaqtlarda ishonchli konstruksiya sifatida arkalarda quyma ikki tavrli seksiyalar yoki qovurg’ali blok-qutilar qo’llanilgan (rasm 1). bu seksiyalar yoki blok-qutilar choklarida qo’rg’oshinli prokladkalar bo’lgan boltlar yordamida o’zaro birlashtirilgan. shu asosda 1807 yili v.i. geste cho’yan arkalarning “namunaviy” loyihasini, ya’ni tarixda birinchi marta metall ko’prikning tipovoy loyihasini ishlab chiqdi. 1850 yili o’z davri uchun juda katta hisoblangan, neva daryosi ustidan o’tgan nikolaev (blagoveshensk) ko’prigi qurib bitkazildi. ushbu ko’prik oraliq uzunligi 32,6 metrdan 47,2 metrgacha bo’lgan 7 doimiy oraliq qurilmadan va oraliq uzunligi 22 metr bo’lgan bir dona ochiladigan oraliq qurilmadan iborat. bu …
5
ki ushbu sistemada arkali sistemalardagi kabi raspor yo’q va to’sinli sistemani kuchsiz gruntlarda ham muvaffaqiyat bilan qo’llash imkoni bor. ingliz va fransuz temir yo’llarida oraliq uzunligi 20 metrgacha bo’lgan, unchalik katta bo’lmagan ko’priklarni qurish odat tusiga kirdi. berkitiladigan oraliq uzunligini orttirish uchun ushbu konstruksiyalarda shprengel ko’rinishidagi kuchaytirish elementlari qo’llandi (rasm 3). bu konstruksiyalarda cho’zilishga ishlaydigan elementlar doiraviy yoki polosali temirdan tayyorlangan edi. lekin mexanik hossalari etarli bo’lmaganligidan cho’yanni egilishga va cho’zilishga ishlaydigan elementlarda qo’llash imkoniyati bo’lmadi va shu sababdan ushbu konstruksiyani yirik ko’priklar oraliq qurilmalarida qo’llash keng tarqalmadi. rasm 3. xix asrning birinchi yarmida ingliz va fransuz temir yo’llaridagi kichik cho’yan ko’prik birinchi yirik temir yo’l to’sinli ko’prigi sifatida taniqli muhandis r. stefenson tomonidan 1850 yili angliyaning meney ko’rfazi ustiga qurilgan mashhur britaniya ko’prigini ko’rsatish mumkin (rasm 4). ushbu ko’prik 4 oraliqli bo’lib 140 metr va 70 metrli ikki oraliqli to’sinlardan iborat. oraliq qurilmaning ko’ndalang kesimi yopiq to’g’ri to’rtburchakli quvurdan …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "po’lat ko’priklar haqida umumiy ma’lumotlar"

1674639005.docx po’lat ko’priklar haqida umumiy ma’lumotlar reja: 1. po’lat ko’priklarning xarakteristikasi 2. metall ko’priklar rivojlanishi haqida qisqa tarixiy ma’lumotlar 3. po’lat ko’priklar materiallari 4. po’lat elementlarning birikmalari 5. po’lat oraliq qurilmalarning asosiy sistemalari va turlari 6. metall ko’priklarni loyihalash va hisoblashning asosiy qoidalari 1. po’lat ko’priklarning xarakteristikasi oraliq qurilmalarining asosiy elementlari po’latdan tayyorlangan ko’priklar po’lat ko’priklar deb ataladi. bunday ko’priklarning tayanchlari betondan, temirbetondan va boshqa materiallardan tashkil topishi mumkin. qurilishda ishlatiladigan po’latlar yuqori mustahkamlik, egiluvchanlik va zarblarga dosh berish ko’rsatkichlariga ega. shuning uchun po’lat ko’priklarning oraliqlari en...

Формат DOCX, 5,9 МБ. Чтобы скачать "po’lat ko’priklar haqida umumiy ma’lumotlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: po’lat ko’priklar haqida umumiy… DOCX Бесплатная загрузка Telegram