o’zbek tilida “lingvokulturemalar” va ularning lingvokulturologik tadqiqi

DOC 942,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
o’zbek tilida “lingvoku.doc o’zbek tilida “lingvokulturemalar” va ularning lingvokulturologik tadqiqi ðœ u n d ð r i j ð kirish...............................................................................................................3 1. lingvokulturologiyaning tarixiy va nazariy asoslari.......................7 1.1. lingvokulturologiya fanining yuzaga kelish tarixi................................9 1.2. ðœoskva lingvokulturologik maktablari xususida.................................13 1.3. o‘zbek tilshunosligida lingvokulturologiyaning ilmiy asoslanishi va o‘rganilishi...........................................................................................17 2. o‘zbek tilida “lingvokulturemalar” va ularning lingvokulturologik tadqiqi................................................................19 2.1. o‘zbek antroponimlari lingvokulturologiyaning o‘rganish obyekti sifatida .................................................................................................19 2.2. ð¢ilning barqaror birikmalari: maqol va iboralarning lingvokulturologik tadqiqi....................................................................29 2.3. o‘zbek tilidagi o‘xshatish va metaforalarning lingvokulturologik xususiyatlari ........................................................................................40 ð¢a’lim bosqichlari dastur va darsliklarida mavzuning yoritilganlik darajasi.................................................................................................44 ðžchiq dars ishlanmasi..........................................................................45 ð¥ulosa............................................................................................................63 foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati............................................................65 kirish mavzuning dolzarbligi. bugungi kunda matn tahlilida tadqiqotchilar grammatika, semantika, kognitologiya, psixolingvistika, lingvokulturologiya ka
2
bi qator yo‘nalishlar qo‘lga kiritgan yutuqlarga tayanib ish ko‘rmoqdalar. bundan maqsad – nutq yaratuvchi va uni idrok etuvchi shaxs omilining lisoniy faoliyatda qanday o‘rin tutishini aniqlash bo‘lsa, ikkinchi tomondan, matnning semantik, lingvokulturologik xususiyatlarini yanada chuqurroq o‘rganishdir. shunday masala sifatida hozirgi kunda tilshunoslik ilmida barchaning e'tiborini tortayotgan til va madaniyat tushunchasi bilan bog‘liq bo‘lgan lingvokulturologiya masalalari ko‘pchilik tilshunos olimlar tomonidan tadqiq etilayotgan bo‘lsa-da, biroq to‘laqonli o‘z yechimini topgan emas. mazkur bitiruv malaka ishimiz ayni mana shu masala – tilshunoslikning yangi sohasi lingvokulturologiyaga qaratilganligi bilan e’tiborlidir. bu esa biz tanlagan mavzuning hozirgi kun tilshunoslik ilmida o‘ta dolzarbligini belgilaydi. mavzuning respublikamizda olib borilayotgan ilmiy tadqiqotlarning ustuvor yo‘nalishlariga mosligi. bmi mavzusi o‘zbek tilshunoslik ilmiga xos bo‘lgan qator yangi sohalardan biri bo‘lmish kommunikativ tilshunoslik va matn lingvistikasi, matnni o‘rganishdagi antropotsentrik yondashuv, kognitiv tilshunoslik, pragmalingvistika, psixolingvistika, sotsiolingvistika, lingvoo‘lkashunoslik, etnolingvistika sohalariga oid masalalarni tahlil qilish yo‘nalishidagi tadqiqot ishlari bilan chambarchas bog‘liq. ish bobur nomidagi adu ilmiy-tadqiqot ishlari …
3
nurmonovning “o‘zbek tilida lingvokulturologik yo‘nalish”, n.mahmudovning “tilning mukammal tadqiqi yo‘llarini izlab”, n.sayidrahimovaning “lingvokulturologiyaning ilmiy asoslanishiga doir ayrim mulohazalar”, “lingvokulturologiyaning komponentlari” nomli maqolalarini, d.xudoyberganovaning “matnning atropotsentrik tadqiqi” mavzusidagi monografiyasini belgilash mumkin. mazkur ishlarda lingvokulturologiya fanining mohiyati, predmeti va obyekti masalalari o‘rganilgan. mazkur bmida biz yuqorida qayd etilgan ishlarga tayangan holda o‘zbek tilida lingvokulturemalar va ularni lingvokulturologik nuqtai nazardan tadqiq qilishga e'tibor qaratdik. bmining ilmiy tadqiqot ishlari rejalari bilan bog‘liqligi. ushbu mavzu bugungi o‘zbek tilshunosligining ustuvor yo‘nalishi sanalgan va andijon davlat universiteti olimlari tomonidan o‘rganilayotgan “o‘zbek tilini sistem tarzda o‘rganish” muammosi tarkibiga kiradi. tadqiqot bobur nomidagi andijon davlat universiteti filologiya fakultetining tilshunoslik kafedrasida muhokama qilinib, himoyaga tavsiya etilgan. bmining maqsad va vazifalari. tadqiqot ishida lingvokulturologiyaning fan sifatida shakllanishi va ilmiy asoslanishi, til va madaniyatnning o‘zaro ta'siri va bog‘liqligi, bu bog‘liqlikning shakllanishi hamda yaxlit bir sistema sifatida til va tildan tashqari (madaniyat)da aks etishi bilan bog‘liq hodisalar hamda lingvokulturemalarni belgilash va o‘rganish mazkur …
4
ilning stilistik jamlanmasi lingvokulturologiyaning predmeti sifatida tahlilga tortish; 5) til birliklarning miflashgan ko‘rinishlari: arxitip va miflar (asotir va rivoyatlar), tilda o‘z aksini topgan rasm-rusum va odatlarni lingvokulturologik jihatdan tahlil qilish; 6) tilning paremiologik fondi, til etalonlari, stereotip va ramzlar, tildagi o‘xshatish va metaforalar hamda o‘zbek nutq odatlari va nutqiy etiket shakllarini tahlil qilish va boshqalar. bmining predmeti va obyekti. tadqiqotning obyekti xalq madaniyatning tilda namoyon bo‘lishi hamda ifodalanishi, til mentaliteti, milliyligi, til ruhiyati bilan bog‘liq ravishda nutqiy muloqotni tashkil etishdagi milliy-madaniy spetsifik qoidalar hamda millat madaniyatning tilda aks etgan o‘ziga xos milliy til xususiyatlarini aniqlash va tadqiq etishdan iboratdir. xalq madaniyatning tilda yorqin ifodasini o‘zida namoyon etuvchi noekvivlaent leksika va lakunlar, tilning stilistik jamlanmasi, til birliklarning miflashgan ko‘rinishlari: arxitip va miflar (asotir va rivoyatlar), tilda o‘z aksini topgan rasm-rusum va odatlar, tilning paremiologik fondi, til etalonlari, imo-ishora va ramzlar, tildagi o‘xshatish va metaforalar hamda o‘zbek nutq odatlari va nutqiy etiket …
5
ng tarkibiy qismi bo‘lgan oppozitsiya, distributsiya, transformatsiya hamda glottoxronologik usullardan foydalanildi. bmining metodologik asosi bo‘lib dialektik falsafa xizmat qiladi. bmi natijalarining ilmiy va amaliy ahamiyati. bmidan kelib chiqadigan ilmiy xulosalar tilshunoslikka oid muammolarni ma'lum ma'noda oydinlashtirishga yordamlashadi. ushbu tadqiqot ishi kelgusida ta'lim sohasida izlanishlar olib borayotgan tadqiqotchilar, magistrantlarga, bakalavriat bosqichida ta'lim olayotgan talabalarga, kasb-hunar kolleji talabalari va litsey o‘quvchilariga ilmiy-uslubiy qo‘llanma sifatida tavsiya etiladi. ishning tuzilishi va hajmi. bmi ishning umumiy tavsifi, kirish, ikki bob, xulosa, foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati, lug‘at qismidan iborat bo‘lib, umumiy hajmi 67 sahifadan iborat. 1. lingvokulturologiyaning tarixiy va nazariy asoslari “biz ð°jdð¾dlð°rdð°n ð°vlð¾dlð°rgð° o‘tib kðµlð°yotgð°n bðµbð°hð¾ bð¾ylikning vð¾rislð°ri sifð°tidð° ð¾nð° tilimizni ð°srð°b-ð°vð°ylð°shimiz, uni bð¾yitish, nufuzini ð¾shirish ustidð° dð¾imiy ishlð°shimiz zð°rur” . bu fikrlar tilshunoslik oldiga ham ko‘plab vazifalarni qo‘yadi. tilshunoslikning o‘rganilmagan sohalarini tadqiq etishni dolzarblashtiradi. hozirgi kun tilshunoslik ilmida yangi-yangi sohalarning yuzaga kelishi, matn muammosining o‘rganilishi bilan bog‘liq ishlar jadal rivojlanmoqda. shu nuqtai nazardan bugungi kunda …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o’zbek tilida “lingvokulturemalar” va ularning lingvokulturologik tadqiqi" haqida

o’zbek tilida “lingvoku.doc o’zbek tilida “lingvokulturemalar” va ularning lingvokulturologik tadqiqi ðœ u n d ð r i j ð kirish...............................................................................................................3 1. lingvokulturologiyaning tarixiy va nazariy asoslari.......................7 1.1. lingvokulturologiya fanining yuzaga kelish tarixi................................9 1.2. ðœoskva lingvokulturologik maktablari xususida.................................13 1.3. o‘zbek tilshunosligida lingvokulturologiyaning ilmiy asoslanishi va o‘rganilishi...........................................................................................17 2. o‘zbek tilida “lingvokulturemalar” va ularning lingvokulturologik tadqiqi................................

DOC format, 942,0 KB. "o’zbek tilida “lingvokulturemalar” va ularning lingvokulturologik tadqiqi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o’zbek tilida “lingvokulturemal… DOC Bepul yuklash Telegram