o’zbek tilida asos va qo’shimchalar imlosi

PPT 32 pages 624.5 KB Free download

Page preview (8 pages)

Scroll down 👇
1 / 32
o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi zahiriddin muhammad bobur nomidagi andijon davlat universiteti boshlang‘ich va maktabgacha ta’lim metodikasi kafedrasi talabasi ergasheva sabinaning mavzu: ona tili darslarida bo‘g‘in ko‘chirishga oid imloviy malakalarni shakllantirish 5111700 – boshlang‘ich ta’lim, sport va tarbiyaviy ish ta’lim yo‘nalishi bo‘yicha bakalavr akademik darajasini olish uchun yozilgan ish rahbari: n. jo‘rayeva a n d i j o n – 2 0 1 7 4-mavzu. o’zbek tilida asos va qo’shimchalar imlosi reja: asos va qo‘shimchalar imlosi. qo‘shimcha qo‘shilishi bilan so‘z oxiridagi unli o‘zgarishlari. k, q undoshi bilan tugagan ko‘p bo‘g‘inli so‘zlar imlosi. qo‘shimchalar qo‘shilishi bilan so‘zning tarkibida tovush tushishi yoki ortishi. qo‘shimchalarning birinchi tovushi ikki xil aytilsa ham, bir xil yozilishi asos va qo‘shimchalar imlosi 33. qo‘shimcha qo‘shilishi bilan so‘z oxiridagi unli o‘zgaradi: 1) a unlisi bilan tugagan fe’llarga -v, -q, -qi qo‘shimchasi qo‘shilganda a unlisi o aytiladi va shunday yoziladi: sayla – saylov, sina – sinov, …
2 / 32
shunday yoziladi: tilak – tilaging, yurak – yuragim, kubok – kubogi, bek – begi; tayoq – tayog‘i, qoshiq – qoshig‘i, yaxshiroq – yaxshirog‘i, yo‘q – yo‘g‘i kabi. lekin ko‘p bo‘g‘inli o‘zlashma so‘zlarga, bir bo‘g‘inli ko‘pchilik so‘zlarga egalik qo‘shimchasi qo‘shilganda k, q tovushi aslicha aytiladi va yoziladi: ishtirok – ishtiroki, ocherk – ocherki, erk – erki, huquq – huquqim, ravnaq – ravnaqi, yuq – yuqi kabi. 35. quyidagi qo‘shimchalar qo‘shilishi bilan so‘zning tarkibida tovush tushadi yoki ortadi: 1) o‘rin, qorin, burun, o‘g‘il, bo‘yin, ko‘ngil kabi ba’zi so‘zlarga egalik qo‘shimchasi qo‘shilganda, qayir, ayir kabi fe’llarga nisbat shaklini yasovchi -il qo‘shimchasi qo‘shilgan- da, ikki, olti, yetti so‘zlariga -ov,-ala qo‘shim-chalari qo‘shilganda ikkinchi bo‘g‘indagi unli aytilmaydi va yozilmaydi: o‘rin – o‘rnim, qorin – qorni, burun – burning, o‘g‘il – o‘g‘ling, ko‘ngil – ko‘ngli, yarim – yarmi; qayir – qayril, ulug‘ – ulg‘ay, sariq – sarg‘ay, ikki – ikkov, ikki – ikkala, yetti – yettov kabi; …
3 / 32
klida qo‘shiladi: avzoyi, mavzusi kabi (dohiy kabi y undoshi bilan tugagan so‘zga ham iii shaxsda -si qo‘shiladi: dohiysi kabi); 4) men, sen olmoshlariga -ni, -ning, -niki qo‘shimchalari qo‘shilganda qo‘shimchadagi n aytilmaydi va yozilmaydi: meni, mening, meniki; seni, sening, seniki kabi. 36. quyidagi qo‘shimchalarning birinchi tovushi ikki xil aytilsa ham, bir xil yoziladi: 1) -bon, -boz qo‘shimchalari ba’zan -von, -voz aytilsa ham, hamma vaqt -bon, -boz yoziladi: darvozabon, masxaraboz kabi. lekin -vachcha qo‘shimchasi hamma vaqt shunday aytiladi va yoziladi: amakivachcha, xolavachcha kabi; 2) o‘rin kelishigi va chiqish kelishigi qo‘shimchasining, o‘tgan zamon yasovchisi va iii shaxs ko‘rsatkichi -di qo‘shimchasining boshidagi undosh ba’zan t aytilsa ham, hamma vaqt d yoziladi: ishda, misdan, ketdi, kelmabdi kabi. 37. quyidagi qo‘shimchalarning bosh tovushi ikki yoki uch xil aytiladi va shunday yoziladi: 1) taqlid so‘zlardan fe’l yasovchi -illa (chirilla, taqilla) qo‘shimchasi so‘z tarkibida v yoki u tovushi bo‘lganda -ulla aytiladi va shunday yoziladi: shovulla, lovulla, gurulla kabi; …
4 / 32
bilan tugagan so‘zlarga qo‘shilganda bu qo‘shimchalarning bosh tovushi q aytiladi va shunday yoziladi: chopiqqa, qishloqqacha, yoqqach, chiqquncha, chiniqqani, qo‘rqqudek, achchiqqina kabi; v) qolgan barcha hollarda, so‘z qanday tovush bilan tugashidan va bu qo‘shimchalarning bosh tovushi k yoki q aytilishidan qat’i nazar, g yoziladi: bargga, pedagogga, bog‘ga, sog‘ga, og‘gan, sig‘guncha kabi. e’tiboringiz uchun rahmat!
5 / 32
o’zbek tilida asos va qo’shimchalar imlosi - Page 5
6 / 32
o’zbek tilida asos va qo’shimchalar imlosi - Page 6
7 / 32
o’zbek tilida asos va qo’shimchalar imlosi - Page 7
8 / 32
o’zbek tilida asos va qo’shimchalar imlosi - Page 8

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o’zbek tilida asos va qo’shimchalar imlosi"

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi zahiriddin muhammad bobur nomidagi andijon davlat universiteti boshlang‘ich va maktabgacha ta’lim metodikasi kafedrasi talabasi ergasheva sabinaning mavzu: ona tili darslarida bo‘g‘in ko‘chirishga oid imloviy malakalarni shakllantirish 5111700 – boshlang‘ich ta’lim, sport va tarbiyaviy ish ta’lim yo‘nalishi bo‘yicha bakalavr akademik darajasini olish uchun yozilgan ish rahbari: n. jo‘rayeva a n d i j o n – 2 0 1 7 4-mavzu. o’zbek tilida asos va qo’shimchalar imlosi reja: asos va qo‘shimchalar imlosi. qo‘shimcha qo‘shilishi bilan so‘z oxiridagi unli o‘zgarishlari. k, q undoshi bilan tugagan ko‘p bo‘g‘inli so‘zlar imlosi. qo‘shimchalar qo‘shilishi bilan so‘zning tarkibida tovush tushishi yoki ortishi. qo‘shimchalarning birinchi t...

This file contains 32 pages in PPT format (624.5 KB). To download "o’zbek tilida asos va qo’shimchalar imlosi", click the Telegram button on the left.

Tags: o’zbek tilida asos va qo’shimch… PPT 32 pages Free download Telegram