o‘zbek tilining asosiy imlo qoidalari

DOCX 12 pages 68.6 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 12
o‘zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining qarori o‘zbek tilining asosiy imlo qoidalarini tasdiqlash haqida o‘zbekiston respublikasining “lotin yozuviga asoslangan o‘zbek alifbosini joriy etish to‘g‘risida”gi qonunini bajarish maqsadida vazirlar mahkamasi qaror qiladi: 1. o‘zbek tilining asosiy imlo qoidalari tasdiqlansin (ilova qilinadi). 2. respublika vazirliklari, idoralari, mahalliy hokimiyat va boshqaruv idoralari, ommaviy axborot vositalari lotin yozuviga asoslangan o‘zbek alifbosidagi barcha turdagi yozishmalarda, matbuotda, ish yuritishda ushbu qoidalarni joriy qilish yuzasidan tegishli tadbirlarni ishlab chiqsinlar va amalga oshirsinlar. 3. o‘zbekiston respublikasi fanlar akademiyasi, oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi, xalq ta’limi vazirligi, davlat matbuot qo‘mitasi uch oy muddat ichida maktablar uchun qo‘llanma sifatida o‘zbek tilining imlo lug‘atini, kishi ismlari va joy nomlari lug‘atlarini tayyorlasinlar va nashr etish choralarini ko‘rsinlar. 4. mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish vazirlar mahkamasining ta’lim va fan hamda ijtimoiy masalalar va madaniyat bo‘limlariga yuklansin. vazirlar mahkamasining raisi i. karimov toshkent sh., 1995-yil 24-avgust, 339-son vazirlar mahkamasining 1995-yil 24-avgustdagi 339-son qaroriga ilova o‘zbek …
2 / 12
‘zlarda old qator tor unlini ifodalash uchun yoziladi;2 2) o‘tin, o‘rik, bo‘lim kabi oldingi bo‘g‘inida o‘ unlisi keladigan so‘zlarning keyingi bo‘g‘inida i aytiladi va yoziladi. 4. u u harfi: 1) uy, kun; buzoq, buloq, buxoro; butun, uchuq, usul, yulduz; mafkura; ko‘zgu, uyqu; aluminiy, yubiley kabi so‘zlarda orqa qator tor unlini ifodalash uchun yoziladi; 2) qovun, sovun, tovush, yovuz, qirg‘ovul, chirmovuq kabi so‘zlarning oldingi bo‘g‘inida o unlisi kelsa, keyingi yopiq bo‘g‘in boshidagi v undoshidan keyin u aytiladi va yoziladi. 5. o‘ o‘ harfi o‘t, o‘q, o‘zbek, o‘simlik, do‘ppi, bo‘tako‘z, semizo‘t, gulko‘rpa, noo‘rin kabi so‘zlarda orqa qator o‘rta-keng unlini ifodalash uchun yoziladi. 6. e e harfi ekin, esla, evara, ekran, eksport; kel, zehn; kecha, behi; telefon, teatr; poyezd, atelye; e’lon, ne’mat, she’r kabi so‘zlarda old qator o‘rta-keng unlini ifodalash uchun yoziladi. 7. yonma-yon keladigan unlilar imlosi: 1) unlilar orasiga ba’zan u undoshi qo‘shib aytilsa ham, yozilmaydi. a) ia: material, milliard, radiator; tabiat, …
3 / 12
; volida, vatan kabi so‘zlarda ovozdor sirg‘aluvchi lab undoshini ifodalash uchun yoziladi; 2) avtobus, avtomat kabi o‘zlashma so‘zlarda v ba’zan f aytilsa ham, v yoziladi. 11. f f harfi: 1) fan, fe’l, futbol, fizika; asfalt, juft; insof, isrof kabi so‘zlarda jarangsiz sirg‘aluvchi lab undoshini ifodalash uchun yoziladi; 2) fasl, fayz, fotima, fursat kabi so‘zlarda f tovushi ba’zan r aytilsa ham, asliga muvofiq f yoziladi. 12. m m harfi moy, muborak, tomon, ilhom kabi so‘zlarda ovozdor lab-lab burun undoshini ifodalash uchun yoziladi. 13. d d harfi: 1) dala, odat, bunyod, modda, jiddiy kabi so‘zlarda til oldi jarangli portlovchi undoshni ifodalash uchun yoziladi; 2) obod, savod, marvarid; zavod, pud, sud; badqovoq, badxo‘r kabi so‘zlarda t aytilsa ham, d yoziladi. 14. t t harfi tong, tun; butun, o‘tin, o‘t, kut kabi so‘zlarda til oldi jarangsiz portlovchi undoshni ifodalash uchun yoziladi. 15. z z harfi: 1) zar, zamon, toza, o‘zbek, yoz, g‘oz kabi so‘zlarda …
4 / 12
rohat, orom, doira, bor, diyor kabi so‘zlarda til oldi ovozdor titroq, undoshni ifodalash uchun yoziladi. 21. l l harfi lola, loyiq, la’l, iloj, mahal kabi so‘zlarda sirg‘aluvchi ovozdor yon undoshni ifodalash uchun yoziladi. 22. n n harfi: 1) non, nomus; ona, tana; bilan, tomon kabi so‘zlarda til oldi ovozdor burun undoshini ifodalash uchun yoziladi; 2) shanba, yonbosh, jonbozlik; yonma-yon, ko‘rinmaslik kabi so‘zlarda n tovushi ba’zan m aytilsa xam, n yoziladi. 23. g g harfi: gul, go‘zal; ega, gugurt; teg, eg kabi so‘zlarda til oldi jarangli portlovchi undoshni ifodalash uchun yoziladi. 24. k k harfi ko‘l, ko‘ylak; uka, moki; tok, bilak kabi so‘zlarda til orqa jarangsiz portlovchi undoshni ifodalash uchun yoziladi. 25. y u harfi uo‘l, yigit, yetti, yaxshi, yoz, yulduz; tuya, dunyo, tayyor; soy, tuy kabi so‘zlarda til o‘rta sirg‘aluvchi undoshni ifodalash uchun yoziladi. 26. ng ng harflar birikmasi yangi, ko‘ngil, dengiz, singil, keling, bordingiz; tong, ming, teng kabi so‘zlarda …
5 / 12
metallar, kilogramm + mi = kilogrammi kabi.5 32.’ — tutuq belgisi: 1) a’lo, ba’zan, ma’yus, ta’zim; ra’y, ta’b; e’lon, e’tibor, e’tiqod, me’mor, ne’mat, she’r, fe’l; nu’mon, shu’la kabi o‘zlashma so‘zlarda unlidan keyin shu unli tovushning cho‘ziqroq aytilishini ifodalash uchun qo‘yiladi; mo‘jiza, mo‘tadil, mo‘tabar kabi so‘zlarda o‘ unlisi cho‘ziqroq aytilsa ham, tutuq belgisi qo‘yilmaydi; 2) in’om, san’at, qat’iy, mas’ul kabi o‘zlashma so‘zlarda unlidan oldin shu unli oldingi undosh tovushdan ajratib aytilishini ifodalash uchun qo‘yiladi. asos va qo‘shimchalar imlosi 33. qo‘shimcha qo‘shilishi bilan so‘z oxiridagi unli o‘zgaradi: 1) a unlisi bilan tugagan fe’llarga -v, -q, -qi qo‘shimchasi qo‘shilganda a unlisi o aytiladi va shunday yoziladi: sayla — saylov, sina — sinov, aya — ayovsiz; so‘ra — so‘roq, bo‘ya — bo‘yoq; o‘yna — o‘ynoqi, saura — sayroqi kabi; 2) i unlisi bilan tugagan ko‘pchilik fe’llarga -v, -q qo‘shimchasi qo‘shilganda bu unli u aytiladi va shunday yoziladi: o‘qi — o‘quvchi, qazi — qazuvchi, sovi …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbek tilining asosiy imlo qoidalari"

o‘zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining qarori o‘zbek tilining asosiy imlo qoidalarini tasdiqlash haqida o‘zbekiston respublikasining “lotin yozuviga asoslangan o‘zbek alifbosini joriy etish to‘g‘risida”gi qonunini bajarish maqsadida vazirlar mahkamasi qaror qiladi: 1. o‘zbek tilining asosiy imlo qoidalari tasdiqlansin (ilova qilinadi). 2. respublika vazirliklari, idoralari, mahalliy hokimiyat va boshqaruv idoralari, ommaviy axborot vositalari lotin yozuviga asoslangan o‘zbek alifbosidagi barcha turdagi yozishmalarda, matbuotda, ish yuritishda ushbu qoidalarni joriy qilish yuzasidan tegishli tadbirlarni ishlab chiqsinlar va amalga oshirsinlar. 3. o‘zbekiston respublikasi fanlar akademiyasi, oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi, xalq ta’limi vazirligi, davlat matbuot qo‘mitasi uch ...

This file contains 12 pages in DOCX format (68.6 KB). To download "o‘zbek tilining asosiy imlo qoidalari", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbek tilining asosiy imlo qoi… DOCX 12 pages Free download Telegram