o’zbek tilida “lingvokulturemalar” va ularning lingvokulturologik tadqiqi

DOC 942,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

o’zbek tilida “lingvoku.doc o’zbek tilida “lingvokulturemalar” va ularning lingvokulturologik tadqiqi м u n d а r i j а kirish...............................................................................................................3 1. lingvokulturologiyaning tarixiy va nazariy asoslari.......................7 1.1. lingvokulturologiya fanining yuzaga kelish tarixi................................9 1.2. мoskva lingvokulturologik maktablari xususida.................................13 1.3. o‘zbek tilshunosligida lingvokulturologiyaning ilmiy asoslanishi va o‘rganilishi...........................................................................................17 2. o‘zbek tilida “lingvokulturemalar” va ularning lingvokulturologik tadqiqi................................................................19 2.1. o‘zbek antroponimlari lingvokulturologiyaning o‘rganish obyekti sifatida .................................................................................................19 2.2. тilning barqaror birikmalari: maqol va iboralarning lingvokulturologik tadqiqi....................................................................29 2.3. o‘zbek tilidagi o‘xshatish va metaforalarning lingvokulturologik xususiyatlari ........................................................................................40 тa’lim bosqichlari dastur va darsliklarida mavzuning yoritilganlik darajasi.................................................................................................44 оchiq dars ishlanmasi..........................................................................45 хulosa............................................................................................................63 foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati............................................................65 kirish mavzuning dolzarbligi. bugungi kunda matn tahlilida tadqiqotchilar grammatika, semantika, kognitologiya, psixolingvistika, lingvokulturologiya kabi qator yo‘nalishlar qo‘lga kiritgan yu

tuqlarga tayanib ish ko‘rmoqdalar. bundan maqsad – nutq yaratuvchi va uni idrok etuvchi shaxs omilining lisoniy faoliyatda qanday o‘rin tutishini aniqlash bo‘lsa, ikkinchi tomondan, matnning semantik, lingvokulturologik xususiyatlarini yanada chuqurroq o‘rganishdir. shunday masala sifatida hozirgi kunda tilshunoslik ilmida barchaning e'tiborini tortayotgan til va madaniyat tushunchasi bilan bog‘liq bo‘lgan lingvokulturologiya masalalari ko‘pchilik tilshunos olimlar tomonidan tadqiq etilayotgan bo‘lsa-da, biroq to‘laqonli o‘z yechimini topgan emas. mazkur bitiruv malaka ishimiz ayni mana shu masala – tilshunoslikning yangi sohasi lingvokulturologiyaga qaratilganligi bilan e’tiborlidir. bu esa biz tanlagan mavzuning hozirgi kun tilshunoslik ilmida o‘ta dolzarbligini belgilaydi. mavzuning respublikamizda olib borilayotgan ilmiy tadqiqotlarning ustuvor yo‘nalishlariga mosligi. bmi mavzusi o‘zbek tilshunoslik ilmiga xos bo‘lgan qator yangi sohalardan biri bo‘lmish kommunikativ tilshunoslik va matn lingvistikasi, matnni o‘rganishdagi antropotsentrik yondashuv, kognitiv tilshunoslik, pragmalingvistika, psixolingvistika, sotsiolingvistika, lingvoo‘lkashunoslik, etnolingvistika sohalariga oid masalalarni tahlil qilish yo‘nalishidagi tadqiqot ishlari bilan chambarchas bog‘liq. ish bobur nomidagi adu ilmiy-tadqiqot ishlari rejalari doirasida bajarildi. muammoning o‘rganilganlik …

yo‘llarini izlab”, n.sayidrahimovaning “lingvokulturologiyaning ilmiy asoslanishiga doir ayrim mulohazalar”, “lingvokulturologiyaning komponentlari” nomli maqolalarini, d.xudoyberganovaning “matnning atropotsentrik tadqiqi” mavzusidagi monografiyasini belgilash mumkin. mazkur ishlarda lingvokulturologiya fanining mohiyati, predmeti va obyekti masalalari o‘rganilgan. mazkur bmida biz yuqorida qayd etilgan ishlarga tayangan holda o‘zbek tilida lingvokulturemalar va ularni lingvokulturologik nuqtai nazardan tadqiq qilishga e'tibor qaratdik. bmining ilmiy tadqiqot ishlari rejalari bilan bog‘liqligi. ushbu mavzu bugungi o‘zbek tilshunosligining ustuvor yo‘nalishi sanalgan va andijon davlat universiteti olimlari tomonidan o‘rganilayotgan “o‘zbek tilini sistem tarzda o‘rganish” muammosi tarkibiga kiradi. tadqiqot bobur nomidagi andijon davlat universiteti filologiya fakultetining tilshunoslik kafedrasida muhokama qilinib, himoyaga tavsiya etilgan. bmining maqsad va vazifalari. tadqiqot ishida lingvokulturologiyaning fan sifatida shakllanishi va ilmiy asoslanishi, til va madaniyatnning o‘zaro ta'siri va bog‘liqligi, bu bog‘liqlikning shakllanishi hamda yaxlit bir sistema sifatida til va tildan tashqari (madaniyat)da aks etishi bilan bog‘liq hodisalar hamda lingvokulturemalarni belgilash va o‘rganish mazkur ishning maqsadini tashkil qiladi. tadqiqot muammosi va tadqiqot oldiga …

yatlar), tilda o‘z aksini topgan rasm-rusum va odatlarni lingvokulturologik jihatdan tahlil qilish; 6) tilning paremiologik fondi, til etalonlari, stereotip va ramzlar, tildagi o‘xshatish va metaforalar hamda o‘zbek nutq odatlari va nutqiy etiket shakllarini tahlil qilish va boshqalar. bmining predmeti va obyekti. tadqiqotning obyekti xalq madaniyatning tilda namoyon bo‘lishi hamda ifodalanishi, til mentaliteti, milliyligi, til ruhiyati bilan bog‘liq ravishda nutqiy muloqotni tashkil etishdagi milliy-madaniy spetsifik qoidalar hamda millat madaniyatning tilda aks etgan o‘ziga xos milliy til xususiyatlarini aniqlash va tadqiq etishdan iboratdir. xalq madaniyatning tilda yorqin ifodasini o‘zida namoyon etuvchi noekvivlaent leksika va lakunlar, tilning stilistik jamlanmasi, til birliklarning miflashgan ko‘rinishlari: arxitip va miflar (asotir va rivoyatlar), tilda o‘z aksini topgan rasm-rusum va odatlar, tilning paremiologik fondi, til etalonlari, imo-ishora va ramzlar, tildagi o‘xshatish va metaforalar hamda o‘zbek nutq odatlari va nutqiy etiket shakllari mazkur bmining tadqiqot predmeti sifatida belgilanadi. kutilayotgan ilmiy yangiliklar. bmida birinchi lingvokulturologiyaning o‘zbek tilshunosligida ilmiy asoslanishi, o‘zbek …

a amaliy ahamiyati. bmidan kelib chiqadigan ilmiy xulosalar tilshunoslikka oid muammolarni ma'lum ma'noda oydinlashtirishga yordamlashadi. ushbu tadqiqot ishi kelgusida ta'lim sohasida izlanishlar olib borayotgan tadqiqotchilar, magistrantlarga, bakalavriat bosqichida ta'lim olayotgan talabalarga, kasb-hunar kolleji talabalari va litsey o‘quvchilariga ilmiy-uslubiy qo‘llanma sifatida tavsiya etiladi. ishning tuzilishi va hajmi. bmi ishning umumiy tavsifi, kirish, ikki bob, xulosa, foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati, lug‘at qismidan iborat bo‘lib, umumiy hajmi 67 sahifadan iborat. 1. lingvokulturologiyaning tarixiy va nazariy asoslari “biz аjdоdlаrdаn аvlоdlаrgа o‘tib kеlаyotgаn bеbаhо bоylikning vоrislаri sifаtidа оnа tilimizni аsrаb-аvаylаshimiz, uni bоyitish, nufuzini оshirish ustidа dоimiy ishlаshimiz zаrur” . bu fikrlar tilshunoslik oldiga ham ko‘plab vazifalarni qo‘yadi. tilshunoslikning o‘rganilmagan sohalarini tadqiq etishni dolzarblashtiradi. hozirgi kun tilshunoslik ilmida yangi-yangi sohalarning yuzaga kelishi, matn muammosining o‘rganilishi bilan bog‘liq ishlar jadal rivojlanmoqda. shu nuqtai nazardan bugungi kunda matn tahlilida tadqiqotchilar grammatika, semantika, kognitologiya, psixolingvistika, lingvokulturologiya kabi qator yo‘nalishlar qo‘lga kiritgan yutuqlarga tayanib ish ko‘rmoqdalar. bundan maqsad – nutq yaratuvchi …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o’zbek tilida “lingvokulturemalar” va ularning lingvokulturologik tadqiqi"

o’zbek tilida “lingvoku.doc o’zbek tilida “lingvokulturemalar” va ularning lingvokulturologik tadqiqi м u n d а r i j а kirish...............................................................................................................3 1. lingvokulturologiyaning tarixiy va nazariy asoslari.......................7 1.1. lingvokulturologiya fanining yuzaga kelish tarixi................................9 1.2. мoskva lingvokulturologik maktablari xususida.................................13 1.3. o‘zbek tilshunosligida lingvokulturologiyaning ilmiy asoslanishi va o‘rganilishi...........................................................................................17 2. o‘zbek tilida “lingvokulturemalar” va ularning lingvokulturologik tadqiqi........................................................

Формат DOC, 942,0 КБ. Чтобы скачать "o’zbek tilida “lingvokulturemalar” va ularning lingvokulturologik tadqiqi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o’zbek tilida “lingvokulturemal… DOC Бесплатная загрузка Telegram