oʻzbek tilida pressupozitsiyaning ifodalanishi muammosi tadqiqi

PPTX 12 стр. 83,2 КБ Бесплатная загрузка

12 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 83,2 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 12

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 12

презентация powerpoint mavzu: “oʻzbek tilida pressupozitsiyaning ifodalanishi” muammosi tadqiqiga oid ilmiy manbalar tahlili. reja: presuppozitsiya haqida ma’lumot. presuppozitsiyaning ma’no komponentlari. lingvistik presuppozitsiya. o‘zbek tilida bir so‘z orqali murakkab mazmunni ifodalovchi presuppozitsion signallar xilma-xildir. shu signallar orqali bir so‘zning o‘zi ifodalagan ma’nosidan tashqari qo‘shimcha ravishda undagi yashirin ma’nolarni ham his etish lozim. bu yashirin ma’nolarni tatqiq etish bilan bevosita presuppozitsiya sohasi shugʻullanadi. presuppozitsiyaga asosan til hodisasi sifatida qaralib unga quyidagi belgilarni asos sifatida qaraladi: bevosita ifodalanmaslik, gap qurilishidan anglashilish. bundan chiqadiki, leksik sathdagi so‘z va boshqa birliklardan ifodalanmoqchi bo‘lgan ma‘nolar ham yaqqol ko‘rinmaydi, balki bu ma’no so‘zni sinchikovlik bilan qaralgandagina yuzaga chiqadi. bu yashirin ma’noni aniqlash esa presuppozitsiya hodisasining vazifasidir. 3 g. frege presuppozitsiya (presumpsiya) tushunchasi nemis mantiqshunosi g.frege g‘oyalari bilan bog‘liqdir. uning ta’kidlashicha, presuppozitsiya hukmning tabiiy asosidir. masalan, “kepler bechoralikdan olamdan o‘tdi”, “kepler bechoralikdan olamdan o‘tmadi” gaplarida “kepler” degan odamning yashaganligi haqidagi hukmga tabiiy asos bor. g.frege fikricha, asosiy hukm …

2 / 12

esuppozitsiya planiga oidligini va bu komponent faqat nutqda presuppozitsiya orqali anglashnishini ko‘rsatadi. majburiy ma’no – ma’noning signifikativ (semantik) aspektiga oid va uning til birligi sifatida mavjud bo‘lishi uchun zarur lingvistik presuppozitsiya lingvistik presuppozitsiya mantiqiy presuppozitsiyadan farqli ravishda ma’lum ifodalanish shakliga – moddiy vositasiga, tashqi signallariga ega. masalan, o‘zbek tilidagi “karim ham keldi” jumlasida yana boshqa kimdir keldi presuppozitsiyasi anglashiladi. bu presuppozitsiyaning moddiy substrati - tashqi signali ham yuklamasidir. chunki shu yuklama presuppozitsiya uchun yo‘l ochadi. shuningdek, kelish harakatining yuzaga chiqish vositasi (piyoda, mashinada, otda va b.) ham presuppozitsiya orqali ma’lum bo‘ladi. ekstralingvistik presuppozitsiya ba’zan gapda lingvistik presuppozitsiya bilan bir vaqtda ekstralingvistik presuppozitsiya ham yonma-yon aks etadi. bunday holatda tilning maxsus ishora vositalari orqali yuzaga chiquvchi lingvistik presuppozitsiyani turli ekstralingvistik omillar – nutq vaziyati, nutq egalarining voqelikka munosabati, nutq ob’ekti haqidagi oldindan ma’lum bilimlar asosida yuzaga keladigan presuppozitsiyalardan farqlash lozim bo‘ladi. «ahmadning katta o‘g’li keldi» gapini tahlil qilar ekan, bu gapda …

3 / 12

sababli nutqda faqat yuklamali sintaktik o‘ramlardan doimo zid mazmundagi axborotlar anglashiladi. masalan, «faqat bitta aybi bor...» (o‘.hoshimov. «ikki eshik orasi») gapida presuppozitsiya orqali «boshqa aybi yo‘q» axboroti ifodalangan. bu axborot gapning sintaktik qurilishiga zid holda yashirin ifodalangan. ma’lum bo‘ladiki, presuppozitsiya gapda nutqiy vaziyat bilan bog’liq holda yashirin tarzda reallashuvchi hodisa, uning to‘g’ri tushunilishida nolisoniy omillar - nutqiy vaziyat, kontekst, so‘zlovchi va tinglovchiga oldindan ma’lum bo‘lgan umumiy bilimlar hamda nutq egalarining til ko‘nikmalari yordamga keladi. bu nolisoniy omillar gap sintaktik strukturasida aks etmagan, yashirin ifodalanuvchi presuppozitsiyaning oson tushunilishiga yordam beradi. e’tiboringiz uchun rahmat /docprops/thumbnail.jpeg

4 / 12

oʻzbek tilida pressupozitsiyaning ifodalanishi muammosi tadqiqi - Page 4

5 / 12

oʻzbek tilida pressupozitsiyaning ifodalanishi muammosi tadqiqi - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 12 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "oʻzbek tilida pressupozitsiyaning ifodalanishi muammosi tadqiqi"

презентация powerpoint mavzu: “oʻzbek tilida pressupozitsiyaning ifodalanishi” muammosi tadqiqiga oid ilmiy manbalar tahlili. reja: presuppozitsiya haqida ma’lumot. presuppozitsiyaning ma’no komponentlari. lingvistik presuppozitsiya. o‘zbek tilida bir so‘z orqali murakkab mazmunni ifodalovchi presuppozitsion signallar xilma-xildir. shu signallar orqali bir so‘zning o‘zi ifodalagan ma’nosidan tashqari qo‘shimcha ravishda undagi yashirin ma’nolarni ham his etish lozim. bu yashirin ma’nolarni tatqiq etish bilan bevosita presuppozitsiya sohasi shugʻullanadi. presuppozitsiyaga asosan til hodisasi sifatida qaralib unga quyidagi belgilarni asos sifatida qaraladi: bevosita ifodalanmaslik, gap qurilishidan anglashilish. bundan chiqadiki, leksik sathdagi so‘z va boshqa birliklardan ifodalanmoqchi bo...

Этот файл содержит 12 стр. в формате PPTX (83,2 КБ). Чтобы скачать "oʻzbek tilida pressupozitsiyaning ifodalanishi muammosi tadqiqi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: oʻzbek tilida pressupozitsiyani… PPTX 12 стр. Бесплатная загрузка Telegram