badiiy o’qish kursiga kirish

DOC 48.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1453135592_63679.doc badiiy o’qish kursiga kirish reja : 1. badiiy o’qish tarixi va uning bugungi ta'lim tizimidagi o’rni 2. kursning nomlanishi, maqsad va vazifalari. 3. yod o’qish –badiiy o’qishning muhim sharti inson har jihatdan komil bo’lib tug’ilmaydi. undagi fazilatlarning ko’pchiligi tarbiya vositasida yuzaga keladi. insonlar kamolotisiz jamiyat taraqqiyoti, ravnaqi haqida so’z bo’lishi mumkin emas. san'atning barcha turlari insonni barkamol qilishga xizmat qiladi. ayniqsa, so’z san'atining inson kamolatidagi o’rni va roli beqiyosdir. so’z san'atining asosiy quroli bo’lgan badiiy so’zining sehri, ta'sir kuchi hamma jamiyatlarda ham tan olingap. alisher navoiy uqtirganidek: donau dur so’zni afsona bil, so’zni jahon bahrida durdona bil. so’zning kuchi, qudrati va ahamiyatini navoiy ana shunday ta'riflaydi: so’zdurki, nishon berur o’lukka jondin, so’zdurki, berur jonga xabar janondin. insonni so’z ayladi judo hayvondin bilkim, guhari sharifroq yo’q ondin. so’zlarda ifodalanayotgan ma'noni chuqur his qilish, uni boshqalarga yetkaza olish san'ati hammaga ham nasib etavermaydi. bunday iste'dodga ega bo’lgan kishilar hamisha ardoqlangan. qadimda …
2
eydi: “har kimki hayot majlisiga kiribtur, oqibat ajal paymonasidin ichkusidir va har kishikim, tiriklik manziliga kiribtur oxir dunyo g’amxonasidin kechkusidir, yomon ot bilan tirilgandin, yaxshi ot bilan o’lgan yaxshirok... tangri taolo bu nav' saodatni bizga nasib qilibdur va mundoq davlatni bizga qarayib aylabtur. o’lgan shahid va o’ldirgan g’oziy, barcha tangrining kalomi bilan ont ichmoq kerakkim, hech kim bu qotildin yuz yondurur xayol qilmay to badanidin joni ayrulmaguncha bu muhoriba va muqotiladin ayrilmagayâ». boburning bu da'vatidan so’ng tarqalish arafasida turgan lashkarlar shiddat bilan jangga otlanadilar va g’alaba qiladilar. badiiy so’zdan foydalanish san'ati bizning davrimizga kelib maxsus fan sifatida shakllandi. mazkur fan maktab, litsey va kollejlar, muallimlar tayyorlash oliy o’quv yurtlari, universitetlar dasturlaridan joy olgan bo’lib, u bo’lajak muallimlar, tarbiyachilarga so’z san'atidan mohirona foydalanish ko’nikmalarini berishga da'vat etilgan. o’rta maktablarning yangi dasturlarida badiiy o’qish va bahru bayt uchun 20 soat vaqt ajratilishi maqsadga muvofiqdir. boshlang’ich sinflardagi o’qish soatlari bunga kirmaydi. o’zbekistonda mazkur …
3
ki, mavjud qo’llanmalar nashr qilingan paytdan buyon oradan ancha vaqt o’tdi. o’zbekistonning mustaqil bo’lishi, ijtimoiy turmushda ro’y bergan bir qator voqealar fan va madaniyat sohasida juda ko’p masalalarni qayta tahlil etishni, hozirgi davr ruhiga moslashni taqozo qilmoqda. biz yuqoridagi qo’llanmalardagi qimmatli fikrlarga tayangan holda andijon davlat pedagogika institutida mazkur kursni o’tish yuzasidan to’plangap ko’p yillik tajribalarimiz asosida mazkur ma'ruza matnini yaratishiga jazm qildik. qo’llanmaning yuqoridagi ishlardan farqi shundaki, unda nazariy materiallar, metodik ko’rsatmalar milliy zaminga tayangan holda bevosita o’rganilgan dars tajribalari asosida yoritildi. kursning nomlanishi, maqsad va vazifalari mazkur fan ilmiy-metodik adabiyotlarda turlicha nomlangan. jumladan, bu fan â«deklomatsiyaâ», â«adabiy o’qishâ», â«ifodali o’qishâ», â«ongli o’qishâ», â«badiiy o’qishâ» nomlari bilan atalgan. fanning nomi turlicha atalishining sababi shundaki, bu fanni ko’pchilik turlicha tushunadi va shu bois, turlicha nom bilan ataladi. mazkur atamalar ichida eng ommalashgani ifodali o’qishdir. bizningcha, kursning nomini â«ifodali o’qishâ» deb nomlash to’g’ri emas. s.inomxo’jaev qo’llagan â«badiiy o’qishâ» atamasi kurs mohiyatini …
4
eshittirishlari va ko’rsatuvlaridagi chiqishlari misolida ko’rish mumkin. savodxon jamiyat fuqarosi, aqalli, ifodali o’qishning uddasidan chiqishi kerak. ayrim mashhur kishilarning radio va oynai jahon orqali chiqishlarida o’z fikrnni qog’ozga yozilgan matn vositasida ham to’la ifoda qila olmasligi kechirilmas holdir. o’qish turlari ichida sharhli o’qish muhim rol o’ynaydi. sharhli o’qish badiiy o’qishga o’tishdagi muhim bosqichdir. sharhli o’qish deyilganda, matndagi so’zlar, iboralar ma'nosi, mazmunini o’qish jarayonida izohlanishi tushuniladi. sharhli o’qish o’zbek xalqi hayotida chuqur ildizlarga egadir. o’tmishda kishilarimiz navoiyxonlik, bedilxonlik, fuzuliyxonlik, mashrabxonlik kechalariga yig’ilganlar. sandal atrofidagi gurunglarda yuqoridagi nomlari qayd etilgan shoirlar ash'orlari o’qilib, ularning ma'no va mazmuni sharhlangan. bunday suhbatlar adabiyot ixlosmandlarining fikrlash doirasini kengaytirgan, adabiy faktlarni har tomonlama tushunishga imkon bergan. andijonlik zukko adabiyotshunoslar ulfat, h. razzoqov, boqir, eshon aka, n.qobulovlar bilan ko’p hamsuhbat bo’lganman. navoiyning 525 yillik to’yi munosabati bilan oynai jahonda tashkil etilgan â«o’tkir zehnlilar mushoirasiâ» ko’rsativiga tayyorgarlik jarayonida ustozlardan ko’p narsa o’rganganmiz. suhbatlarning birida ulfat domla sharhli o’qishga …
5
hiqlar baxtini qora yozganlarâ», — degan fikrdan tashqari quyidagi mazmunlarni ham kashf qilganlar: 2.azal kotiblari oshiqlar baxtini qora (azim, katta) yozmishlar. 3.azal kotiblari oshiqlar baxtini qora (qorga) yozmishlar. ulfat domlaning aytishicha, mumtoz adabiyot namunalari tahlilida zukko adabiyotshunos faqat bir mazmun bilan cheklanib qolmaydi. zero, usta san'atkor yozuvchilar asl muddaoni, maqsadni so’z bag’ridagi keyingi ma'nolarda ifoda qiladilar. bu esa sharhli o’qish asosida yuzaga keladi. sharhli o’qish faqat mumtoz adabiyot namunalarini tushunishdagina bo’lmasdan, zamonaviy adabiyot namunalarini tushunishda ham zarurdir. badiiy o’qishga tayyorlanish jarayonida talabalar a.oripoviing â«o’zbekistonâ» she'rini sevib yod oladilar, o’qiydilar. mazkur she'rni badiiy o’qishga tayyorlash jarayonida sharhli o’qish talab qilinadi. masalan: yurmasman hech behishtni izlab, musallo deb yo’nmasman qalam, — bayti o’qilgach, talabadan â«behishtâ» so’zining ma'nosini, ikkinchi misra mazmunini so’rayman. talaba â«behishtâ» so’zining mazmunini uyda lug’atdan topib kelgan bo’lishi kerak. bu so’z â«jannatâ» degan ma'noni ifoda qiladi. agar talaba ikkinchi mnsra mazmunini sharhlay olmasa, ustozning o’zi tushuntirib beradi. a.oripov bu misrada …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "badiiy o’qish kursiga kirish"

1453135592_63679.doc badiiy o’qish kursiga kirish reja : 1. badiiy o’qish tarixi va uning bugungi ta'lim tizimidagi o’rni 2. kursning nomlanishi, maqsad va vazifalari. 3. yod o’qish –badiiy o’qishning muhim sharti inson har jihatdan komil bo’lib tug’ilmaydi. undagi fazilatlarning ko’pchiligi tarbiya vositasida yuzaga keladi. insonlar kamolotisiz jamiyat taraqqiyoti, ravnaqi haqida so’z bo’lishi mumkin emas. san'atning barcha turlari insonni barkamol qilishga xizmat qiladi. ayniqsa, so’z san'atining inson kamolatidagi o’rni va roli beqiyosdir. so’z san'atining asosiy quroli bo’lgan badiiy so’zining sehri, ta'sir kuchi hamma jamiyatlarda ham tan olingap. alisher navoiy uqtirganidek: donau dur so’zni afsona bil, so’zni jahon bahrida durdona bil. so’zning ...

DOC format, 48.5 KB. To download "badiiy o’qish kursiga kirish", click the Telegram button on the left.

Tags: badiiy o’qish kursiga kirish DOC Free download Telegram