badiiy o’qish kursiga kirish

DOC 48,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1453135592_63679.doc badiiy o’qish kursiga kirish reja : 1. badiiy o’qish tarixi va uning bugungi ta'lim tizimidagi o’rni 2. kursning nomlanishi, maqsad va vazifalari. 3. yod o’qish –badiiy o’qishning muhim sharti inson har jihatdan komil bo’lib tug’ilmaydi. undagi fazilatlarning ko’pchiligi tarbiya vositasida yuzaga keladi. insonlar kamolotisiz jamiyat taraqqiyoti, ravnaqi haqida so’z bo’lishi mumkin emas. san'atning barcha turlari insonni barkamol qilishga xizmat qiladi. ayniqsa, so’z san'atining inson kamolatidagi o’rni va roli beqiyosdir. so’z san'atining asosiy quroli bo’lgan badiiy so’zining sehri, ta'sir kuchi hamma jamiyatlarda ham tan olingap. alisher navoiy uqtirganidek: donau dur so’zni afsona bil, so’zni jahon bahrida durdona bil. so’zning kuchi, qudrati va ahamiyatini navoiy ana shunday ta'riflaydi: so’zdurki, nishon berur o’lukka jondin, so’zdurki, berur jonga xabar janondin. insonni so’z ayladi judo hayvondin bilkim, guhari sharifroq yo’q ondin. so’zlarda ifodalanayotgan ma'noni chuqur his qilish, uni boshqalarga yetkaza olish san'ati hammaga ham nasib etavermaydi. bunday iste'dodga ega bo’lgan kishilar hamisha ardoqlangan. qadimda …

usidir va har kishikim, tiriklik manziliga kiribtur oxir dunyo g’amxonasidin kechkusidir, yomon ot bilan tirilgandin, yaxshi ot bilan o’lgan yaxshirok... tangri taolo bu nav' saodatni bizga nasib qilibdur va mundoq davlatni bizga qarayib aylabtur. o’lgan shahid va o’ldirgan g’oziy, barcha tangrining kalomi bilan ont ichmoq kerakkim, hech kim bu qotildin yuz yondurur xayol qilmay to badanidin joni ayrulmaguncha bu muhoriba va muqotiladin ayrilmagay». boburning bu da'vatidan so’ng tarqalish arafasida turgan lashkarlar shiddat bilan jangga otlanadilar va g’alaba qiladilar. badiiy so’zdan foydalanish san'ati bizning davrimizga kelib maxsus fan sifatida shakllandi. mazkur fan maktab, litsey va kollejlar, muallimlar tayyorlash oliy o’quv yurtlari, universitetlar dasturlaridan joy olgan bo’lib, u bo’lajak muallimlar, tarbiyachilarga so’z san'atidan mohirona foydalanish ko’nikmalarini berishga da'vat etilgan. o’rta maktablarning yangi dasturlarida badiiy o’qish va bahru bayt uchun 20 soat vaqt ajratilishi maqsadga muvofiqdir. boshlang’ich sinflardagi o’qish soatlari bunga kirmaydi. o’zbekistonda mazkur fanni o’qitish yuzasidan darslik yaratilmagan bo’lsa-da, qator metodik qo’llanmalar …

voqealar fan va madaniyat sohasida juda ko’p masalalarni qayta tahlil etishni, hozirgi davr ruhiga moslashni taqozo qilmoqda. biz yuqoridagi qo’llanmalardagi qimmatli fikrlarga tayangan holda andijon davlat pedagogika institutida mazkur kursni o’tish yuzasidan to’plangap ko’p yillik tajribalarimiz asosida mazkur ma'ruza matnini yaratishiga jazm qildik. qo’llanmaning yuqoridagi ishlardan farqi shundaki, unda nazariy materiallar, metodik ko’rsatmalar milliy zaminga tayangan holda bevosita o’rganilgan dars tajribalari asosida yoritildi. kursning nomlanishi, maqsad va vazifalari mazkur fan ilmiy-metodik adabiyotlarda turlicha nomlangan. jumladan, bu fan «deklomatsiya», «adabiy o’qish», «ifodali o’qish», «ongli o’qish», «badiiy o’qish» nomlari bilan atalgan. fanning nomi turlicha atalishining sababi shundaki, bu fanni ko’pchilik turlicha tushunadi va shu bois, turlicha nom bilan ataladi. mazkur atamalar ichida eng ommalashgani ifodali o’qishdir. bizningcha, kursning nomini «ifodali o’qish» deb nomlash to’g’ri emas. s.inomxo’jaev qo’llagan «badiiy o’qish» atamasi kurs mohiyatini to’g’ri ifoda qiladi. o’qishning quyidagi turlari mavjuddir: 1. oddiy o’qish. 2. ifodali o’qish. 3. sharhli o’qish. 4. badiiy o’qish. oddiy …

tasida ham to’la ifoda qila olmasligi kechirilmas holdir. o’qish turlari ichida sharhli o’qish muhim rol o’ynaydi. sharhli o’qish badiiy o’qishga o’tishdagi muhim bosqichdir. sharhli o’qish deyilganda, matndagi so’zlar, iboralar ma'nosi, mazmunini o’qish jarayonida izohlanishi tushuniladi. sharhli o’qish o’zbek xalqi hayotida chuqur ildizlarga egadir. o’tmishda kishilarimiz navoiyxonlik, bedilxonlik, fuzuliyxonlik, mashrabxonlik kechalariga yig’ilganlar. sandal atrofidagi gurunglarda yuqoridagi nomlari qayd etilgan shoirlar ash'orlari o’qilib, ularning ma'no va mazmuni sharhlangan. bunday suhbatlar adabiyot ixlosmandlarining fikrlash doirasini kengaytirgan, adabiy faktlarni har tomonlama tushunishga imkon bergan. andijonlik zukko adabiyotshunoslar ulfat, h. razzoqov, boqir, eshon aka, n.qobulovlar bilan ko’p hamsuhbat bo’lganman. navoiyning 525 yillik to’yi munosabati bilan oynai jahonda tashkil etilgan «o’tkir zehnlilar mushoirasi» ko’rsativiga tayyorgarlik jarayonida ustozlardan ko’p narsa o’rganganmiz. suhbatlarning birida ulfat domla sharhli o’qishga doir ibratli bir misolni so’zlab bergan edi. u misol fuzuliyning quyidagi bayti haqida: azal kotiblari ushshoq baxtin qora yozmishlar, bu mazmun ila xatt ul safxai ruxsora yozmishlar. bu baytdagi «qora» …

eklanib qolmaydi. zero, usta san'atkor yozuvchilar asl muddaoni, maqsadni so’z bag’ridagi keyingi ma'nolarda ifoda qiladilar. bu esa sharhli o’qish asosida yuzaga keladi. sharhli o’qish faqat mumtoz adabiyot namunalarini tushunishdagina bo’lmasdan, zamonaviy adabiyot namunalarini tushunishda ham zarurdir. badiiy o’qishga tayyorlanish jarayonida talabalar a.oripoviing «o’zbekiston» she'rini sevib yod oladilar, o’qiydilar. mazkur she'rni badiiy o’qishga tayyorlash jarayonida sharhli o’qish talab qilinadi. masalan: yurmasman hech behishtni izlab, musallo deb yo’nmasman qalam, — bayti o’qilgach, talabadan «behisht» so’zining ma'nosini, ikkinchi misra mazmunini so’rayman. talaba «behisht» so’zining mazmunini uyda lug’atdan topib kelgan bo’lishi kerak. bu so’z «jannat» degan ma'noni ifoda qiladi. agar talaba ikkinchi mnsra mazmunini sharhlay olmasa, ustozning o’zi tushuntirib beradi. a.oripov bu misrada hofiz sheroziy, uning qishlog’i, uning mashhur g’azaliga ishora etmoqda. hofiz musallo qishlog’ini, ruknobod arig’ini o’z g’azallarida ko’p tilga olgan. masalan, uning mashhur; agar ko’nglimni shod etsa, o’shal sheroz jononi, qora holiga baxsh etgum samarqandu buxoroni, — matla'li g’azalida shunday bayt bor: …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "badiiy o’qish kursiga kirish"

1453135592_63679.doc badiiy o’qish kursiga kirish reja : 1. badiiy o’qish tarixi va uning bugungi ta'lim tizimidagi o’rni 2. kursning nomlanishi, maqsad va vazifalari. 3. yod o’qish –badiiy o’qishning muhim sharti inson har jihatdan komil bo’lib tug’ilmaydi. undagi fazilatlarning ko’pchiligi tarbiya vositasida yuzaga keladi. insonlar kamolotisiz jamiyat taraqqiyoti, ravnaqi haqida so’z bo’lishi mumkin emas. san'atning barcha turlari insonni barkamol qilishga xizmat qiladi. ayniqsa, so’z san'atining inson kamolatidagi o’rni va roli beqiyosdir. so’z san'atining asosiy quroli bo’lgan badiiy so’zining sehri, ta'sir kuchi hamma jamiyatlarda ham tan olingap. alisher navoiy uqtirganidek: donau dur so’zni afsona bil, so’zni jahon bahrida durdona bil. so’zning kuchi, qudrati va ahamiyatini navoiy a...

Формат DOC, 48,5 КБ. Чтобы скачать "badiiy o’qish kursiga kirish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: badiiy o’qish kursiga kirish DOC Бесплатная загрузка Telegram