бир неча эргаш гапли қўшма гаплар

DOC 98.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1405916953_56951.doc бир неча эргаш гапли қўшма гаплар бир неча эргаш гапли қўшма гаплар режа: 1. бир неча эргаш гапли қўшма гаплар, ҳақида умумий маoлумот. 2. эргаш гапларнинг бош гапларга боғланиш усуллари: а) биргалик эргашиш; б) кетма-кет эргашиш; в) аралаш эргашиш. 3. бир неча эргаш гапли қўшма гапларда эргаш компонентларнинг ўрни. 4. бир неча эргаш гапли қўшма гапларни анализ қилиш тартиби. 5. қўшимча адабиётлар. фикрни тўла атрофлича ифодалаш мақсадида таркибида бир неча эргаш гапи мавжуд бўлган бирдан ортиқ эргаш гапларнинг иштирок этиши хисобига орта боради. бир неча эргаш гапли констукцияларда эргаш гаплар оддий эргаш гапли қўшма гап таркибидаги эргаш гапдан, асосан, фарқ, қилмай. фарқ эргаш гапларнинг миқдорида бўлади. бир неча эргаш гапли қўшма гап таркибида содда гапларнинг ҳаммаси бир бўлгани ҳолда, грамматик ва логик бутунликни ташкил этадилар, умумий интонацияга эга бўлиб, тугал бир фикрни реаллаштирадилар. ҳозирги ўзбек адабий тилида эргаш гапларнинг ҳамма тури такрорланиб келиб, мураккаб конструкция ҳосил қилади. ҳозирги ўзбек …

типли умумий биргалик эргашиш. 1. бир типли умумий биргалик эргашиш. бир типли умумий биргалик эргашишда эргаш гапларнинг ҳаммаси бил хил характерда бўлади. умумий эргаш гаплар бош гапнинг структурал-грамматик марказига –эга ва кесимига тўлиқ, боғланади, унинг бутун составига алоқадор бўлади. биргалик эргаш гаплар ўзаро параллел ҳолатда жойлашадилар. шунинг учун ҳам айрим текширувчилар биргалик эргаш гапларни «параллел» эргаш гаплар (параллелнқе придаточнқе», бу хил эргашишни эса «параллел эргашиш) (параллелное подчинение» деб изоҳлайдилар. ҳозирги ўзбек адабий тилида умумий ўзгаришни хосил қилувчи бир тпли биргалик эргаш гаплар қуйидагилар: 1. уюшган пайт эргаш гаплар: туман ғарб томонга учиб кетганда, карвон ўз йўлига сафар этганда. унумсиз саҳрода бўлиб ғамгин доғ, уч кўркам хурмодан ку қолди оппоқ. (лермонтов). хури, зайнаб, қош қорайганда, кеч қоп-қора чойшаб ёйганда, ичкарига кириб келдилар, ва анора салом бердилар. (ҳамид олимжон). 2. уюшган шарт эргаш гаплар: агар сени дўст алдаса, қалбинг урушдан чарчаса, кўнглинг боғи сўлар бўлса, ўша йироқларда бот, мени қилгил ёд. (лермонтов). …

учун умумийдир. 6. уюшган тўсиқсиз эргаш гаплар: олдда – ортда ва ўнгу сўлда кесилса ҳам йўлим; кўкрагим ўқ еб, қонга беланганда ҳам, бўш келмадим, ёшим тўкмадим. (мусо жалил). 7. уюшган ўхшатиш эргаш гаплар: ҳар нарсанинг маoлум қонунияти бўлганидек, ҳар нарса ва ҳодисани тақазо қиладиган омили бўлганидек, дўстлик ҳам шундайлардандир. (в.воҳидов). умумий эргашишни юзага чиқарувчи биргалик эргаш гаплар сонини маoлум миқдор билан чегаралаб бўлмайди, уларни ҳоҳлаганча давом эттириш мумкин. эргаш гап қанча такрорланиб келса, бош гап кесимининг маoноси ҳам шунча кўп очилади: агар бўлмаса қиши ёзи, чиқмаса ҳеч кўча-куйга овози, бошларига ҳеч тушмаса можаро, ҳамма жойда гап қилмаса фуқоро, эл ичида чиқармаса ёмон от, қариндош қилмаса ҳар жойда мот. ва қилмаса отасини шарманда, онасини номус уятга банда , қилмаса у, бизга ўзи улуғ бахт. (ҳ.олимжон). i. турли типдпги умумий биргалик эргашиш. эргашишнинг ба турини ҳосил қилишда мазмунан турли хил функциясида келувчи эргаш гаплар иштирок этади. лекин эргаш гаплар турли типда бўлишидан …

истиқболдан сўз очилганда, кулгуга кўмилди дўстларнинг лаби. (уйғун). бўлакка эргашишда эргаш гаплар семантик жиҳатдан бош гапнинг бирор бўлагига алоқадор бўлиб, унинг маoносини конкретлаштиради. бундай эргашиш бўлакка эргашиш дейилади. масалан: у нима учун курашган бўлса, нимагаки меҳнати синган бўлса, зое кетмади. (с.аҳмад). кимки чеккан бўлса севги дардини, кимники тўйдирган бўлса кулфат ғам, ортиқ, қўзғата олмас унинг қалбини умид орзулару ҳаяжон ҳеч дам. (лермонтов). бўлакка эргашишни ташкил этган биргалик эргаш гапларнинг бош гапга боғланиш ҳолати схема орқали шундай ифода этилади: баoзан шундай характердаги биргалик эргаш гаплар учрайдики, улардан бири бош гап билан умумий эргашишни юзага чиқарса, иккинчиси бўлакка эргашиш усули билан боғланади. қуйидаги костукцияда турли типли биргалик эргаш гапларнинг биринчиси бош гап таркибида яшириниб келган тўлдирувчининг маoносини изоҳлаб, бўлакка эргашишни ҳосил қилган. иккинчи эргаш гап, яoни шарт эргаш гап бош гапнинг умумий мазмунини аниқлаган ҳолда, умумий эргашиш ҳолатини юзага чиқарган: қайси журналки бор, янги моданинг расми чқса, суриштириб ўтирмай, шартта йиртиб олади …

бу оёқ яланг халқ бир кунда буларнинг оёғини осмондан келтиради. (с.айний) қасд қилганлар паст бўлсин, душман ўлсин деб, ўғлим баҳодирим омон бўлсин деб, яхши тилак тила, яхши ният қил. (уйғун) ўзбек тилида эргаш гапларнинг деярли ҳамма турлари боғловчисиз бириккани ҳолда тенгланиш муносабатига кириша олмадилар. 2. эргаш гаплар тенг боғловчилар ва уларнинг функциясидаги айрим юкламалар ёрдамида тенгланиш алоқасини юзага чиқарадилар: шамол тинганиданми ё ҳавога анана иси ўрнашиб қолганиданми ниҳоятда ўткир, ёқимли ҳид димоғимга урилди. (с.аҳмад). демак, юқоридаги мисоллардан маoлум бўладики, турли типли умумий биргалик эргашиш ҳар хил функциясида келувчи уюшмаган эргаш гаплар ёрдамида юзага чиқади. бир типли умумий биргалик эргашиш эса бир хил фунциядаги уюшган эргаш гаплар ҳисобига ташкил топади. уюшган ва уюшмаган биргалик эргаш гаплар қуйидаги белгилари билан бир-биридан фарқ қилади: а) эргаш гапларнинг типи турига кўра; б) уларнинг интонациясига кўра; в) эргаш гапларнинг бириктирувчи боғловчиларнинг бўлиши ёки бўлмаслиги билан; г) эргаш гапларнинг ўринлашувига кўра ; д) эргаш гапларнинг бош …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "бир неча эргаш гапли қўшма гаплар"

1405916953_56951.doc бир неча эргаш гапли қўшма гаплар бир неча эргаш гапли қўшма гаплар режа: 1. бир неча эргаш гапли қўшма гаплар, ҳақида умумий маoлумот. 2. эргаш гапларнинг бош гапларга боғланиш усуллари: а) биргалик эргашиш; б) кетма-кет эргашиш; в) аралаш эргашиш. 3. бир неча эргаш гапли қўшма гапларда эргаш компонентларнинг ўрни. 4. бир неча эргаш гапли қўшма гапларни анализ қилиш тартиби. 5. қўшимча адабиётлар. фикрни тўла атрофлича ифодалаш мақсадида таркибида бир неча эргаш гапи мавжуд бўлган бирдан ортиқ эргаш гапларнинг иштирок этиши хисобига орта боради. бир неча эргаш гапли констукцияларда эргаш гаплар оддий эргаш гапли қўшма гап таркибидаги эргаш гапдан, асосан, фарқ, қилмай. фарқ эргаш гапларнинг миқдорида бўлади. бир неча эргаш гапли қўшма гап таркибида содда гапларнинг ҳа...

DOC format, 98.0 KB. To download "бир неча эргаш гапли қўшма гаплар", click the Telegram button on the left.

Tags: бир неча эргаш гапли қўшма гапл… DOC Free download Telegram