узбек ва араб тилларида кушма ва эргаш гап

DOC 49,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1403002260_43195.doc www.arxiv.uz ўзбек ва араб тилларида қўшма ва эргаш гап режа: 1. ўзбек ва араб тилларида қўшма ва эргаш гаплар; 2. қўшма гапларнинг асосий белгилари; 3. ўзбек ва араб тилларида аниқловчи эргаш шапнинг ифодаланиши; 4. араб тилидаги аниқловчи эргаш гапда аниқловчи эргаш гап томонидан бош гапнинг аниқланиб келаётган гап бўлаги аниқ ва ноаниқ ҳолатда бўлиши 5. араб ва ўзбек тилларидаги аниқловчи эргаш гапларнинг ўхшаш ва бир-биридан фарқли жиҳатлари тушунчалар ва таянч иборалар: 1. қўшма гап, эргаш гап; 2. боғланган қўшма гап; 3. қўшма гап, мазмун, мақсад; 4. ثم، من، اللاتي، الذين، التي، الذي 5. ضمير عائد, аниқловчи эргаш гап; ўзбек ва араб тилларида қўшма ва эргаш гап мазмуни, грамматик тузилиши ҳамда оҳангига кўра бир бутунликни ташкил этган, боғловчи ёки боғловчи вазифасидаги воситалар ёрдамида бириккан қурилмалар қўшма гапни ташкил этади. бошқача айтганда икки ёки бир неча содда гапнинг бирлашувидан тузилган гаплар қўшма гап деб айтилади. мазкур содда гаплар мазмунан яхлит ҳолда …
2
боғлаб қўяди. 3. қўшма гап таркибидаги гапларнинг оҳанг жиҳатдан ҳам ўзига хос хусусияти бор ўзбек тилидаги қўшма гаплар маълум мазмун муносабатларини ифодалаши, грамматик белгилари, тузилиши ва оҳангига кўра уч типга бўлинади: 1. боғловчисиз қўшма гаплар; 2. боғланган қўшма гаплар; 3. эргаш гапли қўшма гаплар. араб тилида ҳам ўзбек тилида ҳам боғланган қўшма гапларга қуйидагича таъриф бериш мумкин: боғланган қўшма гап деб тенг ҳуқуқли бири иккинчисига эргашмаган (бўйсунмаган) содда гаплардан тузилган қўшма гпаларга боғланган қўшма гаплар деб айтилади. араб тилида қўшма гаплар боғланишига қараб 4 турга бўлинади; 1. бириктирувчи боғловчилар билан боғланган гаплар; ثم، ف، و و боғловчиси жумлалар ва уюшган жумлаларни боғлайди. бундай жумлаларда иш ҳаракат бир вақтда амалга оширилиши керак. вақт нуқтаи назаридан бажарилиш кетма-кетлиги назарда тутилган қўшма гаплар ثم، ف боғловчилари билан боғланади. айниқса, катта вақт оралиғида бўлиб ўтган жумлани аввалгиси билан боғлайди. ذهبت إلى الجامعة ثم زرت صديقي محمودًا ҳозирги араб тилида ва (و) боғловчиси замон муносабатларини …
3
анда бирор воқеани бошқасидан айириб ёхуд воқеаларнинг галма-гал бўлаётганлигини англатиш учун أوْ ёки, такрорланув боғловчиларإما.....إما “ёки, ёхуд”, шунингдек, бир-биридан фарқ қилувчи турли жинсдаги боғловчилар إما......أوْ “ёки......ёки” боғловчилари қўлланилади. إما نموت معاً إما نعيش معاً қўшма гапларда оҳанг жумлалар таркиби у ёки бу фаол шакли лексик ва фразиологик элементларининг қўлланилиши катта рол ўйнайди. ўзбек тилида эргаш гапнинг кесими қуйидаги сўз туркумлари орқали тузилади: 1) сифатдошнинг –р/-мас шакли тури ва шу шаклнинг экан кўмакчи феъл билан бириккан шакли пайт эргаш гапнинг кесими бўлиб келади. мажлис тугар-тугамас, сиддиқжон лип этиб чиқиб кетди. 2) равишдошнинг (и), -май, -гач, -гунча шакли турли равиш, пайт, шарт, тўсиқсиз каби эргаш гапларнинг кесими вазифасида келади. водокачка битгунч, ариқлар тайёр бўлади. 3) буйруқ майли. буйруқ майли тўсиқсиз эргаш гапнинг кесими сифатида қўлланилади. улар юзларча қўл бўлсин, йўлчи улар билан ёлғиз курашажак, бўғишажак. 4) шарт феъли деярли ҳамма эргаш гапларнинг кесими вазифасида келади. 5) феъл. кимки меҳнатнинг зўрини қилдириши – …
4
изоҳлаб келади. аниқловчи – изоҳ эргаш гап ҳар вақт бош гапдан сўнг келади. бу хил эргаш гаплар бош гап таркибида шундай, бир олмошлари ва унга мос ҳалда эргаш гап таркибида бундай, бу, бу хил ёки у, унинг олмошлари бўлиб, эргаш гап бу олмошлар орқали аниқланмиш-отнинг маъносини изоҳлайди, тўлдиради. бош гапдаги олмошлар аниқловчи вазифасида, эргаш гапдаги олмошлар эса, турли вазифада келади. бу шундай ажиб диёрки, унинг зўр кўзгуси ойдир. аниқловчи эргаш гап деб, эргаш гап шаклидарасмийлаштирилган аниқловчини айтамиз. у бош гапнинг от ёки от вазифасини бажариб келаётган бирорта бўлагини аниқлаб, изоҳлаб келади. шунингдек, аниқловчи эргаш гаплар барча аниловчилар каби белгига ҳам ишора қилади. одатда, аниқловчи эргаш гап ўзи аниқлаб келаётган сўз-аниқланмишдан кейин қўйилади. араб тилида бу турдаги гаплар бош гапнинг ўртаси ёки охиридан жой олиши мумкин. аниқловчи эргаш гапнинг бош гап эргашуви икки турли воситасиз ва воситали бўлади. 1) бош гапнинг аниқловчи эргаш гап томонидан аниқлаб келаётган гап бўлаги грамматик аниқ …
5
гаш гапдаги иккинчи даражали бўлакларнинг бири бўлиб келиши ҳам мумкин. бу ҳолда қайтувчи олмош пайдо бўлади. у шаклан учинчи шаклдаги бирикма олмошларига монанд бўлади. қайтувчи олмошлар бош гап таркибида бўла туриб, аниқловчи эргаш гап билан грамматик муносабатда бўлган бўлакнинг эргаш гапдаги “нусхаси” ёки “вакили” бўлади – унга ишора қилади. у билан сон ва жинсда мослашади. ўзбек тилидаги аниқловчи эргаш гап бош гапга боғланиши, синтактик тузилиши эргаш гапнинг кесими ифодаси билан аниқловчи эргаш гапдан фарқ қилади. араб тилидаги аниқловчи эргаш гапбош гап билан нисбий олмошлар ёрдамидагина қўлланилади. у кўпроқ рус тилидаги аниқловчи эргаш гапга ўхшаб кетади. асосий адабиётлар: 1. гранде б.м. курс арабской грамматики в сравнительно-историческом освещении. м.1998г. 2. иброҳимов н.и., юсупов м. араб тили грамматикаси т.1997й. 3. ғ.абдураҳмонов. ўзбек тили грамматикаси. т.1996й. 4. к.кузмин. учебник арабского язқка. м. 2003г. 5. в.г.лебедев, ю.и.маляров. учебник по речевой практика арабского язқка. основной курс. част-2. м.1984г. 6. ф.абдуллаев сўзлар ўзаро қандай боғланади? т. 1974й. …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "узбек ва араб тилларида кушма ва эргаш гап"

1403002260_43195.doc www.arxiv.uz ўзбек ва араб тилларида қўшма ва эргаш гап режа: 1. ўзбек ва араб тилларида қўшма ва эргаш гаплар; 2. қўшма гапларнинг асосий белгилари; 3. ўзбек ва араб тилларида аниқловчи эргаш шапнинг ифодаланиши; 4. араб тилидаги аниқловчи эргаш гапда аниқловчи эргаш гап томонидан бош гапнинг аниқланиб келаётган гап бўлаги аниқ ва ноаниқ ҳолатда бўлиши 5. араб ва ўзбек тилларидаги аниқловчи эргаш гапларнинг ўхшаш ва бир-биридан фарқли жиҳатлари тушунчалар ва таянч иборалар: 1. қўшма гап, эргаш гап; 2. боғланган қўшма гап; 3. қўшма гап, мазмун, мақсад; 4. ثم، من، اللاتي، الذين، التي، الذي 5. ضمير عائد, аниқловчи эргаш гап; ўзбек ва араб тилларида қўшма ва эргаш гап мазмуни, грамматик тузилиши ҳамда оҳангига кўра бир бутунликни ташкил этган, боғловчи ёки боғловчи …

Формат DOC, 49,0 КБ. Чтобы скачать "узбек ва араб тилларида кушма ва эргаш гап", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: узбек ва араб тилларида кушма в… DOC Бесплатная загрузка Telegram