«зайнаб ва омон» поэмасининг янгича талкини

DOC 48,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (4 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1405913387_56856.doc «зайнаб ва омон» поэмасининг «зайнаб ва омон» поэмасининг янгича талкини чинакам санъат асарлари хамма давр ва замонлар учун хизмат килади. шўро даврида яратилган асарларнинг хаммасига бир хил тошу тарозу кўйиб бўлмайди. зотан, адабиётнинг жозибаси унинг ташки кўринишида эмас: ботиний, матнлар замиридаги чукур маънолигида. бизнинг назаримизда, шундай асарларимиздан бири «зайнаб ва омон» поэмасидир. мазкур асарни шўро мафкураси ўз максад ва йўналишига караб тахлил килишни талаб килган ва шундай тахлил килинган хам. бугун бу асарга бугунги кун истиклол адабиётшунослиги талаб ва карашлари билан ёндошсак, асар матнидаги ботиний фикрлар яшириниб ётганини кўрамиз. шу маънода уни юзага чикариш, уни янгича мезонлар асосида бахолаш замонавий ададбиёт-шуносликнинг бош масалаларидан биридир. бизга маълумки, бадиий адабиётда хамма нарса тушун-тирилмайди, изохланмайди, балки диди баланд китобхоннинг ўзи фикрлайди, муносабатини билдиради. ана шу маънода «зайнаб ва омон» поэмасини бугун янгича тахлил доирасида, унинг энг мухим киррасини китобхонга етказиш максадида баъзи фикрларимизни хавола этмокчимиз. хамид олимжоннинг «зайнаб ва омон» поэмасидаги хар …
2
н» поэмасини шунча йилдан буён ўрта ва олий ўкув юртларида ўкитиб келмокдамиз. тўгрисини айтганда, юкоридаги каби тарбиявий жихатларга кам эътибор берганмиз. ахир, янгича севгининг йўриги шу, деб баъзан кизининг ўзи келиб айтаётган, баъзан айтмасдан кетиб колаётган ёшлар хаётда йўк дейсизми? шу максадда асарнинг гоявий юксаклиги, шоирнинг мазкур образлар оркали айтмокчи бўлган ниятини бугунги китобхонга етказиш керак. дарвоке, асарнинг тарбиялаш кучи ана шу ўринларда, ана шундай кирраларда бўртиб турибди. поэмадаги образларни бир томонлама ўрганмаслигимиз керак. бирок поэмадаги анор хола образи, тимсоли узок йиллар бир томонлама ўрганилди ва хозир хам бехисоб. у факат кора доглар билан кораланади. анор хола тушунчасидаги колоклик-ни ўтмишда саркит бўлиб келаётган бир иллат сифатида изох-лаш лозим. бу иллат анор холани гирдобдан чикаришни хохламади. бирок анор хола бугун факат кора бўёкка буланиб ташланмаслиги лозим. аслида анор холанинг зайнабдан ўзга кишиси йўк. у факат зайнабга суянар эди. зайнабнинг ўзи хам биргина анор хола даргохидан панох топганди. унда нега анор хола, …
3
а, унинг берган, дашномларига килган ножўя хатти-харакатларига хар жихатдан ошириб жавоб килишга курби етар эди. аммо хамид олимжон зайнабни бу йўлдан олиб бормайди. чунки зайнабнинг бутун кураш ва тўкнашишлари замирида замонамизга намуна бўладиган ибрат кучига эга бўлиш лозим эди. шунинг учун хам зайнаб анор холанинг канча огир гапларига карамай, этолмайдиган тузингни халол, жон опа, хуш кол-дейди. поэманинг ана шундай ўринларини баён этиб тахлил килганда, зайнабнинг янги давр ёшларининг тимсоли эканини ёддан чикармаслик керак. поэманинг учинчи бўлимида зайнаб характери янада ривожланади. зайнаб омон ёнига боради, энди иккаласи кетаверса, бирга яшайверса бўлар эдику! хозир хаётдан кечиб ётганлар оз бўлса-да, йўк дейсизми? йўк, унда асарнинг тарбиявий кучи бўлмас эди. поэманинг катта тарбиявий ахамиятга молик томонларидан бири-зайнабнинг ўз такдири учун ўзи курашиш жараёни тасвиридир. шунинг учун хам омонни собир билан учраштирмайди. зайнаб яна хурини ёнига олиб, собирнинг уйига боради. бу холни кўрган собирнинг ота-онаси хангу-манг бўлиб колади. собир ота-онасига эшиттириб шундай дейди: менинг хам …
4
а чикариб келаётгани бизни ажаблантиради. улар «ковогидан кор ёгар» мисраларига таяниб, анор холани коралашга ўтадилар. ахир, анор холанинг «ковогидан кор ёгмай» шунча гапдан кейин кулиб келсинми? келдику, бас! бадиий адабиётнинг адабиётлиги унинг ботиний тарбиявий кучи хам шунда-да! колаверса, асардаги айнан ушбу детал асарнинг бадиияти-даги миллий ўзига хосликни, ижодкор бадиий тафаккуридаги миллий-тарихийликни белгиловчи мухим омиллардан биридир. бугун хамид олимжон ижодини, бутун ўзбек адабиёт каби, миллийлик, миллий ўзига хослик нуктаи-назаридан ўрганиш ва ўргатиш хам мухим илмий-тарихий масалалардан бўлиб колмокда.

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"«зайнаб ва омон» поэмасининг янгича талкини" haqida

1405913387_56856.doc «зайнаб ва омон» поэмасининг «зайнаб ва омон» поэмасининг янгича талкини чинакам санъат асарлари хамма давр ва замонлар учун хизмат килади. шўро даврида яратилган асарларнинг хаммасига бир хил тошу тарозу кўйиб бўлмайди. зотан, адабиётнинг жозибаси унинг ташки кўринишида эмас: ботиний, матнлар замиридаги чукур маънолигида. бизнинг назаримизда, шундай асарларимиздан бири «зайнаб ва омон» поэмасидир. мазкур асарни шўро мафкураси ўз максад ва йўналишига караб тахлил килишни талаб килган ва шундай тахлил килинган хам. бугун бу асарга бугунги кун истиклол адабиётшунослиги талаб ва карашлари билан ёндошсак, асар матнидаги ботиний фикрлар яшириниб ётганини кўрамиз. шу маънода уни юзага чикариш, уни янгича мезонлар асосида бахолаш замонавий ададбиёт-шуносликнинг бош масалалари...

DOC format, 48,5 KB. "«зайнаб ва омон» поэмасининг янгича талкини"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.