qadimgi yunon tilshunosligi. qadimgi rim tilshunosligi

DOC 40.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1405748127_56449.doc qadimgi yunon tilshunosligi. qadimgi rim tilshunosligi reja: 1. qadimgi yunon tilshunosligining ikki davri. 2. qadimgi rim tilshunosligi. qadimgi yunoniston ovrupo tilshunosligi fanining markazi hisoblanadi. faylasuflar va shoirlar vatani bo’lgan qadimgi yunonistonda til masalalari dastavval faylasuflar tomo-nidan o’rganilgan. yunon faylasuflari til masalalarini o’rganish jarayonida tadqiqot muammolarini, yo’nalishlarini ham belgilab oladilarki, bu yo’nalishlar umumiy, nazariy, lisoniy - falsafiy muammolar sifatida namoyon bo’ladi. qadimgi yunonistonda tilshunoslik yunon falsafasining yetakchi qismi sifatida yuzaga keladi va bu sohada juda katta, salmoqli ishlar qilinadi. qadimgi yunonistonda ham qadimgi hindistondagidek matnlarni o’rganish, so’zlarni tahlil qilish, ularga izoh berish, mohiyatini ochish kabi masalalar fonetika, grammatika va leksika sohalari bilan jiddiy shug’ullanishga, shu yo’na-lishlarda muhim tadqiqot ishlarini olib borishga sabab bo’ldi. yunon tilshunosligining taraqqiyoti ikki davrga bo’linadi: falsafiy davr. grammatik davr. 1. tilshunoslikning falsafiy davri yunonistonda tilshunoslikning falsafiy davri ikki asr davom etadi. bunda tilga falsafaning bir qismi sifatida qarash, til hodisalarining mohiyatini falsafiy jihatdan ochish va tushuntirish, …

lan ma‘no orasidagi, predmet bilan uning nomi orasidagi munosabat masalasi edi. boshqacha aytganda, predmet bilan uning nomi o’rtasida qanday munosabat mavjud. so’zdagi tovush bilan ma‘noning bog’lanishi qanday yuz beradi. bu bog’lanish tabiat tomonidan beriladimi yoki so’zlashuvchilar tomonidan kelishilgan holda yuz beradimi. yoki ma‘lum qonun - ko’rsatma bilan tayinlanadimi., «muayyan urf - odat bilan bog’lanadimi. yoki odamlar tomonidan belgilanadimi. ya‘ni bu jarayon ongli, ixtiyoriy ravishda amalga oshiriladimi. va boshqalar. tilshunoslikning falsafiy davrida so’z bilan predmet orasidagi munosabat masalasini hal qilishda geraklit va uning tarfdorlari quyidagi g’oyani ilgari suradilar. ular har bir nom o’zi anglatayotgan narsa, predmet bilan ajralmas aloqada, bog’lanishda bo’lib, nomlarda predmetlarning mohiyati namoyon bo’ladi, «ochiladi». aniqrog’i, suvda daraxtlar, ko’zguda o’zimiz aks etganidek har bir nom o’zi ifodalayotgan predmetning tabiatini, mohiyatini aks ettiradi, degan fikrni ilgari suradilar. yana ham anig’i predmet bilan ularni anglatuvchi so’zlar orasidagi bog’lanish tabiat tomonidan berilgan bo’lib, bu bog’lanish tabiiy, zaruriy bog’lanish hisoblanadi. tilshunoslikning falsafiy davrida …

aqidagi taassurot tug’iladi, deb o’ylaganlar. 2. tilshunoslikning grammatik davri tilshunoslikning grammatik davri qadimgi yunon tilshunosligida iskandariya davri deb yuritiladi. misr davlatining markazi bo’lgan iskandariya makedoniyalik iskandar nomi bilan bog’liq edi. u bosib olgan sharq mamlakatlarida yunon tili, madaniyati, falsafasining ta‘siri natijasida yunon madaniyati, sharq madaniyati bilan qo’shilib ketib, aralash madaniyat - ellinizm yuzaga keladi. iskandariya ellinizm madaniyatining yirik markazlaridan biri hisoblangan. umuman, bizning eramizgacha bo’lgan iii asrdan boshlab, birorta ham shahar: na afina, na rim yuksak madaniyat namunasi va ilmiy markaz bo’lgan iskandariya shao`ri bilan tenglasholmas, raqobat qilolmas edi. xullas, yunon tilshunosligi, ayniqsa, ellinizm davrida-yunon - sharq davrida (bizning eramizgacha bo’lgan 334-31y) taraqqiy qildi, rivojlandi. aleksandriya grammatika maktabining eng yirik vakillari zenodot, aristarx, dionisiy, apolloniy diskol va boshqalar. dionisiy (bizning eramizgacha bo’lgan 170-90 y). aristarxning shogirdi frakiyalik dionisiy o’zigacha bo’lgan tadqiqotchilarning ishlari va tajribalarini o’rganib, ulardan foydalanib, rimliklar uchun «grammatika san‘ati» nomli sistemalashtirilgan dastlabki yunon grammatikasini yaratdi. dionisiy ta‘limotiga ko’ra …

uchta: birinchi-nutqni so’zlagan, ikkinchi-nutq yo’naltirilgan va uchinchi-so’z yuritilgan (o’zga) shaxslarni qayd etadi. grammatik zamon esa hozirgi, o’tgan va kelasi zamon kabi turlarga bo’linadi. sifatdoshlar esa fe‘l va otlarga xos bo’lgan belgilarni birlashtiradigan kategoriya sifatida talqin qilinadi. apolloniy diskol (bizning eramizning ii asrining birinchi yarmi) apolloniy diskol bizgacha yetib kelgan yunon tili sintaksisini yaratdi. u «sintaksis haqida» asarida yunon tili sintaksisiga oid ma‘lumotlarni berdi. iskandariya maktabi vakillari tilning tovush tomoniga ham katta e‘tibor berishdi. ular tovushlarni akustik printsip asosida tasvirladilar, tovush va harflarni aynan bir narsa hisoblab, ularni unli va undosh tovushlarga ajratdilar. shunga ko’ra harflarni unli tovushlar va undosh tovushlar nomi bilan tasvirladilar. unli harflarni (tovushlarni) o’z holicha talaf-fuz qilinadigan va o’zini alohida eshitish mumkin bo’lgan tovushlar sifatida, undosh harflarni (tovushlarni) esa unlilar bilangina talaffuz qilinadigan tovushlar sifatida qaradilar. shuningdek, ular bo’g’in, urg’u haqida ham ma‘lumot berishdi. tilshunoslikning grammatik davrida iskandariya maktabi vakillari yunon tilining fonetikasi, morfologiyasi va sintaksisi bo’yicha …

kandariya maktabida yaratilgan yunon tili grammatikasi qadimgi rimliklar tomonidan lotin tiliga tatbiq qilindi. yunon tilidagi deyarli barcha grammatik terminlar lotin tiliga o’girildi. yunon tilshunosligidagi analogiya va anomaliya maktab-laridagi munozaralar ham rim tilshunosligida davom et-tirildi. qadimgi rim tilshunosligining vakillari: yuliy tsezar, mark terentsiy varron, mark fabiy, kvintilian, eliya donata, verriy flakk, pristsian va boshqalardir. yuliy tsezar (eramizdan ilgarigi 100-44 y). qadimgi rimning taniqli davlat arbobi, lashkarboshisi va notig’i yuliy tsezar «analogiya haqida» nomli grammatik asarini yozdi. u so’z va predmet munosabati masalasida analogiya1 tarafdori sifatida tanildi. mark terentsiy varron (eramizdan ilgarigi 116-27 y). mark varron 25 kitobdan iborat «lotin tili haqida» asarini yaratdi. shu kungacha bu asarning 6 tasi yetib keldi. kitobda analogistlar va anomalistlar orasidagi nazariy tortishuv, munozara mukammal bayon qilinadi. u ham yuliy tsezar kabi analogiya tarafdori edi. varron so’z o’zgarishini analogiyaga, so’z yasalishini esa anomaliyaga kiritadi. eliya donata (bizning eramizgacha iv asrning o’rtalari). eliya donata grammatikaga oid keng …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi yunon tilshunosligi. qadimgi rim tilshunosligi"

1405748127_56449.doc qadimgi yunon tilshunosligi. qadimgi rim tilshunosligi reja: 1. qadimgi yunon tilshunosligining ikki davri. 2. qadimgi rim tilshunosligi. qadimgi yunoniston ovrupo tilshunosligi fanining markazi hisoblanadi. faylasuflar va shoirlar vatani bo’lgan qadimgi yunonistonda til masalalari dastavval faylasuflar tomo-nidan o’rganilgan. yunon faylasuflari til masalalarini o’rganish jarayonida tadqiqot muammolarini, yo’nalishlarini ham belgilab oladilarki, bu yo’nalishlar umumiy, nazariy, lisoniy - falsafiy muammolar sifatida namoyon bo’ladi. qadimgi yunonistonda tilshunoslik yunon falsafasining yetakchi qismi sifatida yuzaga keladi va bu sohada juda katta, salmoqli ishlar qilinadi. qadimgi yunonistonda ham qadimgi hindistondagidek matnlarni o’rganish, so’zlarni tahlil qilish, ul...

DOC format, 40.0 KB. To download "qadimgi yunon tilshunosligi. qadimgi rim tilshunosligi", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi yunon tilshunosligi. qa… DOC Free download Telegram