umumiy tilshunoslik fanining maqsadi va vazifalari.tilshunoslik tarixi va uning davrlarga bo`lininshi

DOC 91.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1405769550_56698.doc umumiy tilshunoslik fanining maqsadi va vazifalari umumiy tilshunoslik fanining maqsadi va vazifalari.tilshunoslik tarixi va uning davrlarga bo`lininshi reja: 1. eng qadimgi tilshunoslik maktablari. 2. qadimgi hind tilshunosligi. 3. qadimgi xitoy tilshunosligi. 4. qadimgi gretsiya va rimda tilshunoslik. «umumiy tilshunoslik» fani tilshunoslik fanlari sirasida eng murakkab va keng qamrovli ilmiy-nazariy, falsafiy fan sifatida ajralib turadi. ushbu fanning murakkabligi, keng qamrovli va falsafiy fan ekanligi bevosita o`rganiladigan o`ta jiddiy muammolar bilan, fikr yuritiladigan dolzarb masalalar bilan, lisoniy hodisalarning (faktlarning) mohiyati bilan, ularga qaysi nuqtai nazardan yondashish bilan, ularni chuqur tahlil qilish va ulardan obyektiv ilmiy xulosalar chiqarish bilan belgilanadi. «umumiy tilshunoslik» fanining faollik ko`rsatish chegarasi «cheksiz» bo`lib, ayni fan o`z kuzatishlarini jahon tilshunosligi tarixiga oid zarur masalalardan, yetakchi oqimlar va yo`nalishlardan boshlab, hozirgi tilshunoslikning eng muhim va murakkab nazariy muammolarini, ta’limotlarini o`rganish bilan - nafaqat tilshunoslikning balki barcha fanlar uchun metodologik asos bo`lib xizmat qiladigan dialektik falsafa hamda psixologiya, mantiq kabi …

alargina (faqat talabalar emas) tom ma`nodagi filolog - tilshunos sifatida shakllanadi. shuningdek, ular til hodisalari tahlilidan ilmiy xulosalar, g`oyalar chiqara oladi, hodisalar mohiyatiga alohida e`tibor beradi, nazariya bilan amaliyotni dialektik munosabatda oladi. til va nutq birliklarini chuqur o`rganish jarayonida dialektik falsafaning shakl va mazmun, umumiylik va xususiylik, mohiyat va hodisa, sabab va oqibat, imkoniyat va voqelik kabi kategoriyalari nuqtai nazaridan, shularga asoslangan holda fikr yuritadi, kuzatishlar olib boradi. «umumiy tilshunoslik» fani talabalarning umumlingvis-tik tayyorgarligini, bilim darajasini kengaytiradi va chuqurlashtiradi, yangi nazariya va faktik materiallar bilan tanishtiradi, mustaqil, ijodiy fikr-mulohaza yuritishga, izchillikka o`rgatadi, nazariy saviyasini yuksaltiradi, ularni ilmiy tadqiqotning, lisoniy tahlilning metodologiyasi va metodikasi bilan qurollantiradi. «umumiy tilshunoslik» fani haqida aytilgan fikrlardan kelib chiqib, ushbu fan bo`yicha rus hamda o`zbek tilshunosligida yaratilgan ishlarga ijodiy yondashgan va ulardan foydalangan holda o`quv qo`llanmasida quyidagi dolzarb massalalarga, aniqrog`i, dastavval, birinchi masalaga to`xtalamiz, fikr yuritamiz. bular: 1. tilshunoslik tarixi. 2. tilshunoslikning nazariy masalalari. 3. tilshunoslik …

kelguncha uzoq tarixiy taraqqiyot davrini, «o`sish» davrini bosib o`tdi. u turli maktablar, oqimlar, ta`limotlar ta`sirida bo`ldi, olimlar tomonidan lisoniy hodisalar haq ida aytilgan fikrlar qarama qarshiligiga, til hodisalari haqida yaratilgan juda ko`plab manbalarga «guvoh bo`ldi», shakllandi. anig`i, tilshunoslik fani ham jahon fanlari sistemasida o`ziga xos va o`ziga mos doimiy mustahkam o`rin egalladi. tilshunoslik fanining qadimgi eng muhim manbalari, ta`limotlari, oqimlari, ilk bor, qadimgi hindiston, qadimgi yunoniston va qadimgi rim mamlakatlarida maydonga keldi. o`rta va yangi asrlarda esa til haqidagi fan ovrupoda, arabiston va o`rta osiyoda taraqqiy qildi. qadimgi hind tilshunosligi. qadimgi hindiston jahon tilshunosligi tarixida tilshunoslik fanining beshigi, markazi sifatida tan olinadi va umum tomonidan e`tirof etiladi. bu-mutlaq haqiqat. chunki til masalalariga bo`lgan qiziqish, tilga oid hodisalar bilan jiddiy va puxta shug`ullanish ilk bor hindistonda - hind olimlari, filologlari tomonidan boshlab berildi. ayni jarayonning boshlanishi dastavval sof amaliy ahamiyatga ega bo`ldi. aniqrog`i, 15 asr ilgari yozilgan qadimgi hind adabiy tili …

sini, ularning aniq talaffuzini, shaklini saqlab qolishga bo`lgan qat`iy intilish qadimgi hindistonda tilshunoslikning yuzaga kelishiga asosiy sabab bo`ldi. hindlar qadimiy davrda eng buyuk fonetikachi va gram-matikachi sifatida tanilganlar. ular fonetika sohasida yunonlardan ham oldin unli va undosh tovushlarni farq-laganlar, portlovchi va sirg`aluvchi, jarangli va jarangsiz to-vushlarni, tovush birikmalarini, bo`g`in, urg`u, intonaciya, cho`-ziqlik va qisqalik kabi fonetik hodisalarni, jarayonlarni bilganlar. shular yuzasidan mukammal ma`lumotlar qoldirganlar. qadimgi hind tilshunosligida fonema haqida ham muayyan tushunchalar bo`lgan. qadimgi hindlar so`zlarning faqat ma`no tomonidagina emas, balki tovush tomonida ham o`zgarishlar bo`lishini bil-ganlar. shunga ko`ra ular so`zlarning tovush jihatiga alohida e`tibor berganlar. tovush haqida, tovushlarning o`zgarishi ha-qida tadqiqot ishlarini olib borganlar. shuningdek, qadimgi hindlar tovushlarning fiziologik - artikulyacion xususiyat-lari, boshqa tovushlar bilan almashinishi, bir tovushning boshqa tovush ta`siri bilan o`zgarishi (kombinator o`zgarish) kabi hodisalarni aniqlashga ham e`tibor berganlar. ular tovushlarning artikulyacion – fiziologik xususiyatlarini hi-sobga olgan holda tasnif qilganlar. shu asosda, yuqorida ay-tilganidek, tovushlarni unli va …

hinuvi natijasi ekanligi haqida ishonarli, asosli fikrlarni bayon qilganlar. qadimgi hind tilshunoslari grammatika - morfologiya sohasida ham ancha ishlarni amalga oshirdilar. ular bu yo`nalishda ham grek tilshunoslaridan ancha o`tib ketdilar. aniqrog`i, hind tilshunosi guru morfologiyaning uch bo`limdan tashkil topishini aniq ko`rsatib beradi va unga quyidagilarni kiritadi: 1. so`zlar tasnifi (so`z turkumlari). 2. so`z yasalishi. 3. so`z o`zgarishi. hindlar to`rtta so`z turkumini farqlaganlar: ot,fe`l, old ko`makchi va yuklama. hindlarda ot predmet ifodalovchi, fe`l esa harakat, holat ifodalovchi so`z sifatida beriladi. old ko`makchilar esa otlarning, asosan, fe`llarning ma`nosini belgilaydi. yukla-malar esa ma`nolariga ko`ra 1) bog`lovchi va 2) qiyoslovchi kabi turlarga ajratiladi. olmosh va ravishlar esa ot va fe`l turkumlariga qo`shib yuborilgan, alohida ajratilmagan. yunonlardan farqli holda hindlar so`z turkumlarini gap bo`laklaridan farqlaganlar, ya`ni ular bilan qorishtirma-ganlar, adashtirmaganlar. shunga ko`ra hindlar, yuqorida aytilganidek, otlarni predmet, fe`llarni harakat ifodalovchi so`z sifatida «baholaganlar». qadimgi hindlar so`zlarni tahlil qilish, tarkibini o`rganish jarayonida ularni quyidagi bo`laklarga ajratganlar: …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "umumiy tilshunoslik fanining maqsadi va vazifalari.tilshunoslik tarixi va uning davrlarga bo`lininshi"

1405769550_56698.doc umumiy tilshunoslik fanining maqsadi va vazifalari umumiy tilshunoslik fanining maqsadi va vazifalari.tilshunoslik tarixi va uning davrlarga bo`lininshi reja: 1. eng qadimgi tilshunoslik maktablari. 2. qadimgi hind tilshunosligi. 3. qadimgi xitoy tilshunosligi. 4. qadimgi gretsiya va rimda tilshunoslik. «umumiy tilshunoslik» fani tilshunoslik fanlari sirasida eng murakkab va keng qamrovli ilmiy-nazariy, falsafiy fan sifatida ajralib turadi. ushbu fanning murakkabligi, keng qamrovli va falsafiy fan ekanligi bevosita o`rganiladigan o`ta jiddiy muammolar bilan, fikr yuritiladigan dolzarb masalalar bilan, lisoniy hodisalarning (faktlarning) mohiyati bilan, ularga qaysi nuqtai nazardan yondashish bilan, ularni chuqur tahlil qilish va ulardan obyektiv ilmiy xulosalar chiqari...

DOC format, 91.0 KB. To download "umumiy tilshunoslik fanining maqsadi va vazifalari.tilshunoslik tarixi va uning davrlarga bo`lininshi", click the Telegram button on the left.

Tags: umumiy tilshunoslik fanining ma… DOC Free download Telegram